3»

SCRUTINIUM IV GEO-COSMICUM*

quiliae injiciantur, per subterraneos mea-tus longius provolvi in Moenum fluvium,

ibique denuöregurgitare Sc emergere con-

stans apud Accolas est sermo.

29 . In Moravia prop£ Divam Kyritei-{Übtem- nens em cryptae subterraneae reperiunturneacinMo- cum suis fornicibus singulari naturae arti-m'i. ficioelaboratae, & quidem spatiosissimaeangustissimo cum introitu intra montis cu-jusdam viscera tanto numero in omnempartem serie continuata protensa;, ut ea-rum finem difficile sit invenire, St mag-num valde periculum sit, ne homo perlabyrintheos illarum anfractus seducatur.Harum subterraneas cavitates cum hor-rore se perlustrasse scribit Noster Hiero-nymus Hivnhaim de Typb. gener . human, cap,Io, & nonnisi ex Sale fossili a diluvii a-quis colliquato relictas arbitratur. Nametiam de fafto , ut inquit, parietes illarum& fornices laticem quendam sudant y quigut-tatim delabens pavimentum rnarmore quo-dam sternit , superne vero in stirias candi-dissimas diversimode figuratas concrescit , itaut qiudam crypta figuram Sacelli ahcujus ala-bastro elegantissime incrustati reserant, Nonprocul a montis introitu rivulus inferne ma-natis a terrestri quodam hiatu absorbetur,quem uno fere milliari sub terra manantemhorribilis qmdam abyssus evomit , Pluresmirabiles cryptas subterraneas vide apudValvaforin CarnioL

§. III.

Cryptae sive specus fubterra-ncae a noxia aut salutiferaqualitate mirabi-les.

Specus ca. I. Inter Neapolim & Puteolos , ubi viaP uti*den» at l paludem Agnani inflectitur,specum es-se scribit Cardanus de subtil, lib. 2. quam in-trantibusmirecaputlaeditur.

Ci-ti viti- t. In 5 amico Elidis non longö a flumi-borlnttse- ne ^ n ’Sf° gravissimi odoris antrum estlutaris,' * Antigridum Nympharum, ut scribit Pau-sanias lib. s. Hoc qui vitiata aliquo viti-liginis genere cute inträrit ; ubi primumNymphis imploratis, nuncupatisque vo-tis, ueind^ amne nando transmisso labo-rantes corporis partes defricuerit, foedita-tem eam in aquis relinquere creditur, at-que inde nitidus ac tersus discedere.

Terram 3* Oppidum Veliense Noricis addi-jnedicatn ctum specum vicinam habet fatis amplam,haben*, vulgö Daö ©CtffSoct) dictam, in qua tresinsignes lacus cum miris ambulacris cer-nuntur: Ex iisdem sunt, quae altiüs ele-vata, ac concamerata, alia minus. Ter-minus verö adhuc incognitus manet. Ibiquoque terra medica effoditur, quae Silc-siae terrae sigillatae in viribus ac proprieta-tibus succedanea reputatur, Ibidem &mortuorum animalium ossa reperiuntur,quae contra varias infirmitates A plebeisadhiberi solent. Seyfrid in medull. mir ab,N atur<e.

Serpe”-* 4 * Mirabilem speluncam Vulgö Latuiuinica- Grotta delli Serpi appellatam describit

lia.

Kircherus in Arte Magnet, lib. 3 , part, f.cap. 4.. §. r. quae duorum hominum ca-pax fistulosis quibusdam foraminibus incribri formam perforata cernitur, ex qui-busingensquaedam principio veris diver-siculorumferpentum, nullä tamen, ut di-citur, singulari veneni qualitate imbuto-rum progenies quotannis pullulare solet.

In hac spelunca Elephantiacos, leprosos,paralyticos, arthriticos, podagricos, simi-libusque desperatis membrorum affe-ctionibus laborantes nudos exponere so-lent, qui mox halituum subterraneorumcalore in sudorem resoluti, serpentumpropullulantium totum corpus infirmiimplicantium suctu , linctuque ita omnivitioso , virulentoque humore privari di-cuntur, ut repetito hoc per aliquod tem-pus medicamento tandem perfectae sani-tati restituantur.

y. Olaus Magnus Histor. Septentrion.spcd 1lib.2,cap,4. refert, esse specum siibterra-S^S*neam prope littoralem Urbem Vi burgum, SSmetlen appellatam , Moscoviticis terrisplurimum vicinam, quo? ejus secretae vir-tutisest, ut animali vivoin ipsam projectotam horribilis sonus in eä excitetur, quodsua excellentia au res propö positorum su5-focet, ne audire, aut loqui, vel stare possint.

Quä virtute multo plures,quam vehemen-tissima bombardainterimit, vel debilitatin momento. Sed neque hoc naturae opi-ficium videtur otiosum. Ingruente enimhostilitatepraefectusTerrae jubet omniumaures concludi cera, cellariisque ac antrisabscondi victuros; & demum se muniensanimal aliquod vel hasta, vel fpne praecipi-tat in os speluncae: Unde tam horridus ex-citatur sonus, ut hostes obsidentes in cir-cuitu quasi mactanda pecora collabantur,lapsique (si incolis visum est) longo inter-valloremaneantspoliandi. Sed nulla vo-luptas ultionis sumendae victoribus inest,quandö Natura?potentia tam fortiter op-primi videntur inimici; quimox ut sen-sum ceperint, non praeliandi sed fugienditempus assumunt, ne sono iterum exci-tato tandem emoriantur; vel mortiferitegritudine contracta paululum etiam fu-gientes supervivant. Quo casu evenit,utqui armis Sc viribus ä bellico furore re-primi non poterant, solo terrore mugien-tis naturae tabescant, pristinum vitae ro-bur tardL vel nunquam recuperantes.

Ita Olaus , addens etiam specum hanc sem-per a provido viro dirigi & custodiri de-bere etiam intrl plures circumpositosmuros. §1-

d. De simili Spelunca in Hifpaniolafaflt*Americae insula narrat etiam Petrus Mas'st ^tyr, tam horrendi sonitus & tam atroci""tempestate perpetuö saeviente , utquinque misliaria nemo eam sine mo s 'tis , aut surditatis periculo acced el ’ c

„««<;•

7- Est m medio Hispaniae mons altis-

simus, vulgb Si erra Alor ena, dictusro «ve atro colore ab indigenis sictatus , in cujus crepidine aditus prosun-^,.

dislimi, ac inter alios juxti Almadien pst"

guifl