D E R E RVSTICA.

49 Z

ref n nec fruticem n proprie dixerim °, vt eft vitis. Hanc nos caeteris ftirpibus iureP r aeponi muSj non tantum fiufius dulcedine, fed etiam facilitate, perquam omniPene regione, et omni declinatione mundi, nifi tamen glaciali, vel praeferuida p,curae mortalium refpondet, tamque felix campis, quam collibus prouenit, et iner, fa non minus, quam in i resoluta, faepe etiam gracili; atque pingui terra^, fie-caque et vliginofa. 'Eum sola maxime vtramque* patitur intemperiem caeli, velU u axe frigido ', aeftuofo u , procellofoque. Refert tamen, cuius generis, aut( P l ) ° habitu vitem pro regionis flatu colere cenfeas. neque enim omni caelo foloue® u *tus idem; neque eft idem x ftirpis eius genus; quodque praecipuum eft ex omni-, Us > non facile dictu r eft, cum fuum cuique regioni magis aut minus aptum z efle,° c eat vfus. Exploratum tamen habebit prudens agricola genus vitis habile cam-P°> quod nebulas pruinamque fine noxa perfert; colli 3 , quod ficcitatem, ventos-5 Ue patitur, pingui et vberi dabit agro gracilem vitem, nec natura nimis foecun-arn i macro feracem; terrae denfae vehementem, multaque materia frondentem b i£5 r °luto et laeto folo, rari *■ sarmenti, humido '* loco fciet non recte mandari fru-UsC teneri et amplioris acini, fed callofi r et angufti, frequentisque vinacei £; fic-re cte contribui diuerfae quoque* 1 naturae femina. Sed et poft haec non ignora-^ dominus loci, plus 1 polfe qualitatem caeli frigidam vel calidam, ficcam vel ro-«dam k , grandinofam ventofamque vel placidam, ferenam vel nebulofam: frigidae- :S u e aut nebulofae duorum generum vites aptabit, feu praecoques, quarum matu-f itas frugum praecurrit hiemem 1 ; feu firmi durique acini, quarum inter caligines

vuae

n )frufficem R.L. o) dixerimus P. t. p) per fer ut da L. q) in deeft /. B. R. t) materia L. I. B. R.)vtrumque P. t) vel mterpon. I. B. R. u) aeftuofo P. Goef. Lipf. ueJUuo ai. vel etiam praem. L.et O' y) diHum . 2) apud fe doceat vfui P . apud fe docent vfus L . a) fic Cod. Vrjlni

d ‘ c 0 ^' u l ue P' coelique al. b) Jpondentem P. L. Vid. 3,1.4, m. c) tradi farmen frondentem L.

I ff u ^ um l.B.R. f) galli P.L. calli Goef. g) vinaceis P. ditterfe B.R. h) quoque abeft

i) ejje interfer. l.B.R. k) rofcidam H.A. reicidam L. 1) hiema P.

nimirum collibus. Id quoque ex his, quae apudColumellam in hoc capite tradita funt, intelii-gere pofiumus: tamque felix campis quam collibusprouenit. Quamobrem lic locus refti tuatur: colli ;quod ficcitatem ventosque patitur. Mendum au-tem ortum videtur ex vocum coelique et colliquod fimilitudine. PONTED. Non dubito, quinetiam lectio Pol. collique ex colli quod orta lit.Vel fcripiit forte Columella collique quod. Con-firmat, et extra omnem controuerfiam ponit, hancemendationem Palladius Feb. 9, t quo locohunc noftrum ante oculos habuit haud dubie.

1,5 PINGVI ET VBERI) Quae hic difpu-

.. _ tantur de locis cuique viti commodis , ea fireui-

_/2bL Vnum aptum & campis,' nebulas et pruinas fu- ter complexus eft Pallad. F. 9, 2 eligenda funtcui ’ alten lm quod ficcitatem ventosque patitur genera, quae profefttone vtttorum fuorum contra-tUr. te tl rae accommodatum fit, minime explica- ria hca diligunt ms, in quibus durare non potite-.

®x r> n oc autem collibus conuenit vt clarilfime, erunt. Sed conferendus eft totus locus.

. taUadin ,_ I _ ^.1 _11,

•B.R.

bn ,

quidem etiam palmae genus humile %aftaippi-v£e ditium Theophrafto: et Plinius 13, 4 1". dicite e g e nera fruticem noit excedentia. Sed cumouipeflris tamen palmae nomen non inueniam,* Cet re m in medio relinquere.tes’ 1, N E C ARBOREM) Plinius 14, 1 ait, vi-•r/, “P 1 * 1 * pdfcos iure propter magnitudinem inter° res Suijfe numeratas , rationem addit, quiater V>> <' V ' te l°uis imago fabrefafla eft, item pa-« Maffliue etc. SCHOETTG.

1^ 4 * 4 PRAECIPVVM EST) Pro Jit, vt Varr.

Ilicei C °LLI, QVOD SICCITATEM) Cum111)0 vitium genera commemorentur, quovnn- - 6 - , , - - r..

" valladio apparet, qui 3, 9 multa a Columella^. Cj Piens ita loquitur: Plano igitur loco ftatuesfib™ C “‘ US S enus nebulas fuftinet et pruinas ; col-Us > quod ficcitatem durat et ventos, Cum ita-q Ue plano loco tw Columellae campo refpondeat,a u °d collibus quoque refpondeat eft addendum

1.6 DOMINVS LOCI) Dominus, loco etc.legi vult VRSIN.

1.7 QVARVM MATVRITAS FRVGVm)Videtur legendum frufhtum. Infra tamen c. adixit: vt multiplicatione frugum redditus [fic) au-geatur. Deinde: fidenter easdem tenacis ac duri

Qjjq Z acini