DE ARBORIBVS.

877

tranfitus fit, nifi per oftium c , dum adolefcant d femina, nam c fi f prius cacuminamanu perfrafta s, aut a pecore praerofa fuerint, quam' 1 adolefcant, in perpetuum2 corrumpuntur. Generarim autem arbores difponere vtiliusmaxime ne imbe-cillae k a 1 valentioribus premantur, quae m nec viribus, nec magnitudine funtpares, neque pariter crescunt, terra quae vitibus apta eft, eadem quoque vtiliseft arboribus.

XIX. ante annum quam pomaria 3 difponere voles, scrobes fodito, itaz fole pluuiaque macerabuntur, et quod posueris cito comprehendet. Sed fi quoanno fcrobes feceris, etiam femina ponere voles, minimum ante duos menfes fo-dito fcrobes, poftea firamentis eos completo b , et incendito. Quo latiores paten-4 tioresque c fcrobes feceris, eo d laetiores erunt vberioresque e fructus. Scrobsclibano fimilis efle f debet, imus quam fummus s patentior h , vt laxius 1 radiceseuagentur k , ac minus frigoris hieme *, minusque aeftate vaporis per anguftum osterrae m admittant: tum etiam cliuofis locis terra, quae n in eum congefta eft, plu-y viis non abluitur °. Arbores raris >' interuallis ferito % vt cum creuerint, fpatiumhabeant, quo ramos extendant, nam fi fpiffe pofueris, neque infra r quicquam sferere poteris r , nec fic u ipfae fructuofae erunt, nifi eas x interraferis. Itaque pla-cet inter ordines Y quadragenos pedes, minimumque tricenos, relinqui [verfuris z .]

XX. S E-

2

3

c) odium P. L. hofH um j g. R. d) adulefcant /. B. R. e) nam om. L. I. B. R. f) faepius fiI. B. R • fl faepius P. L. g) prefrafia P. h) quam adolefcant om. L. I. B. R. i) vtilis f. B. R. k) im.becilla valentiora P. L. i) a om. /. B. R. m) qua P. [C. XIX.] a ) poma I. B. R. b) impletoI. B. R. c) patier. tioresque p. L. potentioresq. I. P. H. G. d) hoc I. B. R. e) fuperioresque P. L.f) efl : imus J.B. R. Jtmtlis et imus L. g) fumus B. R, h) patientior P. i) latius L. k) vagenturI. B. R- l) hieme om. P. m) teneant. Tum I. B. R. tentarlt. Tum P. L. n) eunt cong. L. o) ab-luatur P. p) pares L. I. B. R. paribus al. q) feplto I. B. R. r) terra I. B. R. s) quid P. t) potue-ris I. B. R. u) Ji I. B. R. x) eas abeft I. B. R, v) ordinem I. B. R . z) volferis P. volfetis L.

18 NAM SI PRIVS — PERFRACTA)Supra j, 9 dixit: Quoniam faepius cacumina homi-nis manu trafiata-, vt fortalle hic pertraflata le-gendum fit. VRSIN.

19,1 PATENTI O R E S Q_v E ) Ita omninolegendum,- non potentiores. VRSIN.

19,3 PARIBVS INTERVALLIS) Scri-bendum raris, nam paribus eft mendum librarii,vid. S> 9 - VRSIN. Vitiosa leftio paribus proraris, vt patet ex iis , quae sequuntur: vt, cumcreuerint, fpatium habeant , q UU ram os exten-dant ; nifi enim rarae ponantur, licet paribusinteruallis ordinatae au extendendos ramos ar-boribus, non relinquitur ipatium. Haec porroemendaui ex ;, 10 in quo eadem: sirbores rarisinteruallis ferito etc. PONTED. R esdebatur ita certa, vt nihil dubitauerim viris dofti (fimis obsequi. Ex ruris interuallis f ey ; t0 fa _ftum eft repetita literarum r et p confuii one pr i-mo paris interu. f e P if °» deinde, ne ellet loloe-cifmus pares interuallis fc. arbores, deniq« e p ar ;_hus interuallis ferito.

19,3 NISI EAS INTERRASERIS) Vi-detur legendum intennilferis, vti eft ;, 10 f u .pra. VRSIN. Loco huic lexica vt verbum in.

terrado pro interuello conftituant, innituntur;Columellae vero editores Philippum tieroaldumatnftorem habent, qui primus ad illam /Ignifica-tionem interrado detorfit, primusque Columel-lae libris inseruit, quin etiam Plinium eadem ra-tione Jibr. I L eap. 19 locutum eum diceret: inter-radi gaudent oliuae, indicauit, quod nos mini-me negamus. Sed aliud eft interradere oliuas,hoc eft, muscum lichenemque de cortice distrin-gere , et, fi quid in materia vel ficcum vel ca-riosum reperitur, scalpro eximere: aliud ipsasab radice interuellere cum fpiflius quam par eft,latae funt, vt Ipatium ad explicandos ramos quaerelinquuntur, habeant. Ideoque interradi gau-dent quidem oliuae, interuelli nullo modo. /?;_terraferis itaque reficerem, et supplerem interuul .feris, vt Jibr. ; cap. 10 legitur, cum in vetuftiseditionibus fit excusum interuaferis, et in hoc li-bro inter uaferis. PONTED. Nolui tamen mu-tare quidquam. Potuit, quod ad io, , 0 bler-vauimus, ipfe Columella vocem vnam alteramueimmutalTe.

19,3 RELINQVI [versvris]) Voxverfuris onoio eft. V R*S 1 N. Aperui/Te viden-tur Muti fontem corruptionis in hoc loco. Ad-s s s s s J feri-