216 SCRUTINIUM iv. GEO-COSMICUM.
rem scribit ex Callixcne Atbenmis : quamobrem accedente aeris temperatura flo-rum copiam quacunque Anni parte abun-de suppetere praeter aliarum rationem ter-rarum. Quo ductus argumento Martialislib, 6. Epigrum, fle jocatur.
Ut nona dona tibi Caesar Nilotica tellusMiserat , hybernas ambitiosa rosas.
Navita derisitpbario Mempbiticus hortosUrbis ut intravit limina prima tua.
'FueruntSyri quoque in hortis operosissimi:unde Plinius scribit inde productam paros-miam : multa Syrorum olera. Si paulö pro-pius ad nostra tempora respicere velimus:quis fatis expendat impensas St sumptus inHortis ad omnem magnificentiam constru-endis , St maxima rerum omnium curiosa-rum varietate exornandis ? Quis omnes il-los Zephyritidis amatores, Hortorumque,arborum atque florum cultores enarret,pro meritis deprcedicet , St condignis ex-tollat laudibus ? Ex summis Pontificibus hocpraeconii genere famosi ac celebres fueruntPius IV. Julius III. Paulus V. Ex lacraCardinalitia dignitate claris Hypolytus d’Este , Alexander Farnefius , de Medicis , Al-Ums t Scipio , Franciscus Gambaro St alii plu-res. JVosgangus Theodoricus Archiepisco-pusSalisburgensis, fer modernus MoguminusFranciscus Lotbarius. Ex Episcopis praetercomplures alios Cdsiffimus Princeps ac Do-minus Joannes Conradus de GemmingenEpiscopus Aistettensis. Ex ImperatoribusSt Regibus Julius C<esar, Car olus V. ex Gal-liae Regibus Franciscus I. Henricus IV. 8cChristi amisimus modo Ludovicus XIV.Ex aliis Principibus , Ducibus 8>c Magnati-bus Franciscus Dux Magnus Florenti<e, Fri-dericus Dux Mantu£ , Lucas Pittius, Prin-ceps i? Aurid , Cyri acus Alattbms , JuliusHenricus Dux Sachsenlauenburgicus; dein-de Garcias Toletanus , Petrus Toletanus,Bernurdinus Martizanus, Horatius de Ne -gro praeter innumeros alios. Ipsi liodie-dum in diversis terrae partibus St regioni-bus magnifice ad luxum omnem St volup-tatem exstructi omniumque rerum uberta-te St varietate superbi spectatores arriden-tes paradisi suos collaudant cultores St con-structores, veluti Regius Pragensis St Schla-cken werdanus in Boemiä , Gerauiensis inCarnioliä , Weinmariensis in Saxonia, Al-tenburgenfis in Misniä , Monacensis Ele-ctoris Bavarici,Dresdensis Electoris Saxoni-ci, Oranienburgensis Electoris Branden-burgici; Heustadianus comitis de Schwar-aenburg , Gothanus Principis Anhaltini,
Stutgardiae St Wirtembergae Ducis i -temGergici, Archiducalis Oenipontanus,Aranguensis in Hispania, Parisienses St K. -gii Luxemborg, Fauxborg. S. GerrnanM e} 'salies , Fontane bleau in Gallia; ad loca js m ~wich alias sinus viridis dicti, Richmont KfsS*fton , Nonjucb , Hamptoncourt , hVmdstr,Thebal sive Tbebault , A de line , Loo , fsy'ton in Anglia. Villarum Batgbeste ,brandin£, /Plontaltanx , Ludovtfi<e , M®‘tbmrum in Italia St alibi complures aM,quos ita breviter tantum indicasse sufficiet.
i z. Hortorum culturae, rerumque hor-^rtensium finis multiplex esse potest. Jufl uSLipfius hortos colendos vult, ut sint mode-stae voluptati , non vanitati, quieti nontorpori, ad salubrem quendam secessum 4curis, atque turbis. Jovianus Poeta cele-bris varium eorundem finem St usum hi*versibus decantat:
Obleftat hortus , advocat, pascit, tenet,Animoque mcefto demit angores graves ,
M embris vigorem reddit , fef* visum capit *Refert labori planiorem gratiam ,
Tribuit colenti multiforme gaudium.
Itaque licet insignioris horti eum in finempotisiimum apparentur , ut post varios la-bores mensa serioribus ibidem ferietur cu-ris, St relaxetur, atque etiam velut delicio-so quodam otio reficiatur, dum curis feriisnonnihil remissis gratuita Naturae munera*ac varios illius lusus in tanta florum, her-barum , stirpium, arborum ac quarumcun-que plantarum varietate accurate perpen-dens admiratur,atque ipsum hinc etiam eo-rum omnium opificem Deum velut ex quo-dam Naturae libro agnoscit,ad eumH; aman-dum Magni illius Augustini exemplo suavi-ter incitatur; Nihilominus alii.has horto-rum delicias alia suavitate condiunt, neCanimi tantum, corporisque relaxandi cau-sa eosdem iubeunt, colunt, Se ordinant*sed illud etiam specialiter in hortis curant*ut herbarum ibi consitarum species Se ge-nera , vires Se qualitates cognoscant. Istquem finem ex longe dissitis Geocofmi par-tibus Se regionibus rarissimas plantas, ea-rumque semina conquirunt, sita fovent &nutriunt, ut in celeberrimis per EuropasstHortis medicis velut Patavii , fer BononiJ[in Italia, Lugduni in Batavia , Altdorß*apud Noricos, Edenburgi in Scotia ac va-riis aliis locis Se region ibus videre licet*
Atque haec de hortis Se eorumapparatu suffi-ciant.
: mm : mmmm : mmmom
?
CAPUT X