45*

L. I. M. COLVMELLAE EIS. II. CAP. II.

caeteris anteponebat: fed nos, de agitatione terrae nunc r loquimur, non de, fitu 1 .7 Nullum deterius habetur genus, quam quod eft (Iccum, pariter et denfum, et ma-crumquia cum difficulter tractetur, tum ne tra&atum quidem gratiam refert: necrelictum pratis, vel pafcuis abunde fuflicit. Itaque hic ager fiue exercetur, f euceffat, colono eft poenitendus, ac tanquam peffxlens refugiendus. Nam ille mortemfacit, hic teterrimam s comitem mortis famem, fi tamen Graecis camoenis habemusg fidem clamitantibus, Ai[aS> c o oturtsov &uv$siv, kcu u ttctuov 'tTtumue. Sed nuncpotius vb eri oris foli meminerimus, cuius demonffranda eft duplex ratio x , culti etfilueftris. De filueftri regione in aruorum i formam redigenda z prius dicemus»quoniam a eft antiquius facere agrum, quam colere f. Incultum igitur locum con-fideremus b , ficcus, an humidus; nemorofus arboribus, an Iapidibus confragofus;5 iunconef fit, an c gramine veftitus, ac fiUctis d aliisue frutetis impeditus. Si humi-dus erit, abundantia vliginis ante fiecetur foffis. Earum duo genera cognouimus,caecarum et patentium, fpiffis atque cretofis regionibus apertae' relinquuntur: atvbi folutior humus eft, aliquae fiunt patentes, quaedam f etiam obcaecantur, ita vtin s patentes ora h hiantia caecarum competant: fed et patentes latius, et apertasfumma parte decliuesque, et ad folum coar&atas, imbricibus fupinis fimiles facereconueniet. nam quarum re£la funt latera, celeriter aquis vitiantur et fuperiorisio foli lapfibus replentur. Opertae rurfus obcaecari debebunt, fulcis in altitudinemtripedaneam depreffis: qui cum parte dimidia lapides minutos, vel nudam glareamreceperint, aequentur fuperiecla terra, quae fuerat efFofla. vel fi nec Iapis erit, necglarea, farmentis connexus velut funis informabitur in eam craflitudinem, quam fo-llium foffae poffit anguftae, quafi accommodatam coarflatamque k capere. Tumper 1 imum contendetur" 1 , vt fup er calcatis cupreffinis, vel pineis, aut, fi eae nonerunt, aliis n frondibus terra contegatur", in principio atque exitu foffae more

ponti-

r) non I. s) deterrimam H. t) V omitr. I. B. R. u) vjt bturttie omi/f I.B.R. x) tra-

flatio I.B.R. it.Goef. y) agrorum /. B. R. z) dirigenda I. B. R. a) qttom vel cum I. B. R. cuni la•{■) Hic nouum caput orditur L. c. rubr. quot fpecies terrenorum, b) conjtderamus I. B.R. •{*) iunconefcit R. c) et P. d) feliBis P. f licibus I.B.R. e) aperte H. i) aliquae I.B.R. g) in eas orahiantium f offarum competant, fed latius apertas fumma parte decliuesque, et ad folum coartatas imbri-cibus etc. /. B.R. it.E, in ea etc. P. h) ora hiantiGjm. ora hi. caecar. omitt. Goef. i) viclanturl. I.H-i) coartatamque I. B. R. 1 ) primam P. Goef. L. m) contrudetur L. contundetur et coni. Broukb .p) nifi P. o) congeratur coni. Broukb.

2,7 MORTEM FACIT) Rara locutio promortem adfert vel parit, quam tamen etiam inquodam Senecae loco occurrere teftatur Salua-gnius Boeffius ad Ouid. in Ibin v. 148 - quamuisillum Senecae locum obferuare nondum potue-rim. Apud Ouidium l.c. extat: Siue manu faBamorte folatus ero. Vbi Boeffius ex fiio codice ma-vult legere: manu parta. Retinuit tamen prio-rem lectionem Nic. Heinfius. Et caedem facereextat apud Nep, g, 3, 3. SCHOETTG. Ma-gnis copiis hanc formulam defendit ad Ouidii1 . c. Burmannus.

*.9 ORA HIANTIA CAECAR V M) Bxouk-hulius coniecerat, ore hianti. Sed illum in frau-dem impulisse videtur fphalma editionis Gymni-ci ora hianti, quod refellitur confenfu reliqua-mus, et ipla lententia.

2,9 ET APERTAS) Et videtur abttncfare.Deinde legendum : apertae — rurfus obcaecari de-bebunt etc. v R SI N. Vetuftiores libri: Sedit-ttus apertas fumma parte decliuesque. Vera leftioerit: Sed et patentes latius apertas ftmima partfdecliuesque. Petrus Laurus, qui Columellam > akanc noftram vernaculam confuetudinem inter-pretatus eft, (cuius liber nunc primum in mea*incidit manus) quamuis pauca recte, hunc tamenlocum optime reddidit, faccian Ji le fcoperte f°Ji efili larghe di fopra e pendenti. P O N T E 0 .

2 ,li TV M PER IMVM LONTENOk-TVR) Nolui mutare quidquam. Compendiofcribendi ex per imum facile primum nafci potumSententia aperta ifta eft, vt per imum foffae cou-tendi debere funem illum farmenticium, " ucontrudi adeo, intelligamus. ,

I, 12 VEG-