UBER SECUNDUS. 7 j

1 -[rndeftdiim VCro a g^re curam rerum humanarum illud quidquid est summum. Anne tamtiilti atque multiplici ministerio non pollui credamus dubitemusve ? Vix prope est judicare,utrum magis conducat generi humano, quando aliis nullus est deorum respectus, aliis pu-dendus - Externis famulantur lacris : a ac digitis deos gestant: monstra quoque, qua; co-unt, 5 damnant: & excogitant + cibos: imperia dira in ipsos, ne somno quidem quieto , irro- Igant. Non matrimonia, non liberos, non denique quidquam aliud, nisi juvantibus sacris, de-ligunt. Ahi in Capitolio fallunt, ac fulminantem pejerant Jovem: & hos juvant scelera, s illosIaera sua poenis agunt.

Invenit tamen inter has utrasque sententias medium sibi ipsa mortalitas numen, quo minusetiam plana de Deo conjectatio eilet. Toto quippe mundo, & locis omnibus, omnibusque ic»lions omnium vocibus Fortuna sola invocatur : vina nominatur, una accusatur , una agiturlea, una cogitatur, sola laudatur , sola arguitur, 6c cum conviciis colitur : volubilis, a pleris-queverd Lc cocca etiam existimata , vaga, inconstans, incerta, varia, in dignorum que fautrix.

omma Uruntur accepta : & in tota ratione mortalium, 6 b sola utramque paginam facit.

7 8T> °^ Ue obnoxia: sumus sortis, ut Sors ipsa pro Deo sit, qua Deus probatur incertus. :

1 ars alia & hanc pellit, astroque suo eventus assignat, nascendi legibussemelque in om-nes ruturos umquam Deo decretum : in reliquum vero otium datum. c Sedere cccpit sen-tentia hax: pariterque & eruditum vulgus & rude in eam cursu vadit. Ecce fulgurum mo-nitus , oraculorum p nescita, arulpicum pnedicta , atque etiam parva dictu , in auguriis ster-numenta , Lc offensiones pedum. ? Divus Augustus hevum prodidit sibi calceum d pnepostere jginductum , quo die seditione militari prope afflictus est. Qua: singula improvidam mortalita-tem involvunt, solum ut inter ista certum sit, nihil este certi : n e c miserius qu i d-QT’ homine,'Aut superbius. Ceteris quippe animantium sola victus cura est,in quo sponte natura: benignitas sufficit: c uno quidem vel praeferendo cunctis bonis, quod,de gloria, de pecunia , ambitione , superque de morte non cogitant. 2 S

Verum in his Deos agere curam rerum humanarum credi, ex usu vita est: poenasque ma-eheiis aliquando feras occupato Deo in tanta mole , numquam autem irritas este : n e cie>Eo proximum, illi genuum hominem, ut Vilitate, justab ELLU as esset. Imperfecta: vero in homine natune pixccipua solaria, ne Deum qui-dem poste omnia. 10 Namque nec sibi potest mortem consciscere , st velit, quod homini de- - 0dit optimum in tantis vita: poenis: 11 nec mortales ater ni täte donare, aut revocare defun-

INTERFUIT ATIO;

a Ac digitis. ] Anulis , quibus onusti ornatique digiti.

. b Soht utramque. ] Utraque lucri ac damni pagina Fortuna: tri-buitur.

c Sedere. ] Vigere, insidere hominum animis.

& Trtipofiere. ] Dexterum pro sinistro indutum,e Uno quidem. ] Maxime quidem cum vel 'illud imum dedit,quod cunctis bonis anteponendum est, &c.

N O T Ai

Neptunum : terram , eam quas Ceres diceretur. Sic JAcrcuriinn dei, mercatura: ac negotiationis Deum, &c. Ita fere Tullius, lib.de Nat. Deor. pag. 11.

i. Irridendum . ] Sapiunt ista Epicuri haram : cujus ha:c KVßi, apud Tullium lib. i. de Nat. Deor. p. 37. Quod beatum eimmortale efi, id nec habet , nec exhibet cuiquam negotium.

}■ ttxterms. ] Qualia sunt Phrygia sacra Cybeles, Bacchi orgiaIsiaca, Eleusinia, &c.

3 . Damnant. ] Enecant, ut de Api bove dicetur lib- 8 . sect- 71.

