L. IVNII MODERATICOLVMELLAE

LIBER DECIMVS

DE CVLTV HORTORVM a .

PRAEFATIO.

F o e n o n i s tui, Siluine, quod /Hpulanb fpoponderam tibi, reliquam pen/iunculanipercipe, nam fuperiorihus nouem 11 libris b hac minus parte debitum, quod nunc cpevfoluo, reddideram. Supereft ergo cultus hortorum infigniter d ncgleflus quoU'dam veteribus agricolis, nunc vel celeberrimus, fi quid em cum parcior e apud prifcosedet frugalitas, largior tamen pauperibus fuit vfus epularum; laciis copia, ferinaqueac domefticarum pecudum carne, velut aqua frumentoque fummis atque humilh'mis f villum tolerantibus. Mox cum E fequens, et praecipue noftra aetas dapibus

libidi-

VARIETA. S LECTIONIS.

[Colum. Lib. X. Praefatio ] a) Ortorum, aa) decem I.B.R. Sed nouem etiam Lipf. licet illum dcarboribus tertium numeret, et hunc ipfum hortulum Xlmum. b) ac I.B.R. c) natura lenf maturiB.R. d) fegnis ac L. I. B. R. cj partior B,R. f) humi limis R.Gr.G.St. g) con Ienf.confequens L.

Memorabiles horti in fabulis narrantur fui (TeHefperidum, in quibus non poma quidem aurea,fed tantum oleaftri viruerunt. Ante omnes ve-ro regis Alcinoi Nauficaae puellae Patris fabu-lis celebrati funt. Reges fertarum hortenficurae intenti fuerunt. Tarquinius fupcrbus,quod horto deleftatus lit, refponfum de excifisliliis ad filium indicat. In XII tabb. horti men-tio habetur, non villarum. Epicurus primushorti magifter exillimatus e It. Quare his exem-plis principes et /tudioli homines hortis in-cumbere non extimefcant. Signa Saturnica inhortis olim polita: tutela vero eorum Venetiattributa elt: cuius iucundo numine auxiliantead interpretationem veniamus: quam ex Plinio - }Varrone, Catone, fumma diligentia, tituli ho-nore non d era io, excerpfimus. In prooemioreliflas a Virgilio Georgici carminis partes ex-pleturum fe fatetur. Hoc frequenti petitioneP. Siluinus exigebat, vrgebatque etiam facile lau-dis cupidum. Virgilius tamen afilimendam po-fteris curam reliquit in haec verba : Verumbaee ipfe equh-'em J'patiis exclufus iniquis Prae-tereo atque aliis pofl me memoranda relinquo.Multum posteritati tribuit, quam adeo dignamputauit, vt agricolationis fuae terminos ponat.Non ergo iniuria hoc negotium exequendum ve-tus rusticationis artifex conlummato iam operifuo mantlauit. quod liberum affert testimonium,quantum colonis olitoribusque ac vinitoribus tra-diderit. POMPONIVS.

i HAC MINVS PARTE DEBITVM)i- e. hanc partem non tradideram, illa adhuCreflabat. Sic Cicero lib. i. in Verrem c. XL^hSi protulerit: vno Jlgno vt Jit minus, quam i*lege oportet, non des pojfejfionem. c. EVII. Ta>”‘etjl quid poterat ejfe apertius , quam nunc ejl,vito minus tejle haberet Rabonio; i. e. vt Rab o-nium testem eximeret. Ouidius lib. XII. M e 'tamorph. v. 554. Bis fex Herculeis cecideruntme minus vno Viribus - . _ Idem, lib- I*e Ponto Ep. VII. v. 26. - - - Vnofaluturis, quam prius, ore minus. Eiusdem N a *fonis locum e lib. IV. e Ponto, Ele<r. XV. extr-

Meque tuum libra

nont et aere minus, exp°

fuit

Io. P ridet. Gronouius, lib. I I. Sic C. Nep oS *I!.. V. 2. j Qua fex menjibus iter fecerat, ee^ emminus diebus triginta in AJiam reuerfus efl > P r ®paucioribus, quam 30 diebus. C R E > 1 1 v *part. 10 Animadu. p. g. _

r Pavperibvs} Hanc vocem ex g lo{l *adrepfijfe arbitror. Cum enim mox fumm° sinfimos eo victu vlbs adiungat, qua de caufapaperibus largiorem det? Sed fatuus aliqu‘ s ^ ~

quentibus, vbi de ebenis cenlibus aestima" "quitur, conieftans de pauperibus haecdicig 0adleuit. Haec BARTHIVS AJ l,w ' ‘fQuin necessaria est et Columellae vox pauperi u .Hos enim ait prifeae frugalitatis temporibu^iisdem dapibus epulatos quibus diuites, cilm nhi aliis vterentur, quam quarum copia paupebus etiam fieri pollet. pglO*