Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
216
JPEG-Download
 

216 SCRUTINIUM iv. GEO-COSMICUM.

rem scribit ex Callixcne Atbenmis : quamobrem accedente aeris temperatura flo-rum copiam quacunque Anni parte abun-de suppetere praeter aliarum rationem ter-rarum. Quo ductus argumento Martialislib, 6. Epigrum, fle jocatur.

Ut nona dona tibi Caesar Nilotica tellusMiserat , hybernas ambitiosa rosas.

Navita derisitpbario Mempbiticus hortosUrbis ut intravit limina prima tua.

'FueruntSyri quoque in hortis operosissimi:unde Plinius scribit inde productam paros-miam : multa Syrorum olera. Si paulö pro-pius ad nostra tempora respicere velimus:quis fatis expendat impensas St sumptus inHortis ad omnem magnificentiam constru-endis , St maxima rerum omnium curiosa-rum varietate exornandis ? Quis omnes il-los Zephyritidis amatores, Hortorumque,arborum atque florum cultores enarret,pro meritis deprcedicet , St condignis ex-tollat laudibus ? Ex summis Pontificibus hocpraeconii genere famosi ac celebres fueruntPius IV. Julius III. Paulus V. Ex lacraCardinalitia dignitate claris Hypolytus dEste , Alexander Farnefius , de Medicis , Al-Ums t Scipio , Franciscus Gambaro St alii plu-res. JVosgangus Theodoricus Archiepisco-pusSalisburgensis, fer modernus MoguminusFranciscus Lotbarius. Ex Episcopis praetercomplures alios Cdsiffimus Princeps ac Do-minus Joannes Conradus de GemmingenEpiscopus Aistettensis. Ex ImperatoribusSt Regibus Julius C<esar, Car olus V. ex Gal-liae Regibus Franciscus I. Henricus IV. 8cChristi amisimus modo Ludovicus XIV.Ex aliis Principibus , Ducibus 8>c Magnati-bus Franciscus Dux Magnus Florenti<e, Fri-dericus Dux Mantu£ , Lucas Pittius, Prin-ceps i? Aurid , Cyri acus Alattbms , JuliusHenricus Dux Sachsenlauenburgicus; dein-de Garcias Toletanus , Petrus Toletanus,Bernurdinus Martizanus, Horatius de Ne -gro praeter innumeros alios. Ipsi liodie-dum in diversis terrae partibus St regioni-bus magnifice ad luxum omnem St volup-tatem exstructi omniumque rerum uberta-te St varietate superbi spectatores arriden-tes paradisi suos collaudant cultores St con-structores, veluti Regius Pragensis St Schla-cken werdanus in Boemiä , Gerauiensis inCarnioliä , Weinmariensis in Saxonia, Al-tenburgenfis in Misniä , Monacensis Ele-ctoris Bavarici,Dresdensis Electoris Saxoni-ci, Oranienburgensis Electoris Branden-burgici; Heustadianus comitis de Schwar-aenburg , Gothanus Principis Anhaltini,

Stutgardiae St Wirtembergae Ducis i -temGergici, Archiducalis Oenipontanus,Aranguensis in Hispania, Parisienses St K. -gii Luxemborg, Fauxborg. S. GerrnanM e} 'salies , Fontane bleau in Gallia; ad loca js m ~wich alias sinus viridis dicti, Richmont KfsS*fton , Nonjucb , Hamptoncourt , hVmdstr,Thebal sive Tbebault , A de line , Loo , fsy'ton in Anglia. Villarum Batgbeste ,brandin£, /Plontaltanx , Ludovtfi<e , M®tbmrum in Italia St alibi complures aM,quos ita breviter tantum indicasse sufficiet.

i z. Hortorum culturae, rerumque hor-^rtensium finis multiplex esse potest. Jufl uSLipfius hortos colendos vult, ut sint mode-stae voluptati , non vanitati, quieti nontorpori, ad salubrem quendam secessum 4curis, atque turbis. Jovianus Poeta cele-bris varium eorundem finem St usum hi*versibus decantat:

Obleftat hortus , advocat, pascit, tenet,Animoque mcefto demit angores graves ,

M embris vigorem reddit , fef* visum capit *Refert labori planiorem gratiam ,

Tribuit colenti multiforme gaudium.

Itaque licet insignioris horti eum in finempotisiimum apparentur , ut post varios la-bores mensa serioribus ibidem ferietur cu-ris, St relaxetur, atque etiam velut delicio-so quodam otio reficiatur, dum curis feriisnonnihil remissis gratuita Naturae munera*ac varios illius lusus in tanta florum, her-barum , stirpium, arborum ac quarumcun-que plantarum varietate accurate perpen-dens admiratur,atque ipsum hinc etiam eo-rum omnium opificem Deum velut ex quo-dam Naturae libro agnoscit,ad eumH; aman-dum Magni illius Augustini exemplo suavi-ter incitatur; Nihilominus alii.has horto-rum delicias alia suavitate condiunt, neCanimi tantum, corporisque relaxandi cau-sa eosdem iubeunt, colunt, Se ordinant*sed illud etiam specialiter in hortis curant*ut herbarum ibi consitarum species Se ge-nera , vires Se qualitates cognoscant. Istquem finem ex longe dissitis Geocofmi par-tibus Se regionibus rarissimas plantas, ea-rumque semina conquirunt, sita fovent &nutriunt, ut in celeberrimis per EuropasstHortis medicis velut Patavii , fer BononiJ[in Italia, Lugduni in Batavia , Altdorß*apud Noricos, Edenburgi in Scotia ac va-riis aliis locis Se region ibus videre licet*

Atque haec de hortis Se eorumapparatu suffi-ciant.

: mm : mmmm : mmmom

?

CAPUT X