Caput
xxxiii.
Caput
XXXIV.
Caput ^
xxxv.
C. XXXVI.
IO
. * C A P u T
XXXVII.
c. XXXVIII.20
30
92 C. PLINII NATUR. HIS TOR.
XXXIII. 1 * * 4 Lumen de cado noctu visum est, 1 C. Caecilio, Cn. Papirio Consulibus,; & sepe alias, ut diei species noctu luceret.
XXXIV. + Clypeus ardens ab occasu ad ortum scintillans transcurrit , Solis occasu,L. Valerio , C. Mario Consulibus.
XXXV. Scintillam e stella cadere, augeri terne appropinquantem , ac postquamjLunx magnitudine facta sit, illuxisie, a ceu nubilo die : dein cum in ccelum se reciperet,rlampadem factam , semel umquam proditur, 6 7 Cn. Octavio, C. Scribonio Cois Vidichoc 7 Silanus Proconsul cum 8 * * comitatu suo.
XXX VL Fieri videntur, Sc s discursus stellarum , numquam temere , ut non ex ea parte10 truces venti cooriantur.
XXXVII. Exsistunt stell# & in mari terrisque. * Vidi nocturnis militum vigiliis, 11 * * * * inhae-rere pilis pro vallo fulgorem IZ effigie ea : Et antennis navigantium, aliisque navium partibus,ceu vocali quodam sono insistunt, ut volucres sedem ex sede mutantes: graves, cum soli-tari# venere, mergentesque navigia : & si in carin# ima deciderint, exurentes: gemina; au-tem salutares, Sc prosperi cursus pr#nunci# : quarum adventu fugari diram illam ac mina-cem, appellatamque Helenam, ferunt. Et ob id n Polluci & Castori id numen assignant:eosque in mari deos invocant. Hominum quoque capita vespertinis horis, magno pr#sagiocircumfulgent. m- Omnia incerta ratione , & in natura: majestate abdita.
XXXVlII. Hactenus de mundo ipso , sideribusque. Nunc reliqua c#li memorabilia.Namque n Lc hoc c#lum appellavere majores, quod alio nomine aera -. omne quod 16 * inanisimile, vitalem hunc spiritum fundit. Infra Lunam h#c sedes, multoque inferior, (ut animad-verto propemodum constare ) infinitum ex superiore natura aeris, infinitum Sc terreni hali-tus miscens, utraque forte confunditur. Hinc nubila, tonitrua, & alia fulmina. Eline gran-dines , pruin# , imbres, procell# , turbines. Hinc plurima mortalium mala, Lc rerum natu-ra: *7 pugna fecum. Terrena in c^lum tendentia deprimit siderum vis: eademqueqiKe spontenon subeunt, ad se trahit. Decidunt imbres , nebula: subeunt, siccantur amnes, ruunt gran-dines , torrent radii, terram in medium undique impellunt. Iidem infracti resiliunt : Lc,qua: potuere, auferunt fecum. b Vapor ex alto cadit, rursumque in altum redit. Venti in-gruunt inanes, iidem que cum rapina remeant. Tot animalium haustus spiritum e sublimitrahit. At ille contra nititur , tellusque, 18 ut inani c#lo spiritum infundit. Sic ultro citro-
Interpretatio.
a Ceu nulilo.~\ Tantum illuxisse noctu, quantum cum nubilusest dies, solet lucere.
N 0
1. Lutften. ] Milichius lioc nihil aliud esse putat quam chasmasuperius explicatum, fest, z6. Rectius Gassendus in Epicuri Phi-los. pag. 1137. fulgorem esse opinatur, qui aliquando nocte in-tempesta, & silente etiam Luna , totum septemtrionalem tractumita occupat, ut claram auroram mentiatur: unde & Aurora Bo-rea ab aliquibus dicitur. Possunt esse vivaciores quidam fulgores,qui aliquando sive in ortum progrediuntur, sive in occasum.
z. C. C&cilio. ] Anno V- C. dcxii. Consulatum iniere C.Cicilius Metellus > & Cn. Papirius Carbo. Refert hoc ipsum Ju-lius Obsequens, cäp. 98. pag. yz.
Z. Et fise alias. ] Vide Jul. Obfeq. cap. 73. pag. 40. & cap. 86.pag. 46. & cap. 131. pag. 73. Livium quoque lib. z8. pag. 313. &Iib. z 9 . pag. 343.
