quifiimi agricolae tentando pleraque conftituerunt, li r beri, eorum-magnam partetu8 imitando. Nos vfcrumque facere debemus, et imitari alios c , et aliter vt faciamusexperientia tentare quaedam; fequentes non aleam, ,fed rationem aliquam: vt fi al-tius repaftinauerimus, aut minus, quam alii, qqod momenttpn, ea res habeat, vt fe-cerunt ii, in fariendo iterum r et tertio, et u qui. infitiones ficqlnas,* ex verno temporein aeftiuum contulerunt. .... ; iu ■
XIX. de reliqua parte inftfumehfi, quod femiuocale appellatur a , Saferna a&iugera c c arui, boum iuga duo fatis effe scribit. Caco in olifietis c c X r. iugenftn b ,boues trinos c . ita fit, vt Saferna dicat d verum, ad centum iugera iugum opus efie e ,fi Cato, ad o&ogena Sed ego f neutrum £ horum ad omnem agrum contlenire puto,S efc vtrumque ad aliquem, alia enim terra facilior atxt dfffijdffibr eft alia. 'Terram 1boues k profcindere nifi magnis viribus nonpoffunt, ; et faepe : frafla bura relinquuntvomeres in aruo. Quo 1 fequendum nobis in fihgiilis fundis', dtimfumtis frouicit,triplici m regilla, fuperioris domini inftituto n , efc vicinorum, et experientia quadam °3 Quod addit afinos, qui ftercus veclent, treis, afinum molarium, in vinea ingeram ciugum ? boum, afinorum i iugum, afinum molarium r ; in hoc genere femiuocalium,
' . adiicien-
t) alios, taliter Ba-G. u )vtI.B.R. x) ficulneas I. B. R. [C.XIX.] a) appellantur P.\ b) lu-geris P. c) ternos I.I-G. d) dicit P. e) efl P. f) ego deeft I, B. R. g) modumlniet. I. B. R. h) e fi.Aliam Terram P. i) duram add. 1 . 1 - G. k) profcindere non nifi boues magnis viribus I. B. R. profcin-dere nifi boues Ba-G. I) Quod I.B.R. m) triplex Ba-G. ' n) inflitutio Ba - G. o) quaedam Ba - G,P) m/jw P. q) afinorum iugum , afinum molarium defunt I. I-G. r) molendarium I. B. K.
ria vocarunt Vmbros. Ea enim vox apud veteresfignificabat fpurium. Vn.de apucl Plinium inlidtiumquoddam genijs ouium Vmbri dicuntur: vt apudGraecos fed Ikrutnn e an Imbrum ,. an
Vmbrum dicas, nihil refert. In veteri gloftario,Imbrum Vfdoasv , Item Iber, r/sfova. Ab
eo certo Ibridas fpurios vocarunt. Vt et Gallieofdem vocabulo illo dicunt, quo venatoresnominant^canem Lycilcam. Nam Ibrida non eftsra?« tsv ofeivj vt volunt primas notae gramma-tici. Sic aurojflovat : oplcos vocarunt. Nam Ter-ra Pelafgis n v‘t, et Obs Latio, vc in Coniecta-jieis monuimus. Porro ridi-culum grammatico-rum Hetruria, quafi nam et de Liguria,
*'ysfi'* pollet dici eodem modo. Et ita de aliis.'SCALIG. yV.CC. Ligufco ; quod poteft vi-deri dedufium a Liguria» vt Etrufcp ab Etruria.VRSIN.
18,« NON ALEAM) Hoc eft: f qr tem at-que fortunam. Supra: vbi falubntas non ejl, cul-tura.non aliud ejl atque alea domini vitae, et reifamiliaris periculum. VRSIN.
18, 8 A VT MI.NVS, qVAM ALII) Viden-tur haec, verba ab sxpofttoribus addita luisse.IDEM.
1Y, I CATO IN OLIVETIS) LocusCatoniseft ex cap. io, item lib. s origg. Sed protelo triniboues vnum aratrum ducunt. Varro interpretaturtria iuga. vrsinvs.
I§, I BOVES TRINOS) h. e. tria iuga f.
boues fsx, vc ad Caconem obferuacuineft.
19,1 AD CENTVM) Videtur legendum aicentena iugera iugum opus effe, Cato ad ollogena.Ita videtur hic locus legendus, VRSJN. Pe-culiaris ratio tuc vt obferuari hic meretur: vtSaferna dicat verum &%n&cxe , fi Safernae credimus,
19.1 SI CATO AD OCTOGENA) His ex-tremis yel / vel vnum nempe bouem addendum eft;nam tertia pars numeri CCXL eft LXXX. p 0 N-ted. Nili tamen xtso rS xmva intelligi Varrovoluit.
19, I ALIA ENIM TERRA) Locus eftmendofus fine dubio, atque ita interpungenduseft ct emendandus: alia enim terra facilior, aliadifficilior ejl. Alte terram profcindere. VidendusNonius jn Bura. VRSIN. Quidni potius opti-mum librum Pol. fequimur: difficilior ejl. Aliamterram boues efc. Nonius ab Vrllno laudatus.92 ita refert hunc locum, quali e liet vomeremnumero vnitatis.
19.2 fracta bvra) Laudat h. I. Non.2, 92. Mere. p. 80, 19.
19,J IN VINEA IVGERVM C, ASINO-RVM IVGVM, ASINVM MOLARlVM) Exvetere feriptura locum reftituimus, vnum tan-tum reliquimus, Molendarium enim pro Mola-rium, vetuftiflimum exemplar habebat, apud Ca-tonem tamen Molarium, hunc enim ipfius locumexprimit, Afinos ploflarhs II, afinum molarium-Jn femiuetere codice Molendinarium , quo verboiurifconlujri etiam vft funt, ct haec fortalTe veraM» Varronis leftio, quamuis enim lentendas
Catonw