DE RE RVSTICA.
443
noftra memoria veterem confulacem, virumque opulentiflTmum f L. Volufium af-feuerantetn audiui,patrisfamilias k feliciffimum 1 fundum effe, qui colonos indigenashaberet, et tanquam in m paterna poffefitone natos } iam inde a cunabulis longa farmiliaritateretineret. Ita certe mea fert opinio, rem malam effe frequentem loca-tionem fundi: peiorem tamen vrbanum colonum, qui per familiam mauult agrum,fiuam per fe colere. Saferna dicebat ab eiufmodi homine fere pro mercede litemfeddi. propter quod operam dandam effe, vt et rufticos, et eofdem affiduos colo-nos retineamus, cum aut nobifnrietipfis non licuerit, aut per domefticos colere nonex pedierit: quod tamen non euenit, nifi in his regionibus, quae grauitate caeli,foliqu e fterilitate vaffantur. Caeteriun cum mediocris adeft et falubritas, et terraebonitas, nunquam non ex agro plus fua cuique cura n reddidit 0 quam coloni: nun-^nani P non etiam villici, nifi fi maxima vel negligentia ? ferui, vel rapacitas inter-fuit f. Quae vtraque peccata plerumque vitio domini vel committi, vel foueri,ttihil dubium eft: cum liceat aut cauere, ne talis praeficiatur negotio; aut iam prae-pofitus, vt fubmoueatur curare. In longinquis tamen fundis, in quos non eft faci-as excurfus patrisfamilias, cum omne genus agri tolerabilius 1 fit fub liberis colonis,9 u am fub villicis s feruis habere, tum praecipue frumentarium, quem c minime(ficut vineas autarbuftum) colonus euertere poteft, et maxime vexant ferui, qutdones elocant, eofdemque et caetera pecora male pafcunt, nec induftne terram ver-tunt, longeque plus imputant feminis ia£li, quam quod feuerint: fed nec.quod ter-rae mandauerint fic adiuuant, vtreQe proueniat: idque u cum in aream contule-runt, per trituram quotidie* minuunt vel fraude, vel negligentia?. nam etipfidiripiunt, et ab aliis furibus non cuftodiunt. fed nec conditum cum fide rationi-bus inferunt. Ita fit y, vt et a£tor, et familia peccent, et ager faepius infametur,fiuare talis generis praedium, fi, vt dixi, domini praefentia cari turum eft., cenfealocandum.
VIII. 3 proxima eft b cura de feruis, cui quemque officio praeponere con-:Veniat, quofque et qualibus operibus deftinare. Igitur praemoneo ne villicum ex
eo
< f') oppulentijjtmum H. A. k) patrisfamUiat om. L./.B.R. I. /.om -P- n) plura L. o) reddit I. B. R. p) non nunquam L.
"m. L.
'jrte H.
n) pluri -
r) tolkrabilius L. H. s} vi/icis P. t) quem et P. L.y) jlt omitt. /. B. R. [C. VIII.] a )Cap. XII. /. /.
I) feelicijjsmum /. B. R. H.A. G.q) neglegentia P. •}■) mteruenit,u) et id quod in area cent. L. x) quotb) ejl de cura P.
ratius cpod. Ume vt locutus fqenerator Ai-.
i>»:vs ctc. V R s 1 N.
. 7 i! L. v o L v s I v M) Forte-Cof. fuffectus, anidem, qui praefectus vrbis, de quo Ptin. 7 . H-Tac. A. 13,30. ALMEL. Eum fruftra quaeresw Falhs. Tacitus Au rui I j ro.l ' ,n ’“ccffere vita injignes viri, L. *Volufius et SallujhusCrifpus. Vohjio Vetus familia, neque tamen pra-turam egrejfa. Ipfe confutatum intulit,ttiam potejiate legendis equitum decuriis furMuS,6 pumque, quis domus illa hnmenfum viguit, primusu/cumuletor. Haec Crenius. Integrum nomen*uit L. Voluiius Saturninus, quem tanquam vi-,ruiu coniuhrem inter grandaeuos laudat PliniusN. 7, 43. In Fallis vero occurrit ft^Volu-
lius Saturninus Cof. fuffeftus a. v. c. gof«.SCHOETTG r 1 t
7,5 nvNqvaM non ex) videtur legen-dum nonnunquam et hic et p. p, VRS IN. Planeperuertit lentendam .Columellae haec conieftura.,Nihil Ic&ionc, quam dedimus, fanius.
8 In titulum; de pecore et pecorum magijlrit ,iIneptum • argumentum, quoniam iri hoc capite'neque de pecore, neque de pecorum magidris'loquitur Columella, fed de villico, villicique offi-ciis, quae tamen ad iplum patrem familias perti-,nent: idcirco hoc caput a luperiori Ici ungen-dum non videtur, p.imum quod de villico fcor-fim egit, integroque libro, qui eft vndecimus,.villicus,, (vt Ciar. Morgagnus docet) infcriptqs,K kk a .... villici