864

L. I. M. CQLVMELLAE LIBER CAP. III.

4 luna, et a vigefima b Haec 11 melior eft vitibus latio. Sed cum feris 31 , frigidosventos vitato. > Malleolum fic deponito. Virgam malleolarem non amplius quamfex gemmarum efie conuenit, ita tamen [ funt z ] fi breuia internodia habent a .eius imam partem quam in terram demiflurus es, acutiflima b falce iuxta nodum c ,fic ne gemmam laedas d , rotunda plaga amputato e , et ftatim fimo bubulo linito:tum in terram bene paftinatam et ftercoratam retium farmentum defigito, ita ne

5 minus quatuor gemmae abscondantur f . Pedale quoquouerfus spatium fat erit in-ter femina relinqui: cum comprehenderint, identidem pampinentur, ne ° plura sar-menta quam debent, enutriant . item quam faepiflime fodiantur: ferro ne tangan-tur. Vigefimo 1 et quarto mense refecentur k : poft trigefimum 1 et sextum men-sem transferantur. m — In agro requieto vineam ponito n . nam vbi vinea fuerit °,quod citius decimo anno feueris,- aegrius comprehendet, nec vnquam roborabitur.

6 Agrum antequam vineis obseras, explorato qualis saporis fit: talem enim etiam gu-ftum P vini praebebit. Sapor autem (ficuti primo docuimus volumine) compre-hendetur,

t) vicefma T. B.R. vicenftma ad erhenjtmani P. (f tricejlntaml) u) velat add. Lipf. vel infer./. B. R. x) feras L. I. B. R. y) Nouum caput inc. c. lemmate Lipf. t.) funt om. I. I. H. a) ha-beat I. I. H. h) acutijfimam P. c) natum Lipf. d) ridas P. radas Lipf ' e) amputat P. amputa Lipf.f) abfcundantur Bonon. g) nec l. B. R. • h) enutriant om. Lipf ij vicefimo I. B. R. vicenfimo P.k) refecetur Iettf. refecantur P. 1 ) tricejimum I. B. R. tricefflmmn p. m) nouum caput inc. c. lem-mate'Z./// n) po/itu P. o) fuit L. L B. R. p)gujlum Lipf guflus al.

Jine adiefta corrigitur et plana fit: at quae Jineveter e farmento panguntur» PONTED.

z» z et a Vigesima) ad vige/tmarn le^iVultVRSIN.

' z, 5 VIGESIMO ET QVARTO MENse)Lunares menfes inteliigendos obferuac ad.Scri-bo. p. 43 Io. Rhodius.

3,5 QVOD C 1 TIVS DECIMO ANNO SE-VERIS) Decimum annum effe attendendumantequam vinea in reftibili agro pangeretur,fcripfiffe Columellam quis exiflimauerit ? No-rat enim monitum illud longe optimum et vc-tuftiffimum ferere ne dubita i. e. vt ego interpre-tor, ne cunflare ; praeterea apud Catonem lege,j-at quae c. 3 parrifamilias inculcauerat: primaadolefcentia patrem familiae agrum conferere fin-dere oportere, aedi f care diu cogitare oportet: con-flere cogitare non oportet , fed facere oportet.'Quare nulla radone perfuadere mihi po/Tum, vi-rum ir. re ruftica quam maxime versarum > tamlongum temporis ipatium impofuille agricolis,quo line trutlu requietum agrum colendo vaca-rent. auoca/Tet enim ab agri cultu vel maximeaddi&os, cum non fibi, fed polleris vineas po-lituri vidiffent. Accedit etiam, quod huiusmodireilibilis vineae agri vitia; quod pluribus radi-cibus impeditus iit, quod terra prioris vineaeradicibus circumpoiita, fit effoeta, fituque quo-dam torpeat veru fiatis, expeditiori ac breuiori viaemendentur, vt ipfe quoque 1.3 c. 11 docuit, ra-dices omnes diligentiffime confeflando atque ef-fodiendo , largiorique manu ftercora Ipargendo,fed potiflimum inferiorem ac torpentem humumad folem et aerem conuert,endo; rurfus enim so-

laribus radiis gelicidiisque putris fit, nitrofisquepartibus ab aere repletur. Plurimum quoqueproderit, alternis omilfis fpatiis, in quibus ve-teres vineae pofitae fuerant, nouos ordines pan.ere; hac enim ratione et virolam vt ita dicam,umum declinabimus et radices etiam n quaefofforis diligentiam fugerint. Antequam ftquidema illa loca nouella vineae radices producant(quod tamen nifi crebrioribus ordinibus agerconfitus fuerit, tam facile fieri non poteft) mul-tum temporis necessarium eft, quo et ftirpes de-politae confirmantur, et ager aftlduis arationi-bus repaftinationibusque purgatur. Pro decim»igitur tertio dixisse judico; nam per hoc tempusad accipienda femina aptissimus quisque requie-tus ag<2r euadit. Hac quidem de re 1 . 3 c. ii ver-ba facit, fed de tempore nihil; breuius tamenftatuiffe hinc conieflari licet, quod bis tantumftercorari folum tradiderit, prima vice cuiuscun-que generis flercore, altero vetufto, aut pullaterra. Quod cum biennio abfolui possit, mani-fefto apparet, tertio anno vitibus agrum confe-ri voluisse. Si enim in decimum annum 1 'uper-fedendum cenfuiffet, faepius largiore fimo pafti-natum agrum ftercorari inculcaflet, cum nullumfit fiercoris genus, quod tamdiu duret. Hocetiam confirmat, quod fecundo loco praecepit:tunc rurfus vel Jlercore vetufio quia non gignitherbas vel de vepribus egejla humo paflinatum lar-ge contegi. Hac quidem ratione ilercorata terraftatim bipalio conuerritur, atque in ordinem di.gefta vel in ferobes vel in fulcos, in quibus de-ponuntur femina, effoditur. PONTED.

. 3,-6 PRIMO - VOLVMINE) Hae<-