§r6

L. I. M. COLVMELLAE LIB. III. CAP. XI.

jnatre tulerint, cum etiam feraciffimi translationem faepe reformident 9? itaque hu-ius rationis demonftratorem magis effe me, quam inuentorem, libenter profiteor,ne quis exiftimet, fraudari maiores noftros laude merita, nam id ipfum cenfun*®eos non dubium eft, quamuis nullo alio fit scripto proditum, exceptis quae 4 retuli-

Almus metris Virgilii; et hic ‘tamen vt de feminibus leguminum praecipiatur. Ourenim aut e duro natam virgam, aut etiam ex foecundo malleolo, quem ipfi probal-fent, decifam fagittam repudiabant, fi nihil intereffe ducebant u , ex quo loco femi-na legerentur x < Nunc i quia vim foecunditatis certis quafi membris in effe non du-bitabant, idcirco z pampinarium et fagittam velut inutiles ad deponendum pruden-tifiime damnauerunt. Quod fi ita eft, nihil dubium eft multo magis ab his imp r ®'batum effe -l etiam illum palmitem, qui frugifero loco natus, fructum non attuln-

22 fet. Nam, fi fagittam, id eft fuperiorem partem malleoli, vituperandam cena-bant b , cum effet eadem pars furculi frugiferi; quanto magis vel ex optima vitisparte natum flagellum c , fi eftfterile, improbatum ab his, ratio ipfa declarat? Nintamen , (quod eft abfurdum) crediderunt id d translatum, et abfciffum a fua ftirp e »deftitutumque materno-alimento, frugiferum e , quod in ipfa matre nequam fuiff et *Atque haec et forfitan pluribus di£ta funt, quam exigebat ratio veritatis : minus ta-men multis, quam poftulabat praue detorta et inueterata opinio rufticorum.

;; XI. w vn c ad reliquum ordinem propofitae difputationis redeo. Sequit^hanc eligendi malleoli curam paftinationis officium: fi tamen ante de qualitate foliconftiterit. nam eam a quoque plurimum et bonitati, et largitati frugum conferre»nihil dubium eft. ac b prius, quam ipfum perfpiciamus, illud antiquiffimum cenfe'

2 mus, rudem potius eligendum agrum, fi fit facultas, quam vbi fuerit feges, aut sX'huftum. nam de vinetis, quae longo fitu exoleuerunt, inter omnes auclores conftiti^»

4 peffima effe fi refer er e velimus, quod et inferius folum pluribus radicibus- fit imp e 'ditum, ac velut irretitum, et adhuc non amiferit virus, et cariem illam vetuftatis»

3 quibus hebetata quafi aliquibus venenis humus torpeat c . Quam ob caufam filue-ftris ager praecipue eft eligendus, qui etiam fi frutetis aut'arboribus obfeffus d eft»facile extricatur, quod fuapte natura quaecunque gignuntur, non penitus, nec in eprofundum radices agunt, fed per furnmum f terrae dispergunt, atque deducunt»

' quibus ferro recifis, atque extirpatis, parum », quod fupereft, inferioris foli raftrislicet effodere, et in fermentum congerere, atque componere. Si tamen rudis terra

non

<l) formident I. B. /?. r) fenfiffel. B. R. Goef. f s) quos vel quod rettulimus P. t) hicL. u) bi-tebant al. praet. Goef. L.l.B.R. xj eligerentur I.B.R. ' y) Num I.B.R. 2 ) iccirco I.B.R ■ f- 1 ’a) '-effit b) fieri interfer. I. B. R. e) fragellum L. hic et alias not. $ euyiMiov. d) cum I. B- R ’

e) frugifero .- quin ipfam matrem nequam fuijje I.B.R. [C.XI.] a) eum Sphalma Vili, et rell. b) neplus quam L. c) torreat' P. d) opprejjus P. obprejfius L. e) in abeft Mf.Heinf. ad Ouufcmct.3,f8i;i) fummam /. B. R. g) purum P. .

.10,24 QVOD IN IPSA MATRE NE-QVAM FVJSSET) Si cuiquam haec vox ne-quam minus placuerit, videat, an potior lit nun-quam vel nequaquam. Nimirum veteres [putoexcidijje non] crediderunt, sarmentum, quod irifua ftirpe nunquam luisset frugiferum, transla-tum abiciflfumque a fua matre fore frugiferum.PONTED» ..Bpna pace viri Celeberrimi eripi

non patiar Columellae vocem nequam, quae n°Pmodo frugi opponitur refle, fed etiam ixx\p‘fero. Sic nequam bojlum Catonis et VarroU*.habuimus. ., ».

II, Vsi RESERERE VELIMVS) 1».fur legendum V R SJ N O ex V. C. Sed vbi tn u 'ncrit ille ferere, quam vulgatam leftionem I 3 "dat, nelcio. £

n ,) Ql° V