DE RE RVSTICA.

les, ploftrum vetus, ferramenta vetera, feruum fenem, feruum "f" morbofum, et fiquilaliud fuperfit, vendat, patrem familias vendacem, non emacem efle oportet.

III. prima adolefcentia patrem familiae agrum e conferere ftudere f oportet 5,aedificare diu cogitare oportet; conferere cogitare non oportet, fed facere oportet 1 ', vbiaetas acceflit ad annos xxxvi, tum aedificare oportet,fi agrum confitum habeas '. Ita -aedifices, ne villa fundum quaerat, neue k fundus villam. Patrem familiae villam rufti- ecam bene aedificatam habere expedit, cellam oleariam, vinariam dolia multa, vti lu-beat m caritatem expeAare, et" rei et virtuti, et gloriae erit. Torcularia bona habere opor-tet vt opus bene effici poffit. Olea vbi lecla fiet, oleum fiat continuo, ne corrumpatur.Cogitato quotannis f tempeftates magnas venire, et oleam deiicere folere. Si cito fufiu- %ens, et vafa parata erunt, damni nihil erit ex tempeftate, et oleum viridius et melius

fiet.

f' omitt. r.F.R. [C.1I1.] e) fiatim addunt /. f. G. f) fiudio/e I B. R. g) omitt. T. I. etc. a. V.n) oniitt. iid. ( ij tum add. l.f.etc. a. V. k) hoc membrum om. P. IV. /. B. R. I) vmariamqueinjlru-Gam /. /. G. m) iubeant W. /. B- K. n) et id rei I.l.G. f. id et -j-) quod annus tem. ma. habere IV.

nam armenta delicula? quaenam oues ? an quae nonamplius lirgunt, vt Ut utrouo?ir‘uSe, a delicus, cdenim vpcabulo Latini veteres animalia lactere de-lita appellant. Gloflae. Delicum xroyaXxuTi^rt^,Ita enim lego, non Delitum, vt inepte hodie eft.Varro de R.R. 4. Cum porci depuljt /unt a mam-ma, a quibusdam delici appellantur, neque iam Ittilen-tes dicuntur. Sed minime tamen conuenit id verbihuic loco, et melius V. G. armenta reticula , oues re-ticulus. Nam pecora reticula dicebantur aetate,aut morbo grauia. Nonius: Reiiculas oues,aut ae-tate aut morbo graues. Varro Catone, vel de ii.heris educandis, Et vt in grege opilio oues minusidoneas remouere /olet, quas reiiculas appellat. Et dere ruftica 2, 1. Praeter ea /cire oportet in grege,quot /oeminas habeat, quae parere poffunt, quot arte-tes, quot vtriusque generis /oboles, quot reiiculae Jtntalienandae. Vbi tamen epulae legendum ex vefti-giis MI. coniicit vir illuftris lofephus Scaliger.MEVRS. Verum FACCIOLATVS V.C. e Le-xicis interi m, dum certiora adferantur, amandari,inter incertiftimas certe vocem iubet reiici, Quodautem negat Meurfms, hic pofTe intelligi oues alaftc recens depulfas, in eo quidem falli eum ar-bitror ; quis enim ignorat de {obole partem ad la-nionem ire, partem gregis fupplendi causa lub->nitti> Sed TVRN. etiam 2%, 47 delicula intelli-ticiunt 3C VC ^ aetate vel morbo delinquunt et de-

vT 2 ’inho S n^. RVVM . ^ENEM) Hoc praeceptum,ribus rJ* reiicit Plutarchus, tribuitque mo-

munionem. K«?„, e ^ v m y eire , mter Commes com-

TAariiT»«v r 6 ro, 0 ^

•„ i,„ c fenremt! * w, A«(‘Paiv8«v J et reliqua,quae in hanc lentem,am vere et luculenter dilpu-rat 111 Catone. POP. e

2,7 VENDACEM, NON EMACEM) Haecet quae c. Z, 1 leguntur, habet etiam Plin. t g 5 fTitianus libris de agricultura (notante Heinlio ad

Ouid. am. 2, 6 , a j) fere integra vfuipauit ifta Cato-nis verba apud Diomedem libro. Patrem familiasvendacem magis quam emacem expedit e/fe. Nam idmelius emitur quam venditur. Vltima verba diffi-cultatis aliquid videntur habere. Expeftat enimIcftor potius hoc. Nihil melius emitur quam ven-ditur.

3 Argumenta: /iuGionem vti faciat: Prima ad-ole/centia agrum con/erere oportet: Villam rufticamvti aedificatam habeat, Catoniana non apparent.Sed quod Capiti IV apponitur: Bubilia vti beneaedificata habeat > et npcelfarium eft et Catonianum,verum extra sedem, nam caput principio captun*eft et mancum: Bubilia bona, bonis praefepis, fa-ti/cas cultratas. Cui eft addendum -. vti bene aedifi-cata habeat, liue; bene aedificata habere expedit.PONTEP.

Z, t NE VILLA FVNDVM) In prifeis exem-plaribus pofterius membrum non eft, quod culpalibrarii commi Ilum credo : Nam Columella er Pli-nius, qui hoc praeceptum Catonis referunt, nonfimplex referunt: nifi quis putet, Catonem breui-tate gaudentem, altero membro contentum fu 111 e:reliquos autem aucores illud magis explicafle.VI CT. Repetunt hoc praeceptum Plin. 18, 5 1 - 6et Coi. 1, 4,8 vnde interpretationem petei e licet,

sententiam i piam habet V, >, >- Cacterum de villavrbana, ruftica, fruftliaria Coi. >,6.

3, 2 ET VIRTvtj) frugalitas, vel maximavirtus barbatis illis Romanis adeo vt omnem dein-de laudem frugi appellatione comprehenderint.

Vid. Cic.Tufc. 3,8. .

;> r TORCVLARIA BONA) Non vini mo-do caufa, fed lnprimis etiam olei, de quo ftatim :generarim hic locum hgr.ilicat, vbi exprimunturvuae, vel olmaeVitr. 6 .,. Vid. Coi. fqq. '

j,2 FIAT CONTINVO) Idem praecipitCoi.is,58,10.

3, s OLEVM VIRIDIVS) Quirt acerbum et-B iam