Terr*

pondus.

6 _ SCRUTINIUM IV.

manum , hic instauramus bella etiam civilia,mutuisque cxdibus laxiorem facimus terram ;£y ut publicos gentium furores transeam , b#cest, in qua conterminos pellimus, furtoque vi-cini cespitem nostro solo ajfodimus, ut qui la-ti ffime rura mercatus fuerit 3 ultraque fines exe-gerit accolas quota terrarum parte, vel eumad mensuram AvaritU fu# propagaverit,quam tandem portionem ejus defun&us obtine-at . Ita severe & vere Plinius adeöque eti-am innuente Seneca : Nemo magnus in pu-sillo: cim punbhtm fit id, quod incolimus,

15. Illuc etiam humani ingenii pruri-tus quosdam incitavit, ut supposita Terraesemidiametro incerta aliqua mensura nota& constituto ejus corpore per totum solido,Sc exterius perfecte globoso, seu sphaericoeandem ad trutinam vocare, St ejus pondusexplorare sint ausi. Ita in assumpta ä se hy-pothesi Simon Stevinus insignis iStaticus,uti lib. 3. fu# Statices memorat Terrae Uni-versae pondus deprehendit librarum 2,400,000, 000, 000, 000, 000, 000, 000.Merfennus de verit. scient, & Comment, inGen, computavit librarum 65 , 923» 634»426, 652, 872, 385,072, 000. Insignisquidam Mathematicus apud Forerum inVi-rid, Philos. difp, de Mechanicis num.4j. Ter-rae pondus designavit librarum 897, 564,914, 385,714, 285,714, 285h Verum co-natus ejusmodi mihi videtur aequo auda-cior, quam efficacior, labor difficilior quamutilior, effectus verö nullo probandus calcu-lo emolumenti. Cum enim Terra perse in-numeris perfossi sit cuniculis, ingentibus si-ne numero hiet cavernis, atque innomina-bilibus heterogenem naturae undique con-stet referta mixtis. Quis oro haec omnia pri-us concipere, quis dimetiri ? quis comparare

GEO -CO S MI CUM __

St computare ? hic juste addere, illic demere,tande omnia rit&Eestimare[8t ennneiare pos-sit ? quae ingenii sagacitas,quis industriae hu-manae labor impendendus ? Si totam aure-am, vel aeream, plumbeam vel lapideam fa-cis terram, non terram istam, insignem, in-quam Geocosmum , qui omnigena rerumom nium necessiriö gaudet varietate, sed au-rum in ingenti quodam globoso corpore ef-figiatum,sed aes, sed plumbum, sed lapidesingenti mole St figura sphaerica aggestos,supponis, appendis, ponderas ac aestimas.Verum his dimifiis tantum jam restat, ut ca-put praesens concludamus St dicamus, Geo-cosmum tantae excellentiae opus esle, ut ni-hil ullibi desit, nihil supersit, sed perfectasint omnia atque sopientiffimk ä primo Con-ditore in numero, pondere Qj menfura consti-fjnituta. Et quia eu jusque operis excellentia co« 1 * 1 'ab ipso suo fine pensitatur ; cum illius finissit optimus, St praestantiffimns, Stindö nul-li mundanorum corporum in dignitate Stpraestantia cedat, sed longiffime praecedatSt superet: Ideo magis etiam omnibus aliiscorporibus aestimandus erit.Est enim finis il-lius Natura rationalis, St si adhuc accuratiusloqui velimus, ipse Christus, Verbum scili-cet, divinum Caro factum, atqu£ per ipsumhumani generis redemptio, St ad aeternambeatitudinem elevatio. Universa itaqueMundi machina in hunc finem ab aeternoproviso St praeordinata fuit, non ut sui tan-tum gratia conditaexisteret, sed ut telluri?ipso Homini , Homo Deo subesset , atqueadeö ipso Universi evolutio unde educta est?ad idem principium suae emanationis, nem-p& ipsum Deum reverteretur, qui est uni-cus , St ultimatus finis ac scopus omniumcreatorum.

CAPUT 11.

Generalis quadam Geograhica Orbis terrarum no-

titia proponitur.

[Eneraliffimae Terraque! globpartes imprimis integrantesunt duae, Terra scilicet St Aqua: Hae ipsae porrö subdividuntur St quidem Terra irvarias continentes sivö Terras firmas, insulas,peninsulas, si v &Chersonesos, isthmos, ac promontoria: Aqua verö in'diversa marso, freta, sinus, lacus Stflumina. Continentes seu fixae Terrae praecipuae sunt sex majores, scilicet St spectabiliores, nempb Europa , Afia , Africa , Arnerica , Terra Borealis ? £9 Terra Australis Magellanica communiter alias dicta incognitaquod maxima ex parte etiam adhuc nos lateat,St praeter littora nihil ab Argonautis Europaeis sit detectum. Tres etiam priorepartes Antiquis notae fuerunt, und£ St An

tiquus mundus dici solent; America veriquae ab Americo Vejfutio Florentino primüm inventa, nomenque etiam sortita estcommuniter jam Novus mundus appellatl,r * Sed nunc de singulis hisce magis notabiha scienda proferamus.

§. r.

Europae, ejusque Notabilium fest

endorum summaria descripto. *

1 . Europa pars terrestris globi celeber^ma tum ob armorum virtutem , &&&*•propter artium omnium ac scientia!} 1 **gloriam , quibus reliquis Orbis pa stl £longe antestat, ab Europe Sicyoniorum E

ge, vel ab Europd Agenoris filia nomtraxit. Alii tamen eandem abEuropaThra c .regione Bosphoro apposita, vel abejusd^nominis provincia, quae ad Orientem .$

Firmici jacet, nomen deduxisse volunt* ^ JS%,

2. Figuram ejusdem Strabo dif lt • ;l , *similem Draconis, cujus caput

collum Gallia, Corpus Germania, ala ..tra, laevaque Italia, ac CimbricaNostro aevo , inquit Cluvtriw den-Geogr. lib . 2,cap. /. quidamFoemin^^tis speciem eidem tribuerunt, cujus ‘YHispania, collum extrema Gallia, si. 11 }naeis subjacet montibus ; Pectus J P la £ e r-lia, brachia Italia ac Britannia, vent ^ d ni^

1