Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
3
JPEG-Download
 

Diss&ismo i. anos cop iCA. cap.i.

® e OCOS-

»us inMedioaundi

coll^gg«

tus.

CAPUT L

De Geocosmo m genere, ejus strudura,figurl, magnitu-dine, aliisque scitu dignis.

Eocosmus, siv&Terraqueus Universi constituti voragine pcenas peccatiglobus humano compri- condignas tantö tamen acerbiores, quantömis generi ad inhabitando centro terrae fuerint propinquiores in per-ii divina rerum Opifice Sa- petuas aeternitates sustineant,pientiä destinatus , recte f. Cum Tellus veluti basis Sc ultimus fi- Temia

-in medio Universi consti- nis este debuerit totius creatae naturae , in

tutus est, ut ab omnibus aliis Mundi corpo- quam veluti in gremium, principiumque hswct,r^us a st r ° r Um , ue g| 0 i5} s undique illumi- passivum reliqua mundi corpora suas eflfun-nau, iupernis influxibus foecundari, Lc m derent vires, ac seminales virtutes depone-generationum omnigenarumfoetus anima- rent,cert£ conveniens magis fuit, eam per-n poiiit. Quocirca etiam bene D. BafiU- petuö fixam, ac quietam in centro fuopersi-mJn H exam. Corpus infimum, &in medio stere,quam circa aliud corpus,nemp£Solem,aqualibus spatiis a Coelo remotum notat, utCopernicani volunt,gyrari St circumcur-^Mrum<^ue Coeli a Sapientibus vocatum fare. Etenim Divinus Plastes,ut Psalmista ca-Jcn'bit , ut tantö scilicet aptius supernas vir- nit P/. p 2 .Firmavit orbem terra, qui non com-*utes concipere, & abinde veluti foecundifisi- movebitur . Rectius igitur statuitur,terramEa § . m a mater impraegnari postit. innato quodam & intrinseco quasi appetitu

«tero.*' 2. Conveniunt plerique nunc Philoso- in coelestes perpetuo plagas velut quietis suae

ludiis, pni Sc Mathematici in Terraquei globi ro- terminos ferri, sivb id contingat propriastunditate,statuentysTerramScAquamTer- gravitatis indefectibili trutinä eandem ae-rae infus ;im , ac circumfusam, maribusque quilibrante, sivb per superadditam quandamac Ucubus praecipue comprehensam uni- virtutem veluti fraeno quodam eidem injc-cui n conficere globum, unicä eaque conti- cto,siv£ aliam quamcunque ob causam. Ad-superficie, licet montibus vallibps scribitiSC/rr^er^jvimhancdirectivamvirtu-3 iperata contentum, qui ob id etiam Trifr- ti Magneticae omnibus mundi corporibusäqueus globus communiter appellatur. Un- communi 3 primis Mundiincunabulis iis in-derneritö nunc exploduntur deridentur ditce,aitqueTellurem ita corporibus coelesti-Veteres quidam Philosophi, qui aliam Ter- bus sub hoc situ sese accommodare,quia cor-ree figuram, quam Sphaericam tribuerunt; pora coelestia eodem pariter situ partes suasVeluti hos inter Anaximander eam similem coextensas habent,ita ut nec tellus, nec cor-<dixit Columnae , Leucippus Cylindro sivb poracoelestia ad operationes a natura prae-Tympano, Cleanthes , Cono seu turbini, He- scriptasperficiendas situm meliorem habereraditus Scaphio , Democritus Disco cavo , possint. sliund.fubterr. lib.2. cap. ij^

Anaximenes & Empedocles Mensae planae, ut 6. Geocosmus'hoc ipso,quodMundr gau- Mlr,re \ ^

ex Ariftotele , Plutarcho & Laertio constat, deat nomine haud secus, ac Mundus maior,Argumenta pro Terraquei globi rotundita- sive Megacosmus, aut Mundus minor,sive Mnndote videre est apud Ricciolum , De Chales , in Microcosmus mira etiam necessario rerum tcricGeograph j ac plures alios tam Philosophos, varietare tüm ad ornatum, emolumentum-quam Mathematicos, queUnivcrsi,tum ad infinitamConditoris sa-

z.Centrum Terraquei globi, seu sphaerae pientiam commonstrandam gaudere debet.Geocosmicae recte statuitur Centrum om- Ad Analogiam itaque tum Majoris,tum Mi-nium gravium , quo icilicet omnia gravia noris Mundi constructa universi Telluris( saltem sublunaria ) per se naturali quodam moles innumerabilium rerum panspermia anisu tendunt, ac per lineas rectas,8c quidem, primoevo suo exordio collata pollet, ac pronisi impediantur, brevissimas. Cum tamen necessitate cujusque climatis semina unicui-aqua in terraqueo globo ad terrestrium par- que rei propria sibi concreata 3 mundi incu-tiumsti' u ^ urAm comparata differentis pon- nabulis habet, qU£e caloris obstetricantisderis rationem habeat: Certum quidem est, virtute foecundata, animataque in innume-centru gravitatis in terreno globo a centro rabiliumrerum sobolem emergere valent,magnitudinis diversum esse; centro tamen 7. Quo aptiüs verö rerum diversarum ge- Geoco*-Mundi semper congruere saltem Physice, Sc nerationes continua propagine ad Naturaead sensum,ut pote quod innata vi in illud,uti bonum promoveri queant, ipse Geocosmus tot« s 0 iu& omnia alia gravia feratur. Hinc patet, non est undiquö constipatus ac solidus per d «.si per divinam potentiam terra extra mundi totum,sedita fabrefactus , ut a superficie ex-centrum elevaretur; non ibidem, ut non- trinsecä usque ad ipsum pene centrum pernulli existimant, permansuram, sed dimis- omnia ingentibus canalibus,immensis cryp-sitrrt Sc libertati suae permissam continuö tis, ignibus,aquis, aere, ventoque instructisfu amet virtute propria, uti omnia gravia, existat refertus; quae sunt velut totius Geo-centrum Mundi repetituram. -cosmi seminaria, quibus Naturae femen ad

4 . Unanimi fere omnium Sanctorum innumerabilium rerum generationes dige-Patrum consensu traditur Infernum in infi- ritur; digestum per innumeros alios cana-mo Terrae loco constitutum esse, ut hi, qui les, porosque teriae vapore exhalationepeccatorum gravitate se a Deo longissimi vestitum egeritui, ut ubicunque aptam di-removent, ultimum meritö ac remotissi- spositamque repent materiam,ibi varias re-Tuul - m . sen sibili natura locum occupent, rum foi mas, fixatione, coagulatione, calci-^jSnei illius crateris circa centrum natione,putufactione ? similibus operationi-

Cq ' , ||° C0

C t Qr % U .