♦50

L. I V N I I MODERA T ICOLVMELLAE

DE RE RVSTICA

. liber secvndvs

CAPVT I.

Q vaehis ex me, Publi Siluine, quod ego fine cuneatione non recufo doce-re, cur priore libro veterum opinionem fere omnium, qui de cultu agrorumlocuti furit, a principio confeftim repulerim, falfarnque fententiam repudiauerimcenfentium longo aeui fitu longique a iam temporis exercitatione b fatigatameffoetam c humum confenuiffe. Nec te ignoro cum et aliorum illuftiium fcripto-* rum, tum praecipue Tremellii d auctoritatem e reuereri, qui cum plurima rufii'carum rerum praecepta fimul eleganter, et fcite memoriae prodiderit f, videlicetilleCtus nimio fauore prifcorum de fiinili materia differentium, fallo credidit paren-tem omnium terram, ficut muliebrem fexum aetate anili iam confectam, proge-nerandis effe foetibus inhabilem. Quod ipfe quoque confiterer, fi in totum nullae3 fruges prouenirent f . Nam et hominis tum demum declaratur fterile fenium, uoricum definit mulier trigeminos, aut geminos & parere, fed cum omnino nullumconceptum edere valet. Itaque tranfaftis iuuentae temporibus, etiam fi longa vitafupereft, partus tamen annis denegatus, non reftituitur. At e contrario feu fpoii-te, feu quolibet cafu deffituta h humus, cum eft repetita cultu, magno foenoreceffationis ! colono refpondet. Non ergo eft exiguarum frugum caufa terrae vetu-4 ftas, fi modo cum femel inuafit fene£lus, regreffum non habet, nec reuirefcere Kaut repubefcere 1 poteft; fed ne laflitudo quidem foli minuit agricolae fruftum. ne-que enim prudentis eft adduci tanquam in hominibus nimia m corporis exercitatio-ne", aut oneris alicuius pondere, fi c cultibus et agitationibus agrorum fatigatio-nem fuccedere. Quid ergo eft, inquis, quod 0 affeuerat Tremellius intaQa et fib5 veftria loca, cum primum coeperint cultu exuberare, mox deinde non ita refp 0J1 'dere labori colonorum? videt fine dubio quid eueniat, fed cur id P accidat, no* 1peruidet. neque enim idcirco rudis, et modo ex filueftri habitu in aruum transdu-fta foecundior haberi terra debet, quod fit requietior et iunior; fed quod multorumannorum frondibus, et herbis, quas fuapte natura progenerabat, velut fagiu ata

largi 0 '

varietas Lectionis.

[Cap. I.] a) longinquae I. B. R. b) fpatio cum ligno lacunae L. c) effertam. P. L. d) Tremcb P‘e) autboritatem I. /. H. A. au flor, femper Goef. -f) perdiderit Goef. f) conuenirent P. g) gemina 5 "•trigeminas l.B.R. b) derelifla Goef. \) cejfatorum l.B.R.L. fatorum Goef. k) reuiuifcere L. Plt u 'befcere l.B.R. m) nimiae l.B.R. n) exercitationi /. B.R. o) quid H.A. p) ita l.B.R-

i, i LONGI AEVI SITV) Quam hi c featenciam refutat Columella, eam impugnat gu°9 ue> 7 > 5 - - '