8S C. PLINII NATUR, HISTOR.

perscripsit, ad hunc diem novissime visa. Easdem breviores & in mucronem sastigiatas, 1 Xi-phias vocavere, qua: sunt omnium pallidissima:, & quodam gladii nitore, ac *■ sine ullis ra-diis : quos 3 Disceus, suo nomini similis, colore autem electro, raros e margine emittit.4 Pitheus doliorum cernitur figura, in concavo fumida: lucis, s Cerarias cornus speciemj habet, qualis fuit 6 cum Gracia apud Salamina depugnavit. 7 Lampadias ardentes imitaturfaces: 8 Hippeus equinas jubas, celerrimi motus, atque in orbem circa se euntes. Fit & can-didus cometes, 9 argenteo crine, ita refulgens, ut vix contueri liceat, IO specieque humanaDei effigiem in se ostendens. 11 Fiunt. Lc hirti villorum specie , & nube aliqua circumdari.Semel adhuc juba: effigies 11 mutata in hastam est, Olympiade centesima nona, Urbis anno10 n trecentesimo nonagesimo octavo. Brevissimum,quo cernerentur, spatium h septem dierumannotatum est : longissimum, u octoginta.

XXIII. Moventur autem alii errantium modo, alii i« immobiles hcerent. '7 Omnes for-me sub ipso septemtrione, aliqua ejus parte non certa , sed maxime 18 in candida, qua: lacteicirculi nomen accepit. Aristoteles traditu 6 L simul plures cerni : nemini compertum alteri,iy quod equidem sciam. to Ventos autem ab iis graves arstusque significari. 11 Fiunt & hibernismensibus, 8c 11 in austrino polo, sed ibi citra ullum jubar. Diraque comperta Hithiopum &XEgypti populis, cui nomen xvi ejus rex dedit *3 Typhon, ignea Ipecie, ac Ipine modo in-

Noti

Est hic nummus Cariiii, apud D. de Surbcck. Similis est Nume-riani apud D. Baudelot : imp. c. nxjmerianusnob.c a e s. Nobilior Carinus , quam Cassares, quia Pius Felix:quamobrem& in nummis rarioribus scribitur, antequam Augu-stus salutaretur, m. a u r. c a r i n u s p. f. n O b. c a e s.Pius Felix Nobilissimus Cäsar. .){. VICTORIA AUGUSTO-RUM. Aureus est in Thesauro Regio.

I. Xiphias. ] Supiat, Ensis est, vel cnsiformis: cujusmodivisus est imminere urbi Hierosolymitana: paulo ante ejus exci-dium , ac toto fere anno fulgere, ut quidem refert Josephus, 1.

7. belli Jud. pag. 960.

z. Sine ullis radiis.] Videlicet discriminatis. Fuisse ejusmodidicitur is, qui visus est ar.no 133z. mense Septembri, ut refert7. belli Milichius loc. cit.

3. Disceus. ] Aicxitis , a lata disci rotunditate nomen accc-pit.

4. Pitheus Ita Reg. 1. & z. qua forma Disceus , & Hippeusefferuntur. Gracis UiBtüs , PtQi-ms, &cPiifxs, quL vox doliumsonat. Describitur a Manilio, lib. 1. pag. 1 6. inter cometarumgenera

Quin etiam tumidus ex&quat dolia flammis

Procero distenta utero.

Et Seneca lib. 1. Natur, quaest. cap. 14. pag. 83 8. Sunt pithia , in*quit, cum magnitudo vasti rotundique ignis dolio flmilis, vel fertur,vel in uno loco flagrat.

з. Ceratias. ] Kiyrnets sive xe^rcet s ;, id est , Cornutus, cujusflamma in modum cornu, sive litui, vel acinacis Persici, curvatatorquetur. Forma haec postremi cometas fuit ex iis, qui fulsereanno 1618.

6. Cum Gncia. ] Xerxe navali pugna devicto a Graecis, duceThemistocle, anno ante Christum 480.

7. Lampadias, 'j Manilio pariter sic appellatus, loco cit. j

Lampadias fijfus ramosos fundit in ignes. '

Lampas Senecte, & Lucano, lib. 1. v. 33z.

Nunc jaculum longo, nunc sparso lumine lampas

Emicuit calo,

8. Hippeus. ] Ymttit , quasi stella equina , ob celeritatem mo-tus. Hanc quidam volunt a recentioribus Rosam vocari.

9. Argenteo crine. ] Unde ei nomen, yt/0>(9 fosnif.

10. Specieque humana.] Totam hanc clausulam supposititiamesse Pintianus existimat, haud improbabiliter, tametsi reclamantomnia exemplaria. Fromondus, lib. 3. Meteorol. cap. 4. pag. 12.9.Ipectare ha:c verba putat ad stellam Magorum, fortassis ob fa-mam qua: ferebatur Augusti principatu, cometam in oriente &judica visum, in quo pueruli imago expressa Deum hominem fa-ctum indicaret. Pie magis scriptum , quam vere.

и. Fiunt es hirti.] E duodecim cometarum generibus, hxcas , cum Milichio , ceterisque.

iz.' Mutata in hastam. ] Aoy^i rhu hunc cometam Graeci appella-tum ab hasta: forma. Porro cum hast® , juba:, barbaeque , sivequo alio nomine lubet appellare , radii solares sint per cometa: ca-put transmeantes : fit aliquando ut ii radii pertundere caput nonpossint, sed circumquaque dispergantur, & caput coronent: necraro accidit, ut qui initio densiorem capitis materiam perrum-pere non valerent, eadem se postea sponte laxante , viam exi-rumque reperiant. Inde juba: in hastam mutatio. Vide Fromon-dum loc. cit. pag. 130.

