L. I. M. COLVMELLAE LIB. II. CAP. II.

454

aeftimandus n eft. Nam vt fortiflTmae pecudes diuerfos ac pene innumerabiles,.- fic etiam robuftiflimae terrae plurimos et varios colores sortitae sunt. Itaque con-ISfiderandum erit, vt solum, quod ex ° colore deftinamus, pingue fit. Per fe tamenid parum eft, fi dulcedine caret, quod vtrumque f fatis expedita P nobis ratio*" ne contingit difcere. nam perexigua conspergitur ^ aqua glaeba r , manuque fubl*gitur, ac s fi glutinofa eft, et quouis c leuiffimo u taclu x prefta inhaerescit, Et p clSin morem ad digitos lentefcit l habendo, vt ait Virgilius z ; eademque illisa humo nondiflipatur: ea a res admonet b nos, ineffe tali materiae naturalem fuccum c , et pin*Sed et fi velis scrobibus egeftam humum recondere, et recalcare,quafi fermento abundauerit, certum erit, efle eam pinguem; cum de-fuerit, exilem; cum aequauerit, mediocrem, quanquam ifta quae nunc retuli,non tam vera possunt ^ videri, quam fi fit pullula c terra, quae melius prouentuaofrugum approbatur. Sapore f quoque dignofcemus s, fi h e .x ea. parte agri, quae• maxime difplicebit, effoflae glebae‘, et in fictili vafe k madefaclae, dulci aqua per-mifceantur 1 , ac more faeculenti m vini diligenter colatae guftu explorentur, namqualem traditum ab eis retulerit humor saporem, talem esse dicemus eius soli, sed ncitra hoc experimentum multa sunt, quae et dulcem terram et frumentis habilemfignificent, vt iuncus, vt 0 calamus, vt gramen, vt trifolium, ebulum P, rubi, prunifilueftres, et alia complura, quae etiam indagatoribus aquarum nota 9 , non r nifijjj dulcibus terrae venis educantur 5 . Nec contentos esse nos oportet prima specisfummi foli, fed r diligenter exploranda eft inferioris materiae qualitas, terrena necnefit. Frumentis autem fat erit, fi aeque bona suberit bipedanea 1 * humus: arbori-bus

n) exthnandus L. o) excolere P. 1 . 1 . II. A. Gr.G. Se. •{-) vtcunque coni. Broukh. p) exbedit dnobis qua ratione L. q) confpargttur P. s) gleba I. B. R. 1 . 1 . H.A.Gr.G. s )aeI.B.R. t) quamuisGoef. u) leniffimo I. B. R. x) traflu I. y) lucefdt L. z) Vergilius P. Gr. G. a) Quae I.BR b) ad-monent 1 . B. R. c) fucum P. fucum et pinguitudinem L. d) pojjir.t /. B. R. e) pulila Goef p' pJla L.f) faporem I. B. R. g) degnofcemus P. h) /ab eft I. B. R. L. i) glebae I. B. R. I. /. //. J. Gr. G.V)vafo P. 1 ) promifceantur I.B.R, m) faeculenti I. B. R. fccuienti /. /. U.A. Gr. G. n) fed et P-o) et calamus, gramen et trifolium etc. 1 . B. R. p) hebulum P. q) nota omitT. I. B. R. r) non tante*vi/IL.I.B.R. s) deducanturl.B. R.educari coni. Broukh. tjctP.L. u) bipedana al. praeter Goef. P.lJ-

jpguitudinem.cum aliquo

2, 17 EX COLORE DESTINAMVS) h. e.quod, pofteaquam bonum efle ex colore iudica-uimus, deftinamus bono cultui atque lationi, at-que ita optatos fruflus nobis inde promittimus.SCHOETTG. Mihi magis placet illa prifca le-flio, excolere. Judicent alii.

2, t 8 VlRGiLivs) Georg. i,2jo. Add.Plin. 17. Z- SCHOETTG.

2, 19 SED ET SI VELIS) Idem experimen-tum habet Diophanes Geop. 2, 11: refutat tamenPlinius 1 . c. qui docet, neque denfam neque raramterram fcrobem fuam explere. SCHOETTG.

. 2, 20 SAPORE QVOQJE) Videtur legen-dum faporem etc. VRSIN. Non eft foiicitandahaec le&io, quae fenfum bonum habet, et abvtroque codice nollro probatur. Caetcrum hicconferendus Anatolius Geop. 2,10. SCHOETTG.In vetuftis libris formis excufum faporem. Nonablimili modo et paullo poft loquitur auttor,Piam qualem traditum ab eis retulerit bumor fapo-rem, talem effe dicemus eius foli. P O N T E D.

2, 20 vi i»« Anatolius haec tria tan-tum commemorat, oAaffjjiwoy , KaAauoir xZutov, ct(Sarov. SCHOETTG.

s, 20 MVLTA SVNT QVAE dvlcem)Non abljmilia repetit Plinius ig, 6 perperam Ca-toni attributa, quae tamen in Catone nunc dcli-cierantur : Agri ipfus bonitas quibus argumentistu dicanda jit, quanquam de terrae optimo generedifferentes abunde dixijfe poffumus videri, etiamnum tamen traditas notas fubjignabimus, Catenismaxime verbis: Ebulum, vel prunus flue [Iris, ^rubus, bulbus minutus, trifolium, berba J pratenfi s \quercus, filuejhis pirus, malusque frumentarii f oIinotae. In quae irrepfit de margine herba pratcO-Jis, trifolii inepta interpretatio. PONTED'

2, ai BIPEDANEA HVMVS) Anatoliusiixiov pbboe fufficere ait. Omi/It autem Columel-la de vitibus dicere, in quibus, vt idem memtj:rat, trium pedum altitudo eiusdem £ aequalis t<> lAfufficit. SCHOETTG.

g, IA