L. I. M. COLVMELLAE LIB. VI. CAP. XXIII.
6r8
cupant, ablegandae, vel aratro domandae; quoniam laboris et operis non Minus2 quam iuuenci, propter vteri fterilitatem e , patientes funt. Eiufmodi armentum ma-ritima, et aprica hiberna defiderat; aeftate f , opaciftima nemorum s, ac montiumalta h magis, quam plana pafcua. nam melius nemoribus herbidis, et frutetis 1 , e *carectis k , quam lapidofis 1 locis durantur vngulae. Nec tam fluuios riuosque defi*derant, quam lacus manu m faQos; quoniam" fluuialis 0 aqua, quae fere frigidioreft, partum abigit, et caeleftis p iucundior eft. Omnis tamen externi 9 frigoris to-lerantior equino armento vacca eft, ideoque facile fub dio hibernat.
XXIII. sed laxo fpatio confepta facienda funt, ne in anguftiis conceptum*altera alterius elidat, et vt inualida fortioris ictus effugiat. Stabula funt optima fa-xo aut glarea /Irata, non incommoda tamen etiam fabulofa. illa, quod imbres r$-fpuant; haec, quod celeriter forbeant b , transmittantque. fed vtraque deuexa fint,vt humorem effundant; fpeftentque ad meridiem, vt facile /iccentur, et frigidis2 ventis non fint obnoxia. Leuis autem cura pafcui eft. nam vt laetior herba confur-gat, fere vltimo tempore aeftatis incenditur, ea res et teneriora pabula recreat, et *fentibus d vftis e fruticem f furrefturum in altitudinem compefcit §. Ipfis vero cor-poribus affert falubritatem iuxta confeptum faxis et canalibus fal fuperietlus, adquem faturae pabulo libenter recurrunt, cum paftorali figno quafi receptui canitur.
nam
c) flerilites Goef. P.L. () certatim opicis P. coflatim oplcis morum L. g) ntmorum, aeom.T.B.R-h) ac laeta l.B.R. i) fruflus P. fruflibusL. k) caretis I. B.R. H.A.G. curetis P.L. 1) lapidiofis Gr.m) manufaflos iunft. /. B. R. /. /. n) et infer. P. o) pluuialis L. p) caelejii L. q) externi L. P. Goefextremi al. [C.XXIJ1.J a) confeptum Gr. b) exortem Goef. exorbeitt transmittuntque L.l.B.R'c) et oini/T. 1 . B. R. d) dentis P. e) duris et L. J.B. R. duribus et P. f) fruticem R. frutione L.g) cotnpefcuit I. B. R.
pit, neque enititur, item reiicitur: Nihil igituraliud fupereft quam mares et buculae. Vitiofaitaque illa vox enixae, fiuc (vt in veteribus edi-tionibus) nixae, nili aliquid addatur, e.g. faepe,Vt faepe enixae ; quae vtique fubmouendae funt,et aere permutandae antequam per aetatem dete-riores fiant: vel male, videlicet, male enixae-,nam quae partus difficultate tentantur, reiicereprouidi eft .armentarii. Denique ne plura colli-
f am, hoc in loco id eft intelligendum, quod in-rmum et imbecille in armento reperitur; ffqui-dem taurae, vetulae, et imbecilles reiiciendaefunt. Quod et Varro Georg. 17, 10, praecipit:T«c Si ye/f«f, yjtt rd( ae$evt~e, ojfi Tjf ihtxiu. X(o-flifiitxviilixf ta(2atjTfov 1 h tuv (3hx«a/(uv : Tauras au.tem et imbecilles, et aetate prouefliores ex artnen.iis eliciendum. PONTED. Ego fufpicabar, eni-xas hic dici vt effoetas, et illud alterum, quae gi.gnere deflerunt , vel iztl-tt \yttety elfe auftoris, velplane alterius glojjitm.
2 2, a EIVSMODI ARM.) Intellige foecun.dum quod partus et fruftus caufa habetur, vt in-dicant, quae lequuntur.
22,2 NAM MELIVS NEMOR 1 BVS) Nammelius nemoribus herbidis, et frutetis , et carectisSuam lapidofis locis durantur vngulae . Mendofift
limus locus; in herhidisne aquoffsque locis(carex fiquidem paludolis, vtique vliginofis, in-nafeitur) magis durantur vngulae, quam in i*-pidofis tra&ibus? Non propterca iuuenculae mu-lae in montes abigimtur, vt faxis vngulas durent?De mulis enim fapientiffimus auflor Varro iit’ r 'de R. R. 2,g. Hi (muli) inquit, Ji in paluflribatque vliginofis locis nati, habent vngulas moliettlidem Ji exafli funt aefliuo tempore in montes,q^fit in agro Reatino, durifftmis vngulis fiunt. lde*Uipfe Columella 7, 37 de mulis: Annicula W u *re fle a matre repellitur, et amota montibus, **feris locis pafeitur, vt vngulas duret. Vid^ft 1itaque legendum non durantur vngulae, fcd J'.turantur iuuencae. 1 Quod etiam ex his, quae*'quuntur, apparet: nec tam fluuios riuosque afj 1derant. Vngulae n e riuos deiiderant ac
an potius iuuencae ? Sed quo clarius haec <n j_tefcant, conferantur, quae in hoc loco a C<d l11 ’ ^
la traduntur cum iis, quae Palladius 4, ji, 7 11,1 nJ .tatis nonnullis, verum feruata fententia>fcripllt. lingula lingulis refpondent praeter »
durantur vngulae-, quae 1? immutentur in Jrantur iuuencae, apud vtrumque auft° rem ? ade jerit fententia. PONTED. Forte propius^literas vulgatae le&ionis accederet durant tauculae.
«4, i Qd
VA-