DE RE RVSTICA.
55 -
alter feruandus eft, tum e capite quicquid inter brachia viret explantare, atque eosqui per ipf a duramenta iteriies 3 , nequicquam b matrem occupant c , palmites detef-§ ere d , cuiuslibet vel pueri eft officium.
XXVIII. tempvs autem pampinationis ante, quam florem vitis oftendat^Maxime eft eligendum a i fed etpoftea licet eandem repetere. Medium igitur eo-rum dierum spatium, quo acini b formantur, vinearum nobis aditum negat, quippeflorentem fruftum mouere non expedit: pubescentem vero, et c quafi adolefcen-tem d conuenit religare, foliisque omnibus nudare, tum et crebris foffionibus im-plere: nam fit vberior puluerationibus. Nec infitior e plerosqde ante me ruftica-r um rerum magiftros tribus fofluris contentos fuifle. ex quibus Graecinus f , quifle refert: poteft videri fatis efle conftitutam vineam ter 8 fodere. Celfus quoque,Atticus eonfentiunt, tres elTe motus invite, feu potius in omni furculo, natu-ra les: vnum h , quo germinet; alterum, quo floreat 1 ; tertium, quo maturescat.Hos ergo motus censent foffionibus concitari. Non enim natura, quod vult fatise fficit, nifi eam labore cum ftudio iuueris. Atque haec colendarum vinearum curak > quae finitur 1 vindemia m .
XXIX. redeo 3 nunc ad eam partem disputationis, qua fum profeffus vi-tium inferendarum tuendarumque infitionvm praecepta. Tempus inferend> b IuliusAtticus tradidit ex Calend. Nouemb. in Calendas 1 unias, quoad polle cultodlri fur-culum fine c germine affirmat. Eoque debemus intelligere nullam partem anniexcipi, fi fit farmenti d filentis facultas. Id porro in aliis ftirpium generibus, quae
firmioris
b)diuifim. G. c) optantI.B. K. opacant P. Goef. L. d) detegereJ. B. R. [C.XXVIII.]a ) legendum B. R. b) aerini R. c) et def. /. B. R. et q. ad orni L. d) adulefeentem I. B. R. e) >»ftetorfate Commel. omnes, i) Graerinum quit fi P. g) perfodere P. h)vtriump. ‘
e ft, quae om. L. /. B. R. f. L 1 ) fruitur L. m) vindemiare P. {C. XXIX.] a) Rideo P. b) infer-L- c) fiue gemmam omnes praet. P. L. et 1 , 1 . d) /armentum fi fentis L. nobifeum J.l.farmen.•>t alendis xci.
5J ri ° finitore feruanda eflent, ea demum, quae°n lolum a peritis, fed etiam a pueris fieri pof-* n *> commemorat. Nam, inquit, cacuminaJia-erum confringere luxuriae comprimendae caufa ,fuh e ^ ura parte , aut a trunco furgentes pampinos«u m< ‘J Jere > n 't/i fi (particula fi a nobis adiicituri a faepe vti folet Columella, vt cap. 29 de ea-e l I \ te verba faciens : Nifi Ji propter penuriam etoluniuni Joci fumitur in propagines) ad renouan-am vitem ynus aut alter feruandus eft, tum e ea.fite quidquid inter brachia viret, explantare, at-#*? eos, qui per ipf a duramenta /leri/es nequicquamMatrem occupant, palmites detereere, cuiuslibet veltuer, eft ofictum. In vetaftis porro libris, quam-vis omnia fere vitiofa, verbum tamen oportebit»on apparet. PONTed. QlssinLtionem certe‘ a mentem Vm Clanffimr conformaui. Nam in-ler punttum erat ante tum. Oportet autem inclufi.
1 VJNEARVM NOBIS ADITVMq AT) Ante mellum erat poft vinearum:
Suod ne monuissemus quidem, nili indicandum'fiet idem vifum VRSJNO.
28, 2 IN OMNI SVRCVLO) Hic furcuR
nomine virgultum fiue potius arbor, quae de fur-culo crefcit, vt cenfec veriffime €lar. Morgagnus,intelligitur. Quod etiam, aliis locis comproba-tur. Vid. 2, 15, 7: 4,29,5: 7, 4,4: 71 10:
9, 4, 2, PONTED.
29, I SVM PROFESSVS) 4, 22, 9.
29, I SINE GERMINE - SARMENTISILENTIS] Notabile hoc exemplum corruptio-nis et reltitutionis velim attendant artis noftraeItudioli. Scriptum fuit farmentijilentis , diltin- 'flione vocum neglefta. Haec obfcuriora fuerecuidam, qui nefeirer, quid eflet /armentum filens;ac rufticae praeterea rei imperitus esset. ItaqueJarmentis alendis fecit. Hic error peperit prio-rem, vt fine germine vaxsmex idem vel alius infiue gemmam. Gratiae itaque habendae funthinc luntis et ex parte Lipfienfi, hinc Politiano,qui obliteratam propeveram ledi011 em,et fenten-tiam eleganti (fimis verbis expressam nobis ferua- .runt, quam fi non recepissem, magis venia in-dignus essem, quam xeprthcnlionem mereor, -
quod