L. I. M. COLVMELLAE LIB. XI. CAP. I.

776

mode faciat quae praecipit, fiquidem nihil re£te fine exemplo docetur autdifcitur, praeftatque villicum magiftrum efle operariorum, non discipulum, cumetiam de'patrefamilias prifci moris exemplum Cato dixerit,MALE agitur cum domi-

5 no, quem villicus docet. Itaque in Oeconomico Xenophontis k , quem M. CiceroLatino sermoni tradidit, vir egregius ille Ifchomachus 1 Athenienfis rogatus a So-crate vtrumne, fi res familiaris defideraflet, mercari villicum tamquam fabrum, ana se inftituere m confueuerit: Ego vero, inquit, ipse inflituo. Etenim qui me ab-fente in meum locum fubftituitur, et vicarius meae diligentiae succedit, is ea,quae ego, scire debet. Sed 11 haec nimium prisca, et eius quidem temporis sunt",

6 quo idem Ischomachus P negabat quemquam rufticari nescire. Nos autem memo-res ignorantiae 4 noftrae vigentis fenfus adulescentulos, corporisque robufti peri-tiflimis agricolis commendemus, quorum monitionibus, vel vnus ex multis r(nam eft difficile erudire) non solum rufticationis, sed imperandi consequaturscientiam s . Quidam enim quainuis operum probatiffimi artifices, imperitandi pa-rum prudentes, aut faeuius, aut etiam lenius agendo, rem dominorum corruiu-

7 punt. Quare, ficut dixi, docendus, et a pueritia rufticis operibus edurandus bmultisque prius experimentis inspiciendus erit futurus villicus, nec solum an per-didicerit disciplinam ruris, sed 11 an etiam domino fidem ac beneuolentiam exhibeat,fine quibus nihil prodeft villici summa scientia. Potiffimum x autem efl in eo ma-gifterio scire, et aeflimare quale officium, et qualis z labor fit cuique iniungen-dus. nam nec valentiffimus poffit 3 exequi quod imperatur, fi nesciat quid agat;

S nec peritiffimus, fi fit inualidus. Qualitas ita b cuiusque rei confideranda eft-quippe aliqua sunt opera tantummodo virium, tanquam promonendi onera por-tandique: aliqua c , sociata viribus et arti, vt fodiendi arandique, segetes et pratadesecandi: nonnullis minus virium, plus artis adhibetur, ficut putationibus infi'tionibufque vineti: plurimum etiam scientia pollet in aliquibus, vt in paftione

9 pecoris, atque eiusdem medicina, quorum omnium officiorum villicus, queMiam prius dixi, aeftimator d bonus effe non poteft, nifi fuerit etiam peritus, vt ein vnoquoque corrigere queat perperam facium, neqve enim fatis efl repre-hendisse peccantem, fi non doceat recti viam. Libenter igitur eadem loquor: tatu

docen-

i) docentur H. A. G. St. b) Zenophontis I. B. R. I) Syntachus I. B. R. Scomachus L. P. ( Ifchonia-chus eft Symmachus apud Xenophontem ) IJchomacus /. /. II. d. Gr. St. m) conjlituereL. n ) e finf. I.B.R. o) funt I. B. R. fuit ai. p) Symacbus I. B. R. fcomacbus l.P. Ifchomacus I. I. H' 4'Gr. St. q) Poft haec verba incipit deefte in Antiquo vfque ad itaqus cuiusque rei Pol. r)

Nam non efl I.B.R. s) fe infcientiam L. t, (durandus /. B. R. /. /. educandus ai. u) fed abeft /■x) potentijjlmum L. y) exiftimare I. B. R. z )'quis I. B. R. I. /. H. A. G. a) poffit L. pojflet ai. b) lW 'que I. B. R.I. /• H.A.G. c) alia fociatamP. d) cxijimator L B. R. c) vt abeft R.

I, 4 SI QVlDEM NIHIL RECTE SINEEXEMPLO OOCETVR) Ita videtur legen-dum. VRSIN.

1, 4 CATO) Sententia, non verba haben-tur 2.

i, ; VICAUIVS MEAE DILIGENTIAESVCCEDJT) ff militer Cicero pro Rofc. c. 39quibus in rebus ipfi intereffie non pojfumus , in hisoperae noflrae vicaria fides amicorum fupponitur.

1,5 ET EI VS qv IDEM TEMPORISsv NT) Ita legi voluit etiam VRSJN.

r, (N A M EST DIFFICILE ERVOOmnes aut fimile quid excidiffe fufpi ca ylj j;_MEL. Piures vult eodem tempore h? piu-i-nam tradi, vt vel vnus ex illis multis, f' d p 0 |p lt<bus propter difficultatem rei id Iperari nonpconlequatur Icientiam.

, 7 EDVRANDvs) Ita non modo vetuftif® c ’ quod obferuauimus, editiones, fed Jpfeter 1, z, 3 Eligendas efl rufi icis operitur abmte duratus .