LIBER SECUNDUS. 8,

v 1 ^°^ ca radiorum ejus contactu reguntur, 1 ■& in triquetro a partibus centum viginti; statio-nes matutinas faciunt, quai & primae vocantur: mox in 4 adverso a partibus centum octo-ginta , exortus vespertinos. Iterumque in centum viginti s ab alio latere appropinquantes,stationes vespertinas, quas fecundas vocant: donec assecutus in partibus duodenis occultetillas: qui vespertini occasus appellantur. Martis stella ut propior, etiam 6 ex quadrato sentit 5radios, ab nonaginta partibus : unde & nomen accepit is motus, primus &c secundus nonage-narius dictus ab utroque exortu. 7 Eadem stationalis fenis mensibus commoratur in signis,asioqui bimestris: cum ceterae utraque statione quaternos menses non impleant.

Inferiores autem duce occultantur in coitu vespertino, simili modo > relictoque Sole,totidem in partibus faciunt exortus matutinos : L) atque a longissimis distanda; fuce metis Solem 10insequuntur» adeptacque occasu matutino conduntur ac praetereunt. 10 Mox eodem intervallovespere exoriuntur, usque ad quos diximus terminos. Ab bis retrogradiuntur ad Solem, & oc-casu vespertino delitescunt. Veneris stella & stationes duas, matutinam vefpertinamque, ab utro-que exortu facit, a a longissimis distantiae sute finibus: Mercurii, stationes 11 breviore momento,

quam ut deprehendi possint. t$

XIII. Haec est luminum occultationumque ratio, b perplexior motu, multisque involutamu aculis, n Siquidem magnitudines suas Sc colores mutant, exdeni ad Septentrionem ac-cedunt , abeuntque ad Austrum ; terrisque propiores aut caelo repente cernuntur : in quibusa iter multa, quam priores, tradituri, fatemur ea quoque illorum esse muneris, qui primiquaerendi vias demonstraverint: modo ne quis desperet saecula proficere semper. Pluribus de 2.0causis haec omnia accidunt»

Prima, circulorum, quos Graeci in stellis vocant: etenim Graecis utendum erit vo-

cabulis» Sunt autem hi fui cuique earum, aliique c quam mundo : quoniam terra a verticibus

Interpretatio.

e ] Ubi longissime discessit a Sole, post utrum- b Perplexior. ] Difficilioris explicatus quam ratio motuum.

4 exortum, matutinum ac vejpertinxm . matutinam vesperti- c Quam mundo. ] Quam csclo.namque stationem facit, ibi tum facia tardior, <& retrograda.

N O T zE»

le , tum apparent, & oriuntur ortu matutino beliaco, qua: pri-ina est stella: apparitio sive emersio e radiis Solis , sub quibus an»-tea latebat, ascendente stella supra horizontem ortivum pauloante exortum Solis. Vide Notas & Emcnd. num. XVII.

1. Poflea radiorum.] Solis, inquit, radiorum contactu regitur,ac dignoscitur planetarum motus : ut diverse Solis afficiuntur ra-diis. Vide Notas & Emend» num. XVIII.

2.. E t ia triquetre. ] Hoc est, in aspectu crino , sive trigono. Vi-truvium vide, libro ix. cap. iv. Aspectus planctarum uigonus,seu triangularis vocatur , Cum distant inter se duo pianetx tertiacadi parte, hoc est, gradibus no. seu quatuor signis Zodiaci. Por-ro Keplerus in Epitome Astron. pag. 744. aliique recentioresAllronomi, loca stationum haud paria tribus superioribus plane-tis assignant: sed Saturno inter quadratum ac trinum Solis aspe-ctum, propius tamen quadrato : Jovi fere in trino : Marci ultratrinum.

3. Stationes matutinas.] Stationarius plancta dicitur, quandostare videtur per aliquod tempus in eadem pane Zodiaci, & se-quenti die apparet in eodem loco, quo fuit praecedenti. Matutinastatio vocatur & prima, in tribus superioribus planetis, de qui-bus nunc quaestio instituitur , ea qua: exortum pianetx matutinumseciuitur. -

4. Mox in adverso. ] In oppositione Solis , ut loquuntur »nomi: cum a Sole absunt longissime, hoc est, media partesive gradibus 180. Oriri tum dicuntur ortu vespertino', sivenycho : qui sit, cum ascendit stella supra horizontem oit:Sole occidente. Codices tamen omnes MSS. R. 1. 2. CcChifst. Lee. Mox in averjo legunt : ut idem fortassis averiquod lxvum, seu orientalis pars caeli, in qua tum stella oritu1 adversa. At Marcianus, lib. 8. pag. 300. Moxque in coiW i o. partibus exortus faciunt 'vejperdnos.

