no C. PLINII NATUR. HISTOR.

majoris Arethusa : is quidem nitrosus pisces alit. In Salentino juxta oppidum 1 Manduriamlacus ad margines plenus, neque exhaustis aquis minuitur, neque infusis augetur. 2 In Cico-num flumine, & 3 in Piceno lacu Velino lignum dejectum , lapideo cortice obducitur : &in Surio Colchidis flumine, adeo ut lapidem plerumque durans adhuc integat cortex. Si-5 militer 4 in Silaro, ultra Surrentum, non virgulta modo immersa , verum 6c folia lapides-cunt , alias salubri potu ejus aqua:. In exitu s paludis Reatina: saxum crescit. 6 Et in Rubromari ole« , virentesque frutices enascuntur.

Sed & fontium plurimorum natura mira est fervore. Idque etiam in jugis Alpium, ipso-que in mari inter Italiam 8c JE nariam, ut in Baiano sinu, & in Liri fluvio, multisque aliis,io 7 Nam dulcis haustus in mari plurimis locis, ut ad Chelidonias insulas, & Aradum, & istGaditano Oceano. 8 Patavinorum aquis calidis herb« virentes innascuntur : 9 Pisanorum,ran« : ad 10 Vetulonios in Etruria non procul a mari pi/ces. In Casinate fluvius appellatur11 Scatebra , frigidus, abundantior «state. In eo , ut in Arcadi« 12 Stymphali, enascunturJ 5 aquatiles musculi, h In Dodone Jovis fons cum sit gelidus, & immersas faces extinguatjiy si extinct« admoveantur, accendit. Idem meridie fern per deficit: qua de causa ^ aVttW'vocant. Mox increscens ad medium noctis! exuberat : ab eo rursus sensim deficit. InIllyriis lupra fontem frigidum expans« vestes accenduntut. Jovis 16 Hammonis stagnuminterdiu frigidum , noctibus fervet. *7 In Troglodytis 18 fons Solis appellatur dulcis , circadiem maxime frigidus : mox paulatim tepescens, ad noctis media fervore & J 9 amaritudineio infestatur.

Padi fons mediis diebus «stivis velut interquiescens semper aret. In Tenedo insula fons,lemper a tertia noctis hora in sextam ab «stivo solstitio exundat. Et in Delo iniula 10 Ino-

Interpretatio.

a A tertia. ] A tertia noctis hora pofi solis occasum , ad sextam,

N o

I. Manduriam. ] In Chiffl. cod. Anduriam. Livius, Iib. 17. pag.304. Mandurium in Salentinis agnoscit. Stephano, Maad iie/c »,tAaic ‘larrvsias- Lacus qui hic describitur, Andoria hodicque ap-pellatur , vir. circiter pass. mill. ultra Tarentum, ad oppidumCasalnuovo , ut ait Leander.

1. In Ciconum. ] Seneca, Iib. 5. Natur, quxst. cap. 10. pag. 871.Enterest utrum per loca sulphure, an nitro, an bitumine plena aqu&transeant. Hac ratione corrupta, cum viu periculo bibuntur. Hinc il-lud de quo Ovidius ait :

Vlumen habent Cicones, quod potum saxea redditViscera , ■ quod tallis inducit marmora rebus.

Lib. 1/. Metam, v. 313. Ac paulo post: Inde est quod resabjcB/t ineumdem lacum lapidea subinde extrahuntur. Quod in Italia quibus-dam locis evenit , sive virgam , fivefrondem demerseris, lapidem pofipaucos dies extrahis , &c. De Ciconum regione dicetur lib. 4. sect.

18.

3. In Piceno. J Hoc est, ut ego quidem interpretandum benignecenseo , in ea Sabinorum regione , ex qua orti sunt Picentes,ut dicetur, lib. 3. sect. 18. Nam in mediis Sabinis, quas quartaItalice regio est, lacus est Velinus, lago di Pie di Luco: non invero Piceno, quo quinta Italia: regio continetur.

4. In Silaro. ] De eo lib. 3. sect. 9. Eadem refert Strabo, lib. 5.pag. 241. Silius Italicus, lib. 8.

Hunc Silarus quos nutrit aquis , quo gurgite tradunt

Duritiem lapidum mersts inolescere ramis.

j. Paludis Reatina. ] Reate in Sabinis, de quo lib. 3. sect. 17.De hac palude rursum lib. 31. sect. 8.

6. Et in Rubro.] Vide Notas & Emend. num. L XXXVII.

7. Nam dulcis. ] De mari certe quod Aradum alluit, id Strabodiserte affirmat, lib. i£. pag. 734. modumque idem aperit, quocx ipso maris fundo dulcis aqua peti ibi soleat: qui modus hodie-que in usu frequenti est ad Ormuziam insulam > ut Furnerius re-fert lib. 9. Hydrogr. cap. 2 6. pag. 358. De Gaditano fonte seu pu-teo diximus, sect. 100.

