X L vi
PRAEFATIO XV. XVI.
garicum bellum, quod praedonis illius Reguli inuidia exatferat reflinxifli, vt prius quam copiae Tuae,ditionis illius fines attigiffe crederentur, ille iam toto regno pu'fjs exularet. Sunt haec quidem argu-menta fummae fortitudinis et prudentiae, maioris etiam felicitatis Tuae. An non videmus hoc agereDeum? vt Caefarea Maiefias ac Tua Celfitudo tantum emineant pote/late, quantum mode/lia et boni-tate excellitis. Amifit nuper Germania decus et ornamentum fuum Diuum Maximilianum auum veflrum,cuius in re bellica non inferior Scipione, virtus atque induflria habebatur: Amiferat ante Philippumpatrem, adeo amabilem et charum omnibus mortalibus, vt pulcherrimum Titi et Vefpafiani elogium illiiure competierit, Deliciae generis humani; fed Deus qui nunquam deeft rebus humanis, quanto cumfoenore, quod periifie videbatur, refarciuit, excitans nimirum duo ornamenta, duo humani generispraefidia, quorum aufpicio, boni ad excolendas virtutes accendantur, mali vero benefacere dilcant.Sed haec epillolaris non comprehendit anguflia: celebrabunt ea, quibus et plus otii et ingenii erit.Aperuifti Tu vel folus campum patentiffimum , vbi et ingenium et eloquentiam exerceant omnes eru-diti. Sane iniquum fuerit, nos ita fufpicere antiquitatem, vt noflra cum non lint inferiora, contemna-mus. Ego ne inter aulicos Tuos, folus nihil agere videar, chartaceum munufculum Tuae offero Sere-nitati, Vegetii inquam Renati, eius qui de're militari libellum confcripfit, artis Veterinariae fiue Mu-lomedicinae opus, multis feculis abfconditum. quandoquidem equos habere et multos et bonos regiidecoris e(fe videtur, quos non tam ad pompam, quam ad res gerendas alere cordati homines folenr.Qua in re Mulomedicorum opera minime contemni debet. Hoc itaque opusculum lleato Rhenano,nec non Ioanni Emmeo, conterraneo meo, viris cum eruditis, tum mihi amiciflimis, primum tommi-limus, vt iJJorum opera caftigatum exiret in vulgus. Nam erat propemodum infinitis locis corruptum.Verum cum Beatus ille variis obftriftus negotiis muneri obeundo adesse non posset, folus Emmeus,non abfque fuinmis laboribus, operi caftigando manum applicuit. Huius igitur induftriae debetur,quod ab infinitis vindicatum mendis nunc prodit in lucem. Tu vero Leren illime Rex Ferdinande,vt illos Tui gratia potilfimum fufceptos labores recotnpenfes, bonas Ii teras, quique illas fincere colunt,pro regia indole Tua, quemadmodum haftenus fecifti, ornare ac tueri non definas. id enim pulcerri-mis Tuis fa61 is non parum fplendoris adiiciet. Inceritn Deum O. M. precor etc. Ex arce noflra lfed-burtina quarto Non. Iui. a. D. MDXV III.
C. R. M AI. T VAE
addi£liflimus et obfequentiffimuSHerm. Comes a Ncenare,
PraepofI aedis primariae Colon.
XVI.
DEDICATIO VEGETII EX PRIMA EDITIONE.
ILLVSTRISSIMO PRINCIPI FERDINANDO,
REGI HVNGARIAE, BOttEMIAE etc.
T ransuexerat olim, Ferdinande Regum. fereniffime, ad nos D. Heremannus Inclytus a NeuenareComes, Vegetii Renati artem Veterinariam, vt eam doflitlimorbm virorum auxilio a mendis,quibus scatebat, expurgaremus et typis excufam ederemus in publicum. Sed cum exemplarisinfinita deprauatione desperantes ab incepto negotio deterriti fuissemus, codicemque illum perue-tuflum rurfum abiegafiemus, inftigauit ad defperatum munus redeundum, quod tuae Serenitatis no-mini opus hoc dedicandum asserebat, nimirum vt cui non ingloriofum esset, et egregios et vali-dos equos habere etiam permultos, quos hic au£for et a pesse praeferuari, et iam aegrotantes fanarinon incommode perdocuit. Verum etfi noh integre nariuo nitori me redditurum confiderem, spe-rabam tamen me et Ceifltudini tuae rem gratam, et potieris anfam id Audii diligentius perquirendipraebiturum. Habeant itaque per Serenitatem tuam et caeteri Vegetium hunc, nolito labore a vitiispropemodum infinitis expurgatum, quanquam fint pleraque, quae absque avToy?cc<t>u reflitui possenon crederem, quae, vbi vifum fuerat, vel obelo, vel aftcrifco, vel alia quadam notula configna-vimus. Nonnulla, licet immutatis vel verbis vel verborum ordine, sententias tamen plenas et intel-leftu faciles infinuare competi mus, quae le6toris iudicio immutanda vel corrigenda reliquimus; meienim candoris non esse cenfebam, fi mea alienis ingererem. Quaedam etiam morborum, fimul etherbarum, remediorumque vocabula licet immutanda cognofceremus, conflans tamen exemplariorumconfenfus, ne quicquam immutaremus, prohibuit. Nam ita fortassis feriptum ab auftore, non vulga-res neque ineruditi perfuadebant amici, quod eo facilius effecerant et quod non ignorem Antonii
Codri