4. Clypeus. ] Julius Obfeq. cap. iof. pag. y6 . C. Mario, L. Va-lerio Cojs. sub occasu Solis, orbis clypei fimilis, ab occidente ad orien-tem visus pmferri. Fuit hic sextus Marii consulatus, anno V. C.Bttiy. Chpcorumin aere apparentium meminit Seneca, lib.t. Natur, quadi, cap. 1. pag. 833. Sclib. 7. cap. zo.päg. 9Z4.
5. Lampadem. ] Hic est, ut quidem reor, cometes lampadias,de quo sect. zz.
6 . Cn. Octavio. ] Anno V- C. dcuxvIii. Cn. Octavio,C. Scribonio Curione Coss.
7. Silanus Proconsul.'] Fuit hic Decimus Junius Silanus, quiConsulatum gessit aliquanto post cum Licinio Murina , annoV c. d c x 0 11. Vide Notas & Emehd. mim. XXVIII.
8. Cum comitatu suo. ] Comitatus dicitur clientela sequens do-
minum : lasuite : Sc pro Curia Principum in Jure subinde ac-
cipitur : la Cour. jCave tamen in nummo perpulero aureo, e Ci-
melio Serenissimi Ducissi Aurelianensis, de alterutro comitatu
intelligas titulum inscriptum his litteris : c onr atus
a v c g. Priore nummi parte legitur , constantius
n. c. N obilijstmus Cscsar : caput laureatum. Posteriore sunt Au-
gusti duo paludati, in equis, dextris elatis , sinistris tenent ba-culos imperatorios, leurs beflans de commxndement. Infra, P T.trima Trevercnfis. Sed ubi vox una esse comitatus falso
creditur ; totidem ibi fere voces, quot litten sunt: integra au-
tem hic sententia : Conflando Obeunte PAagistratum I prime. T re-
verensts , hic pars prior inscriptionis est : altera, kugusta Tre-verorum Tutores Suscepit A u g g uflos, Diocletianum nimirum,
b Vapor. ] Calor.
T jssi.
& Maximianum. Quoniam honori Constantii Cifaris hic nummuscudebatur , idcirco etiam in aversa superficie, qui pictos exhi-bet Augustos , iple statim appellatur, littera ejus nominis primaa reliquis sejuncta , honoris causa. Fuit ille Constantius Cisarcogente Julia, quem Chiorum cognominavere.
z>. Discursus. ] Non quasi stelli discurrant ipsi: sed cum ex-halationes , sulphureique spiritus in aere positi accenduntur, con-cipiuntque flammam, tum sensibus nostris illuditur, ac stellasdiscurrere facile credunt oculi. Sic tormentarium pulverem si si>-mas, eoque solum consperseris, longo quidem sed gracili ductu »admoto ad caput seu ductus hujusce initium igne, subsilire quo-dammodo flammam putes, cum pulvis subinde arripit, unaquealteram continentem accendit, & suscitat. Vide qui diximus innotis ad sect. 6, 8: qua* Cabeus habet in lib. 1. Meteorol. text. zo-P^g- r V
10. Truces venti. ] Vide qui dicturi fumus, lib. 18. sect. 80.
n. Inherere pilis. ] Seneca , lib. Natur, quist. cap. 1. pag. 83z;Cylippo, inquit, Syracusas petenti, visa est stella super ipsam lan-ceam conflittsse. In Romanorum castris visa sunt ardere pila , igmbu Sscilicet in illa delapfis.
iz. Effigie ea.] Nempe stellarum effigie.
13. Polluci & Castori. ] Hic Seneca paulo uberius loc. cit. Galli& Hispani circa mediterraneum mare, S. Hermi, aut S. Telm 1ignes appellant: Itali, S S. Petri & Nicolai. De his ignibus mirdFuncrius narrat, in Hydrogr. lib. 15. cap. zo. pag. 539.
14. Omnia incer.a . ] Libet hic exclamare cum Seneca loc. est'Ergo tu in tantis erronbus es, ut existimes Deos mortium b&c figrtttprAmittere, (sc.
u. Et hoc edum .] Ita Pacuvius a nobis laudatus in Notis adsect. 4 - ' - .
16. Inani stmile.] Id quidem esse hujusmodi plebi videtur ,' obraritatem ac tenuitatem.
17. Pugna fecum. J Ex congressu contrariarum qualitatum , fr 1 'giditatis & caloris. Hic locus videtur expressus ab Arist. lib. d cmundo, cap. z. pag. 601.
18. Ut inani caIo. ] Quasi exhausto cilo, tor animalibus ind sspiritum trahentibus, rependit tellus ac regerit de suo vapores,qui cili jacturam cum fenore sarciant.
quß