joo

L. I. M. COLVMELLAE UB. III. CAP. II.

diflTmum omnium id gerit: atque efl laudabilis k , quod /iccitates maxime perfert;quod frigora fuftinet, dum tamen fine imbribus fitquod nonnullis locis etiam vi-num eius in vetuftatem diffunditur; quod praecipue fola ra macerrimum quoque n27 folum fertilitate fua commendat. At 0 fpionia dapfilis mullo et p amplitudine ma-gis. 1 vuarum, quam numero fertilis, vt oleaginia r , vt? Murgentina, eademque 5Pompeiana, vt r Numifiana u , vt * venucula eademque fcirpula) 1 , atque flicula 7 , vt ni-gra Fregellana a , vt ^ merica, vtRhaetica c , vt omnium quas cognouimus copio*28fifiima arcelaca d maior, a multis argitis e falfo exillimata f . Nam has nuper mihi gcognitas, pergulanam dico, et irtiolam* 1 , fereolamque non facile affeuerem,quo gradu k habendae fint: quod etfi fatis foecundas fcio, nondum tamen de boni-tate vini, quod afferunt 1 , indicare potui, vnam etiam praecocem' 11 vitem nobisante hoc tempus incognitam in n Graeca 0 confuetudine dracontion vocitari comp e 'rimus , quae foecunditate P iucunditateue arcelacae bafilicaeque <1 et Bituricae coiU'29 parari poffit, generofitate vini Amineae. Multa praeterea funt genera vitium,

quarum

Jc) laudabile I. B. R. i) fit abeft I. B. R. m) falam acerrimam Lipf. fola macerrimum Goef Sal*(tcerrimum af. n) quod l. B. R. d) Vt fcipion! adapfills mu flos L. P. vt fcipionia Goef. p) fed L. !• B-q) (alicui) alii cui P. alioquhi J.B. R. r) holgonia aut murgentina l.B.K. bolcamut murcentina P • aU Joleam aut L. s) eadem qua II. t) aut I. B . R. u) mani ferus P. et numerus L. x) auenuncula /. B■duenunculae P. auenunfculae L. y) fcurcitula P.Jcircitula ]. fcirciticula B. R. fcuricula L. ii) rab <*'cula P. rabicula L.I.B.R. a) ftagellana lenf. flagelana B.R. frogellana L. b) vt ( et) mettica? e ’attica, vt omnium etc. P. yt mettia Goef. vt medica adica rbadica L. et rttica, vel attica, vt eniM urnetc. /.B.R - c) retica af. d) arcelaga P.L. e) argutis P. £) exiflumata P. g) mibi cognitas dc-

fi c.P.L. n) birtiolam I.B.R. vtiliolam L. i) ferreolamque L. P. H. k) gladii P. 1 ) ad fert P-

xn) praecoquem L. I. B. R.I.l. H. A. n) in abeft P. /. I. H.A. a I. B. R. o) Graecam confuetudinem ?•p) foecunditate vel ablatae I.B.R. foecunditate iucunditate vel alcaelacae P. foecundita iucunditattd 1arcelatae I.I. H.A.G. qj bafihfcaeque L. P. balifeaeque Goef.

a,t6 MACERRIMVM QVOQVE SOLVM)Ex M 1 F. hanc iefiionem reftituendam cenfuitCl. Schoettgenius, et fuffragatut Plinius 14,8 f.4» n. j, qui de Heluenaca minori, nec alia , in-quit, macro folo familiarior.

2,27 V T V E N V C V L A EADEMQVESCiRPVLA) Vitis Venuculae vanae lellionesproferuntur, /n Ienfonianis libris, in Remenfiper Bartholom. Brulchium A. 14*3 prodita edi-tione, in cddicibus etiam, non venucula fed aue-nucula legitur; in Macrobii Sat. 3, 20 venun-cula in Pltn. 14, 2 ventcula , ita in Ifid. 17,5 (lii-dori tamen hic locus emendatur in adnotatt.venunculd) funt quaque vetuftiffima manu exarataColumellae exemplaria, in quibus auenufeula oc-currit^ At vero alterius vocis fcirpula non eademratio, vitiofain quippe eilb affirmare non dubitaboferibendumque f ircitula, vt in Regienli edit.1482; et lenfoniana habemus, vt in codicibusperuetuflis, vt etiam apud iplum Colum. 1 .12,c. 43. vbi venuculas nominat, et f ircitulas; Pli-niana quoque fcircuia vt etiam vulgata fcirpula,quae per contractionem ortae videntur, facile adhanc flircitulam reuocari possunt. PONTED.Tribus nominibus vnum vuae genus comple-bitur Columella, de quibus fingulatim a nobisell dicendum. Primum eit Venucula , de quo Ho-

ratii extat carmen [Serm. s, 4,71] Venucula con-venit ollis. Venun cula etiam in Macrobio vocatu*Saturnalium tertio, item ab Ifidoro [17,,5] yt j* 1manuferipeis libris feruatur. nam excuii ,venicui*’-Jenlonius quoque feruat auenuncula, nimirum, Vvenun cula. Quare primum nomen Venunculavenulis, quibus acina dilBnguuntur. Fort»"etiam venucula 1. venicula quorum vtrumqU? *’Plinio legitur, item, vt a lingua lingula et lhAlterum nomen fcirpula in Plinio nunc fcircuVnunc fartula, fcripula et fcribula, ex quibusitare mihi videtur fcripula, vt inferto t liat fi? ^ptula nempe cuius acini venis lineisque di!' 111guuntur. Tertium teftat flicula, in Plinio ^la, fed hoc vitiolum. nam flicula a flica quod equoniam acina lineis, venulis, jFrrisqdiflinfta et ordinata producit. Quod igitur f a ^rentius adfert, fticain efle vuam dulcia vina m>ei^tem, non improbandum apparet. PONTTP-'In quam fulpicionem nos inciderimus, adC° J ^2, 6 , 3 indicatum eft, cuius nos fubpocnitek-cum Viri Clariffimi cogitatis conferatur: p lul ^quidem nondum coepit, cum vermicule l’ r3 *\ r;ferat codex Lipiienfis 3,2,2. Vnum illud ve . r ofl j #ne durum lit tot fimul feriptores corruptipollulare, et pluribus in locis. .'

3,27 VT KHAET1CA) Haud dubl ”

4