SCRUTINIUM ir. GE0-C0SM1CUM

subterr . lib. 2. cap. 29. §. 4, putat esse eum,quem Galli La crau vocant, cumque se tran-siisse scribit An. i6zz, ac innumeris quidemsaxis seminatum reperisse, ventum tamen,qualem Strabo describit, non advertisse, autab Incolis tam vehementem unquam obser-vatum intelligere potuisse. Campus etiamin Carniolia, ut refert Valvasor in ejusdemdefcript. lib.2.cap.61, reperiturKarstnensisfiveNakraJso dictus, in quo potis fimum hy-berno tempore inter Trieft & Senofetscb(quae regio etiam Crabrek nuncupatur) ven-tus validissirnusIncolisß«r/tf dictus ab Ori-entali plaga Ortum habens tam vehemen-ter saevit, ut absque vita;periculo nulli sivepediti sive equiti transitum permittat.5abui«sa 5. Locus est in Westphaliä quatuor cir-

nmabiil« Clter leucis distans juxta pagum, qutmAlten-in West, beckenvulgb vocant in aperto campo,quiare-phaliä. narum cumulis undiq;Stundiq; consitus sineulla aquae suspicione cernitur. In hac fabu-losa planitie aqua bis interdiu erumpit tan-to cum impetu St fragore (Und& 8c nomenBoilerbrunn meruit) ut totam illam super-ficiem inundet, St deinde eodem modo, quocrevit, decrescens penitus se abscondat solafabulosa superficie remanente. Ridiculumest, quod narrarunt Kircbero , ut memorat myfilund. subterr . lib. s. sed:. 4. cap. ^ accolaefontis Episcopum Theodorum quandoque Gy -nec£um miraculi hujus •videndi aviaißimumanimi relaxandi gratia fecum eo duxisse , men-sam in mediasuperficieftruxifte opipare ac lautbmftruiiam , qui uti natur £ lociprobe conscius ,ita familiarum nihil de occulto natura dolo , neper umbram quidem suspicantium curiojitatemludendam duxit. Vicina jam born eruptionisaquarum erat , cum ecce inter confabulationescunths jucunde & hilariter genio indulgenti-bus , aqua solito impetu erumpens , dum supramero se madefaciunt , lympha infra suas probepartes explenspettore tenus commenfalesita di-luit , ut qui sicci* pedibus mensam accesserant, jammado aridam , non fine eorum , qui natur £ ludi-briorum conscii tempefti-vesese subduxerant ,mjpc&antium risu £5 cachinnatione petere co-gerentur . Ita Kircberus.

Ompus 6. In Carniolä non procullocusjniraHi's est(qui aliäsLacusZirknizensis dicitur)admi-,n Carmo- r;lt j one omn i digniffimus, qui primoss.stivoSt Autumnali tempore pratum multiplicigerminum fcetura gravidum mentitur; injig, 1, Novembri verölongelateq; stagnantis aquaespeciem refert , totaque hyeme glacieconstrictum comperitur. Verno verb tem-pore defluente aqua in agrum seminationiaptissimum evadit, ita ut unus St idem locusnunc ager, nunc pratum fruticosum, modölacus triplici a Natura libi concredito mune-re fungatur, neque fine insigni publici boniemolumento cum copiosa meise tum fru-menti , tum leguminum foenique patriamnon beet duntaxat, sed St venatione lepo-rum, aprorumque aestivo tempore oecono-mis non exiguum praestet subsidium, uti 8chyberni temporis initio copiosa pisciumcaptura insigni sime commeatu Territoriumprovideat. Causam hujus metamorphosisvide apud Kircherum in Mund. subt. lib. f.cap, Z. Exactiorem etiam descriptionem

habes apud Valvasor inCarn, lib, 4 , cap. 46 *

& 47* ,

7. Haud procul Puteolis intra fauces mon-tium planities long& lateque exporrecta in p^eoi* 0 ’'conspectum v enit, locus Certe omni horroreSt formidine plenus. Longa autem haec pia-nities dicitur pedibus iloo,lata 1000; quarrtolim Plinius Campos Pblegr£Os a flammis St

rumP r ulcani appellavit: ubi St antiquiGigan-tes ab Her cule superatos, fabulati sunt. So-lum ibi palfim flagrare conspicitur, St mag-nos ubique ciim fulpureo odore fumos perplura foramina exhalare non sine horrore vi-detur, quiperömnemlact regionem ventisetiam Neapolim usque deferuntur. Ipsumquoque cüm tangitur a supra ambulantibus,quasi tympanum propter concavitates reso-nare, St crepitare advertitur, ferventes insu-per aquae, fumiq; densi St igniti ibidem sibi-lare, ac fluere hinc ind 6 cum magno fragoreper tubos atque cavernas subterraneas vi ex-halationum factas comperiuntur. Ingensporrö in eädem planitie lacuna sufnmoperöadmirationem auget,quae continuö bullien-tibus, Stnigrofuo colore formidinem incu-dentibus aquis plena spectatur. Mirum St il-lud , voraginem illam aquas ultra humanamstaturam ad z vel 10, St adhuc plures pedesin pyramidis modum, easque pingues acluteas fulphurei^ue coloris in altum evi-brare, St hocpotiffimiim, cfim mare aestuat,non item,quando quiescit. Spectantur etiamin his caminorum ductibus spiracula nonpauca > quorum aliqua perpetuum ventumformidabili cum sonitu St fragore eructanttanto cum impetu, ut etiam injectum lapi-dem mox foras remittant: nonnulla fumumflammis mixtum ejaculantur; omnia tan-dem , ut paucis perstringam , ibi horrida,luctuosa, ac formidanda inferni quandamspeciem repraesentant. In Lothiania quoqueOrientali Scotiae prop 6 praedium de Elphin -ften , ut tradit Robert us Sibbaldus prodrom.Hiß. Nat. ScotU pari. 1. lib. /. cap. 3. St inProvincia Fifensi paulö supra oppidum Dy-sart utrobique planities longa flammis per-petuis exhausta foraminibus permultis ca-vernosa est, ex quibus palfim fumi erum-punt. Quae prope Dyjertum oppidum pla-nities est mari vicina, cum ventorum tem-pestates ingruunt, ob magnos fragores 8 ctremendos ardentis ignis sonitus,flammasq;hinc indk erumpentes ingentes accolis ter-rores perfaepfc inducit. p i,

8 - In Chinensi quadam Provincia Xanfi C f c ^putei ignei non secus ac aquei palfim incampis reperiuntur,ubi Incolae magno com- gj.pendio, ac sumptuum parsimonia eibös im* **positos coquere solent. Hoc verö ut effi' ^ciant, putei orificium ita claudunt, ut pr#'ter ollam autcacabum nihil aliud admittaseo fine, ne calor per laxiora foramina diss'patus obturatis stricti terminis magis m*'gisstue intendatur, atque ita nullo pen& I 3 'bore cibos intra breve tempus indigena^*'coquere solent.

9. Urbs Mysiae Gargara in Hellefpon^cui imminet Mons Ida dictus, cujusq u ®*Jcacumen itidem Gargara dicitur , ’ in Q^c *

\