13. Trecentesimo. ] Vide Notas & Emend. num. XXIV.

14. Septem dierum. ] Narrant Conimbricenses , tract. 3. Meteor,cap. 3. visum a fe cometam, qui Cum fe se paulum supra horizon-tem extulisset, subito dissipatus ex oculis evanuerit: alterumitem Kechermanus, lib. 6. system. Physici, pag. 68s. qui post

duo sunt postrema. Cave hirci leg

quinque hora: quadrantes videri desierit.

15. Ociogmta. j Ita retinemus cum omnibus M 5 s. licet refra-gante, polt Pintianum Mureto in notis ad Senecam, ubi li-brariorum vitio excidisse in libris centenarii notam dicit, scri-ptumque perperam e sie lxx x. tantum pro c lxxx. qui die-rum numerus fex menses essicit: quo temporis intervallo Nero-nianum cometen, a Plinio sane visum & observatum, uti moxpatebit, durasse auctor est Seneca, lib. 7. Natur, quaest. cap. zi.pag. 9Z4. Alios praeter istum fenis mensibus fulsisse reserunt histo-rici : alrerum anno Christi 603. sub Mahomcris ortum : alterumanno 12.40. irrumpente tum fere in Asiam Tamberlane. VideRicciolum, temo z. Almag. lib. 8. pag. Z4. Qui deinde trimestrispatio visi sint, plures ibidem recensentur.

16. Immobilesh&rent.] Narrat Dio. lib. 54. pag. 54z. anno quiAgrippa: mortem antecessit, visum cometam qui per dies multosUrbi immineret. Anno ipso integro, uti paulo ante diximus ex Jo-sepho , Hierosolymis Xiphias incubuit. Motune omni prorsus illicarerent, haud est sane satis exploratum. Eadem habet Epigc-nes apud Senecam, lib. 7. Natur. quaest. cap. 6,

17. Omnes ferme.] Causam hujusce rei affert Seneca , lib. 7cNatur, quadi, cap. n. pag. 92.4. Aristoteles, lib. 1. Meteorol. cap.

6. pag. 535. negat sub septemtrione solum gigni cometas:

fiils dxrSif , 'In ci raf Ttsis apxTy vlrssu yvintf i nafcfag

falsas. Septemtrionem appellat hoc loco quidquid spatii ab adlivoTropico ad polum usque protenditur: opponiturque austrino po-lo , de quo postea.

18. In candida. 1 Aristotelis etiam istud placitum estj qui libriante laudati cap. septimo extremo, pag. 337. vix generari come-tas pro confesso ponit, nisi extra Tropicum circulum: frequentersub ea , quam Lacteam viam appellant: sub qua magnam esievim exhalationum credidit, ex qua cometa: gignerentur. Sunthodie, qui ex materia , quam Sol exhalet, cum accensa suerit,gigni cometas putent. Vide de eo argumento disputationem. vi-ri in Mathematicis eruditi, tomo 1. pag. z2z. libri inscripti,Melanges dhifioire es de litterature.

19. Et simul plures, ] Arist. cap. 6. pag. 333, ysij vs\<tiss U01 'dfjp.ysisla/Twi irtnsaun. Bedarefett in Chronico, an. 729. binos co-metas per dies quindecim mense Januario conspectos esse , alte-rum mane, vespere alterum. Alios praetermitto, quos refertRicciolus, tomo z. Almag. pag. Z3.

zo. Ventos autem. ] Nempe, si plures sint comet#. At Seneca,lib.

7. Natur, quadi, cap. z8. pag. 92.S. Aristoteles ait cometas signifi-

care tempestatem , es ventorum intemperantiam, atque imbrium ....Non statim cometes ortus ventos s pluvias minatur , ut Aristotelesait: fid annum totum suspeüum facit. Locus Aristotelis hic est»lib. 1. Meteorol. cap. 7. pag. 537. 1nf<siy)sn -ryrsiHv-i 0! zAslttensdjusis. Kj cutyjj.ii, Ac paulo post: 'amv siis as muta 1 vftiltte<P«l>ovTUj , i(5«Gdc3§ Xtyßfi , 1 ri 51 ysarauj dtu/uitti

Concinit Aratus, Latine redditus ab Avieno Pello,

pag. 73- . .

At fi contigerit plures ardere cometas , ■ ■ ■-

Invalidas segetes torrebit siccior aer.zi. fiunt s hibernis. ] Ex cometarum synopsi , quam Riccioluscollegit, apparet aestate plures, quam hieme, cometas oriri:atque inter aestivos menses Augustum v inde re : Januarium, interhibernos. Arist. loc. cit. itpdsn sits ylfcasoc ds ampic , rigentegelu. 1

zz. In austrino.] Arist. loc. cit. Ksi 71 sii voV» sh' Asi-ar.s.z;. Tjphcn. ] Cometae genus, solis -ssgypu atque EEchiopum po-pulis cognitum, & quidem semel, Typhone rege, a quo ei no-men. De Typhone Diodorus Siculus, lib. 1. Bibi. pag. 79.