S- Ab alto latere. ] Hac totidem fete verbis Martianus loIn? statio matutina, seu prima, orientali mundi jstellis ab orientali latere Soli vicinis: Nunc vicissim in oppihoc est, in occiduis mundi patribus eredem positee , alio laSoic 110. partibus pariter disjunctx , consistere rursum videac stationem facere, quam vespertinam, & fecundam vcquia vespertinum pianetx occasum, Sc conjunctionem cun:antecedit: Donec Sol, qui multo est in suo motu velocioraueeutus, ita ut duodecim graduum intervallo, noil ampliucis dissideat, occultet illas: atque hxe occultatio, occasinetarum vespertinus heliacus appellatur s Tunc enim stelllcendit ab horizonte post Solis occasum: cumque diebus fup<’ US j°r Sobs occubitum cernerentur in horizonte occidejam elinunt ibi apparere : occultantur enim radiis Solis, cut pote tardiores, assequitur : latentque ipsius fulgore obfeiulque ad cmersionem matutinam, de qua dictum est proxi

fi- Ex quadrato. ] Pianetx ceteri tertia cxli parte distant a Solejcum stationarii fiunt, Sevocantur', hoc est, 110. partibus. Marsvero, cum quarta tantum cxli parte disjungitur, hoc est, gradibuSxc. tum radiis Solis quasi retrahitur ac revocatur, Scitationemfacit. Unde hic motus nomen accepit: nam cum ab exortu ma-tutino apparet, nonagenarius primus: cum ab vesperrino, fecun-dus nuncupatur : hoc est, primus, cum in statione prima , seumatutina moratur: cum in secunda, seu vespertina, secundus. InM S S. R. i. 2. Chiffl.&c. legitur abtxx x. partibus, haud sa-tis recte, ut opinor. Nam receptam lectionem vidit Sc secutus estMartianus , lib. 8. pag. 299.

7 . Eadem fiatienahs ^ Stella Martis, inquit, suo proprio cursiibimestris est, hoc est, duobus mensibus signum unum pervagatur,binis serme annis duodena, ut dictum est > fest. fi. Eadem ab undstatione ad alteram , menses senos insumit: ceterx , Jovis & Sa-turni, vix quaternos.

8. Inferiores. ] Venus & Mercurius simili modo ac siiperioicspianetx, radiis Solis teguntur, in coitu seu conjunctione cum So-le : latentque sic usque ad emersionem matutinam, sive ortum ma-tutinum heliacum, qui fit similiter in duodenis partibus a Sole jascendente stella supra horizontem, paulo ante Solis exortum,quem pone se reliquere.

' 9- -Atque a longtjjimh. ] Inde longissime recedunt a Sole, Venusscilicet gradibus xivm. Mercurius, xxvni. ut diximussect. 6 . Ubi ad cursus fui metas longissimas pervenerunt, conci-tato cursu regrediuntur ad Solem ortivum , & horizontem : quemubi sunt aslecutx, occidere dicuntur occasu heliaco matutino :conduntur enim radiis Solis, desinuntque conspici, usque ademersionem Vespertinam, ad quam deinde curium accelerant.

10. Mox eodem intervallo.] Partium sive graduum duodecim in-tervallo a Sole dissitx velocitate sua emergentes, oriuntur ortuheliaco veipertino : quia polt Solis occasum luminis fui libertateclarescunt, inquit Martianus, lib. 8. pag. 290. hoc est, appareretum primum incipiunt in horizonte occidentali: lbiqiie deincepsvidentur in dies singulos vesperi alcioreS, usque ad quos diximusterminos, hoc est , ad maximam digressionem a Sole: post quanxillx rursum regrediuntur ad Solem, a quo demum occultantur.Atque hxc occultatio, vespertinus occasus lieliacus appellatur : de-scendunt enim ab horizonte paulo post Solis occasum, ac deincepssub ejus radiis delitescunt. At discrepat a Plinio Ptolemxus, quilib. 13. Almag. c. 7. p. 321. vespertinum Venetis exortum statuitfere in gradu sexto a Sole : Mercurii, in undecimo cum semisse.

11. Breviore momento.] Biduo tridudvc, vel sorte quatriduo, Utdicetur, sect. 14.

12. siquidem & colores. ] Apparent enim ma*ima , & luminosamagis, cum propius ad terras accedunt, vel ut loquuntur Afeo-nomi, quando sunt in opposito augium exfcentriei.