866

L. I, M. COLVMELLAE LIBER GAP. IV.

num pedum n duorum [altum 0 , et] longum feptuaginta, vna opera ? effodit;fcrobes ternarios, id eft quoquouerfus <1 pedum trium, vna opera facit xvm.vel ficui cordi eft laxius vites ponere, fcrobes quaternarios, id eft quoquouerfuspedum quaternum, vna opera xn facit; vel bipedaneos quoquouerfus vna ope-ra xx effodit. Curandum autem eft, vt locis aridis et cliuofis altius vites 1 depo-nantur, quam fi liumidis et planis. Item fi fcrobibus aut fulcis vineam pofituri

4 erimus, optimum erit ante annum fcrobes vel fulcos facere. Vinea, quae anguftif-fime conferitur, quoquouerfus quinque pedum fpatio interpofito ponitur; laxius 5vero inter pedes vit, vel ym; fed' q uae u rar i(fi me (vt etiam facile arari poffit)inter denos pedes conftituitui. Haec pofitio vinearum, modum fine dubio agrimaiorem occupat, fed valentifiima et frufl^ofifiima eft. Cum femina depones,imum x fcrobem vel fulcum bidentibus > fodito, mollemque reddito. Vitem,quam ponis, fac vt ad Orientem Ipeftet adminiculo religata. In imo fcrobe lapi-des circa pondo quinque 2 ita a ponito, ne vitem premant b , fed tamen c iuxta ra-

5 dices fint. Praeterea poft haec vinaceae d heminam vuae albae in nigra, vuae ni-grae in alba ponito, atque ita fcrobem vel fulculn cum e ftercorata terra ad mediumcompleto. Triennio deinde proximo paulatim fcrobem vel fulcum vsque in fum-mum completo, fic vites confuefcent radices deorfum agere. Spatium autem ra-dicibus, qua repant, lapides praebent, et hieme aquam repellunt, aeftate humo-rem praebent, vinaceae [ que f ] et radices agere cogunt. Quoniam praecepimusquemadmodum vites ponendae fint, nunc culturam earum docebimus.

V. VINEAM

n) pedum om. Lipf. L B. R. o) al, um et om. L. /. b. r. v ) 0 perae Pt) vitis deponatur I. B. R. s) laxtus vero deeft L. /. B. r_ t j j- (d j q rPolit, vero nobifcum facit. x) vnum hic et p. p. et f ae p e L. y) videntibus7.) quina P. quinalta ponito L. a) ita oceft I. B. R. Pol. cum Com. fac. b) premat P. c) tamen

deeft I. B. R. d) vinaciae I. B. R. e) in inf. I. B. R . eu injierc. L. f) vinaceis radices t. B. i{.vinaceae ; quae I. I. II. A. Gr. G. St.

q) quoqueuerfus P.

u) quam f. B. R.P. vnidentibus L.

4 , J PEDVM DVORVM) Non videnturlibi fatis portionibus refpondere numeri, quodapparebit, fi quis ad calculos federe nobiscumnon grauetur. Ponimus, altitudinem intelliglvbiuis Z pedum, quod fuadet f. 2 huius capitis.Nam quae de fu Ico, qui duorum pedum altus di-catur, aliquis obiiciat, illud refellitur auctori-tatibus, quas laudamus. lam fulcus duos pedeslatus, longus autem 70, et profundus, vt diftumeft, pedes ], habebit cubicos pedes 420. Pri-mum quae ifta proportio ad pedes 9C0 , vel 1080adeo, de quibus ad Coi. Arb. 1,5? Deinde fcro-bes ternarii tribuuntur operae vni XVIII, b. e.pedes cubici 486; quaternarii autem XII, b. c.pedes 576; et bipedanei denique XX, qui effi-ciunt cubicos pedes 240. Hi autem numeriomnes ili eo conueniunt, vt operam dicanturvnam occupare. Multo maior orietur inae-qualitas > fi illud quoquouerfus in quaternariiset bipedaneis fcrobibus etiam ad altitudinemtrahas (quod non puto vid. f. 4): orientur

enim ibi pedes cubici 768, hic vero non nifi160. Mihi, 13 vsquam alias, hic vel maximeN. L. Conf. 11, 2, 28.

4, 5 VNA OPERA XX EFFODIT ) Hicnumerus mendofiftime feriptus mihi videtur;nam ab vna opera cum fcrobes ternorumquoquouerfus pedum effodiantur 18, id eft pedesquadrati i6r vt hoc in loco et 1 . 11 docet Co-j' jn a ’ ^ oc nllmcr0 20 ferobium in bafim 4ducto, fiunt pedes quadrati 80; quae fumma>6a pedibus 82 quadratis differt. Haecdifferentia quoniam maxima, vitiofum nume-rum 20 apertiffime oftendit. Sed qua rationeemendabimus? Ponemusne numerum 40, quoin bafim dutto fiunt pedes quadrati 160? Quodoptimum effet; verum fcrobes 40 bipedaneosquoquouerfus ab vna opera fieri poffe difficilli-mum videtur. PONTED.

4, 4 LAPIDES CIRCA PONDO V) Vid.8- h iji 3 vbi etiam de vinaceis.

5 Com-