t
5Z6 L. I. M. COLVMELLAE LIB. IV. CAF. III.
viduantur d flatumina, et mox e viuiradices totidem fubflifcuendae *Tunt, quae nu-mero fuo rationem cultoris onerant: flue viuit s, et vt faepe venit h , vel nigri eftgeneris, vel parum fertilis, nooinvno, fed in pluribus pedamentis fruflus claudi-cat. quariquam etiam generofae 1 ftirpis vitem fic in duos palos diuifam rerum rufti-S earum prudeniiores exiftimant minus fertilem fore; quia k cratem faOura 1 iit. Etidcirco m veteres vineas mergis propagare potius, quam totas fternere, idem iphAtticus praecipit: quod mergi mox facile radicantur, ita vt quaeque » vitis luis ra-dicibus tanquam propriis fundamentis innitatur. Haec autem, quae toto proftratacorpore cum inferius folum quali cancellauit °, atque irretiuit, cratem facit, et plu*ribus radicibus inter fe connexis angitur ?, nec aliter quam fi 4 multis palmitibus? grauata deficit. _ Quare per omnia praetulerim duobus potius feminibus depolitis,quam vmco periclitari, nec id velut compendium confe&ari, quod in vtramque pa r 'tem longe maius afferre possit djfpendium. Sed iam prioris libri difputatio repetita nobis promissum fequentis exordium.
III, in omni genere impenfanim, Hcut ait Cmeeinus, plerique noua op e 'ra fortius aufpicantur, quam tuentur perfecla. Nam quidam a , vt inquit, ab > n 'clioato b domos extruunt, nec peraedificatis cultum adhibent. Nonnulli ftrenuefabricant nauigia, nec consummata c perinde inftruunt d armamentis miniffrisqu^Quosdam emacitas in armentis, quosdam exercet in comparandis mancipiis: fedi* iisdem tuendis, nulla cura tangit. Multi f etiam beneficia quae in amicos contui®'funfc, leuitate deftruunt. Acneifta, Siluine, miremur, liberos fuos nonnulli nU 'ptiis votisque quaelitos auare nutriunt, nec difciplinis, aut caeteris corporis exco*iunt e iuftrumentis. Quid iis h colligitur? fcilicet plerumque fimili genere peccatfitiam ab agricolis, qui pulcherrime politas vineas, antequam pubefeant, variis c *3 caufis deftituunt. Alii fumtum annuum refugientes, et hunc primum reditum cef'tiffimum exiftimantes, impendere nihil, quafi plane fuerit necefle vineas facerequas * mox avaritia defererent. Nonnulli magna potius, quam culta vineta pod*'dere pulchrum ysss ducunt. Cognoui iam plurimos, qui perfuafum haberent agro 111
bon‘ s
a, i VJDVANTyR) Debetur haec le&ioRe-foaldo. Certe ille ita legendum vidit. «Corrige,«inquit, viduantur, nam cum arbores et pali«decenter dicantur vitibus maritari, decenter«quoque dicentur viduari, quando vitis emori-,,tur, quae inftar mariti eft.,, Admodum credi-bile eft emendationem ab ingenio, vt apparet,Beroaldi pr.ofetlam, confirmatam poftea ab li-bris.
-»t VivirAiOICES TOTIDEM) Quin vna,quae duo flagella citauerit. Quidni ehim pri-mam politionem imitetur illa inftauratio et quafiinterpolatio i Scilicet vel tali experimento mo-
nitum binas viuindicei politurum agricolam,.? 0nit Columella.
s,i ET VT SAEPE VENIT) Saef*ingeniofe conficit PONTEDERA, cui, vt 0leruauimus, concinit liber Goefianus.
2, I QLVIA CRATEM FACTVRAH. e. quia fpiritus ille intus alens et nuttt ^fuccus non, quod fit ordinarie in ftirpibus,perpendiculum adlcendit, fed prius transucret parallelam horizonti lineam peragere co fJ* jj,quae duae direftiones cratem quafi eificiunt.^.^^lud fit etiam in vite lirata, de qua ftatim. . .«mniaoCol.4, a6,a vbi habes huius P crJ[> ^jo-