Buch 
Veterum mathematicorum... opera
Entstehung
Seite
236
JPEG-Download
 

2.z6 Joännis Baptista Aleotti

titalis, postea imponatur Funis duabus trochleis 2. 4. ita ut circumvolvatur circum ba-culum 7 T. stantem in aequilibrio in 16. & ad extremitatem funis trochleae 2. appen-datur pondus 6. ad alteram extremitatem ejus, videlicet eam, quae est supra trochleam4. alligetur ansa vasis 7. quod tamen adeo leve sit, ut Facile a pondere 6. elevari pos-sit: postea intra vas FG xdaptetur tubus spiritalis 9. qui intra craterem 1 o. infundataquam, ex qua derivetur canalis 10.11. eidemquevasi imponatur etiam inflexus siphon,vel tubus spiritalis 14. cujus unum crus intret in basim ABCD E, alterum existat intantum supra Fundum istius vasis, quantum ad fluxum aqua: sufficere putabitur, & si-mile tubi 9. LL huic basi imponatur siphon inflexus 1 j. vel etiam alter, si necessitas re-quisierit, vel tubus spiritalis 17. Hoc facto observabitur, quod aqua defluens per ca-nalem R S CfC^jquia vas P altius situm est, ascendet in urnas, quas humeris suisportant fluvii; hanc illi aquam in vas F G effundent, hoc vero dum repletur per ra-tiones adductas ab Herone in primo & secundo Theoremate, aqua per siphonem in-flexum 14. defluet in basim A B CD E, &: aer, qui in ea est, quasi comprimetur, cumaliud corpus ei superveniat, & quia fluvii vasis majorem copiam aqua* effundunt, seelevabit, & tubus spiritalis 9. ipse etiam effundet aquam in craterem 10. & aqua de-fluens inde per canalem 10.11. delabetur in vas 7. quod repletum per gravitatem suamdescendet, &: eodem modo volvetur baculus TV, obturabiturque canalis in solido S.unde eveniet ut fluvii cessent effundere aquam, & dum caput regula: 11. deprimetur,quia positum est in xquilibrio super tubum perforatum, emerget supra aquam Triton,&; foramen tubi X conveniet cum foramine tubi, &: aer compressus in bafe sentiens e-xitum apertum erumpet cum impetu, facietque sonare concham, quam in ore habe-bit Triton, & quando basis erit repleta aqua, evacuabit illam inflexus siphon 15. &tubus spiritalis 17 . &c basis denuo aere replebitur per foramen concha:Tritonis, adeout tubo spiritali 13. evacuante vas 5. pondus 6. sursum trahet evacuatum vas, & cana-lis aqua: denuo fluviis aperietur, & Triton per gravitatem suam se denuo submerget,ha:que viciflitudines semper contingent, quoad canalis O fluet; &: hoc est quod pro-posuimus.

Facere ut ope aqua unici canalis fcrvcat uflrina , in qua faber detineat & ferve ja-ciat ferrum, pofiea vertat 3 f 0 imponat incudifatim alii tres fabri malleo con-tundant ditium ferrum per vices , ^7 ad quemvis itlum exiliat aqua, quemadmo-dum ex candente ferro madeo percujfo scintilla exiliunt.

Theorema III.

F Abricata incude A super trunco B, pro more fabrorum, ipsi fabri CDEFdispositi sint in quodam plano, inter quos faber E manu teneat ferrum sintque»omnes vel ex «re, vel ex cupro, dummodo sint cavi vel vacui interius. Adaptetur e-tiam ustrina, cujus planum G ejusdem altitudinis sit cum incude, & in hoc plano sitvas N. Deinde subter plano, cui insistunt fabri, disponatur canalis H I, per quemfluat aqua: sed sub pedibus fabri tenentis ferrum malleo percutiendum,fiat truncus K,per quem transeat canalis H I, & in latere hujus trunci, quod est sub calcibus fabrik fiat aliud foramen parvum, cui imponatur canna LOM, una ejus extremitate, idest L illi applumbata, altera existente sub fundo vasis N, quod, ut dixi, positum sitsuper planum ustrina: vel foci; istudque vas cum canna in M perforatum sit, & fiatquoque, ut ex canale H I transeat parvus tubulus in conum cavum P, in quo sit co-nus solidus sustentatus ab elaterio cujus impulsu sponte resiliat, cujusmodi sunt in istisferis vel clavaturis, qua: sponte resilientes occluduntur, nos vocamus eas Italice chia-viature aUa Fratefia , & hic tubulus perforatus derivatur, ut dictum est, ex canali HI,& perforato cono cavo illi applumbetur, ut apparet in figura H I P: postea mallei in-ferantur manibus fabrorum, L fiat, ut eorum brachia enodentur,ut &: lumbi, qui fas-cia circumvolvantur, ut non appareat enodatio, & quemadmodum de Hercule dixi inprimo horum quatuor meorum Theorematum, sint omnes hi tres fabri, qui ferrummalleo percussuri sunt, ita adaptati, ut funis per alterutrum crus ducatur, & illo attra-cto in incudem feriant, & sub his funibus perpendiculatiter adaptentur intra duo si-gna parallela in terra fixa tot cylindri, seu ferrei, seu «rei, quot fuerint fabri, quem-admodum clare apparet in figura TVX, & in cylindro seorsim posito & notato sice-ra Z: his autem infixa sint ferramenta, ut Z. notata 3. 4 qu« extra ferramenta pro-minent, quantum fatis videbitur. Postea sit tornatus fusus AABB, cujus diameter siccavus, & superficies exterior ejus dividatur in tres parces, lineis notatas, deinde, e re-gione ferramentorum infixorum cylindris TVX, in isto fuso sint alia totidem ferra-