4. Cibos.'] Quibus deos suos alant: alicam, carnes anserina«ahaiquc majoris pretii ac sumptus epulas , de quibus videndus eDiodorus 1 .1. p. 76. Flerod. 1 .1. p. 114. &Euseb. 1 .1. de PrspaP’ H' Hoc veto inter genera pudendi cultus .merito reponitur: 1stuos deorum loco habeas, hos per re cibis sustentare vitam putioportere. Gallicus Plinii interpres, perversa hujus loci iute:punctione delusus, ha:c retulit ad delectum, ciborum, quem adh

etent in mensis suis superstitiosi cultores deorum.

ler’ C ^ ^ Crit '1 Pejuris bene est : religiosis, male. Illi sc>e uo perfruuntur , rebus ad votum ahimique sententiam prac are cadentibus ; illi post sacra rite peracta, infortuniis agunttTrumms . quamvis nihil nisi juvantibus sacris delegerint.

6. Sola utramque.~\ Quidquid accipimus, Fortuna: accepture ciri. quidquid amittimus, id ei pariter expensum ferri soleCedunt res feliciter i laudatur. Secus 3 inceditur ac vituperaturanflatio ducta est a mercatorum libris, seu codicillis rational!*?, quos ita complicabant, ut ad singulas apertiones duT pagitI tuerentur: quarum in altera, accepta lucraque ; expensa in atera damnaque paterent.

. 7 ' Adeoque obnoxia. ] Eo nati fato infelici sumus, ut vel Sortetpsant numinis loco habeamus: qua: si in Deorum albo ponitujam verus sit necne Deus aliquis, jure ambigitur. Quod forti° tln S' c > inquit, id Deo adseribimus, id Dei aiicujus nutu fctum dicimus: quod ipsummet dictum facit ambigere , an DeIit aliquis. Non fuit apud Romanos Dea Sors : quamvis id no;nulli colligunt ex nummo argenteo vetere, qui est apud Patimur.

in Famil. plag. 109. Parte priore Concordis caput exhibet: poste-riore , M.P t aitOX.Cest. S C. Marcus'Viatorius Cestianus ,Senatusconsulto. Des effigies pectore tenus > imposita ta.bells, inqua scriptum est, sons. At effigies Prudentiam potius, quamfortem, refert. Ac si fors ibi intelligenda effiet, Sorti, nonsors, scriberetur. Nos Iic interpretamur, Salus Orbis RomanaSapientia : juxta illud Sapientis VI , ist. Multitudo japientimn sa-nitas efi orbis terrarum. M. Pistorii Cestiani nomen, sub AugustoCesare cusum hunc nummum suisle suadet.

8. Pars alia. ] Alia sententia. Providentia e medio sublata , al-terutrum horum sequebatur: vel fortuna & sorte res humanas con-tingere : vel fatali neceffitati assignandos eventus. Quamobremdatum ab aliquibus Deo est, ut semel in omnes unquam nascituroshomines decerneret: concessum in reliquum per totam deindearternicatem otium.

9. Divus Augustus. J Suetonius in Augusto, c. 91. p. jy. Au-spicia quidam & omina pro certissimis observabat: fi mane sibi calceusperperam, ac finister pro dexiero induceretur, ut dirum: &c.

10; Namque nec. ] Stolidum ac nefarium adsciscit argumentum :Neque enim id potentia est, sed impotentia, ut probat Anselmus,in Prosologii cap. 7. Quia qui hoc potest, quanto magis potest >tanto magis adverfitas & perversitas possunt in illum, & ! sfi n3m,iScontra illas: fac.

ii. Nec mortales. ] Hoc vero geminum caput dc communican-da immortalitate, & revocandis ad vitam fato functis, Christiananos fides Scripturis, ac certiffimis annata testimoniis, futile acfalsum esse perdocet: nec disputari de eö patitur. Vetat interitndictum illud Plinii credi Romanos adeo desipuisse, in prinus vivosPrincipes, aeternos se ut existimarent esse vel fore, suo adstrictoscorpori : vetat idem igitur etiam istud colligi ex nummo Diocle-tiani Augusti, in quo sic scriptum est: D. n. Diocletianoa e t e R a u g. Capite laureato. .)(. gkhio p o p. b. o m. Ge-nio Populi Hornam. Infra- P L C Prima Ludgunmfis Civitates. Suntenim reipsa ha: littera: ires totidem vocum prima:, tituliquehax iritegra sententia : Domino nostro Diocletiano, Ar~