8. Patavinorum. J Aquas Aponenses dictas significat, a Patavioquinto lapide dissitas : quarum e rivulis virides se florentesqueplantas excerpsisse scribit Falloppius, lib. de aquis thermal. cap.17. cum aquas illas non calidas modo, ut Plinius ait, sed & ser-ventiffimas esse idem Falloppius afleveret: Claudianus item, Car-mine 49. cujus lemma, Aponus.

pataque vicinis noxia pellis aquis: esc.

Ardentis fecundus aqm, quacumque cavernasPerforat, offenso truditur igne, latex: esc.

<S)uis sterilem non credat humum ? fumuntia vernantPascua: luxuriat gramine coBa filex: (sc.

Eximia est hujus fontis descriptio apud Caffiodorum, lib. 1. Va-riat. ep. 39. quX est Theodorici Regis ad Aloisium architectum.

9. Pisanorum.] Tertio fere a Pisis lapide, qua Lucam iter est.

10. Vetulonios. ] Vctulonii oppidi rudera, Vetuglia, juxta silvamVetletta, visuntur etiamnum, in Etruria. Similis huic Vetulonio-

qus. media nox.

T JE.

rumfonti fons ille, de quo Busbequius wbrlvfln; , epist.T, pag.10. Illud quoque, inquit, dum eram Buda in Hungana videre ju-vit , fontem qui cfi extra portam , qua iter est Consiantinopolim htsummo mari ferventem, in cujus tamen fundo natantes despiciaspisces:quos inde nisi coBos eximi poffe non putes.

ii. Scatebra. ] Prasterfluit oppidum S. Germani prope Caffinum,influit in Vinium, cujus Varro meminit: ambo deinde inLirim,quem vocant il Gariglione.

11. Stymphali. Arcadia:is lacus est, Herod. Iib. 6-

Erato, pag. 338.

13. Aquatiles muscidi. ] Mures aquatici: non mituli pisces , ut .visum est nonnemini. Vide lib. 31. sect. 10.

14, In Dodone.] Meminere hujus fontis, ac miraculi, Lucre-tius, lib. 6. Mela, lib. 2. cap. 3. Solinus, cap. 7. pag. 22. Au-gustin. lib. 21. de Civit, cap. 3. Isidorus, lib. 13. cap. 13. aliique.

13. ’Kva.muAfijios. ] Quasi alternis requiescens, ac meridians:diem diffindens, ut Varro loquitur, insititia quiete. Similem planefontem in Provincia, qua: Gallia: pars est , Collis-Martiensem ap-pellatum , describit eleganti oratione Gassendus in lib. 10. Laer-tii, pag. 1060.

16. Hammonis stagnum.] Vide Notas & Emend.num. LXXXVUI»

xaAtt/tritt Ai/tw, amarum stagnum , apud Diodorum,lib. 7. pag. 327. centum fere stadiis diflitum ab oppidulis, qui’nomine Jovis Hammonis censentur : quod nomen & stagno h«c-fit.

17. In Troglodytis .] Aithiopibus scilicet, de quibus, lib. /•sect. 3. & 8. Horum in confinio positam tedem Jovis Hammonisad septemtrionem , Curtius auctor est, lib. 4. num. 29. pag. 138.Harum regionum confusi sirpe permixtique fines fecerunt, ut abaliis scriptoribus aliubi collocaretur fons Solis, ipsumque Ham-monis nemus ac fanum. In Libya nonnulli, alii in Marmarica, il>Cyrenaica alii, aliubi alii posuerunt.

18. Pons Solis. ] De eo Herod. lib. 4. Melpom. pag. 282. n. 181-Diodorus, lib. 17. pag. 328. Mela, lib. 1. cap. 8. Curtius, loc-cit. num. 30. pag. 139. aliique. Neque mirum debet videri, Ca-ramantico fonti alteri, de quo lib. 3. sect. 3. easdem prope mu-tationes adjudicari, vicesque caloris ac frigoris: cum tota hxcregio, etiam mediis in arenis, multis manet fontibus, Sc dulci-bus aquis, ut Curtius monet loco citato.

19. Amaritudine. J Hoc in eo fonte singulare, nec cum Gara-mantico, aliisve , sed cum stagno tamen , de quo proxime di-ctum est, ei commune.

20. Inopus fons.] Prodigiosa commenta augent, inquit Strabo,hb. 6, pag. 271. qui Inopum e Nilo in Delum derivant: E'mnht/stfi T7l'v mcebrlui TTgjtVAojltt» , ii T Tvaj rm iis AijAo» cit N£< 2 ^«s?t*tft7Tj, Idem habet & Pausanias. Strabo, lib. 10. pag. 4 s 8 'fluviolum ait e fle. Hunc igitur subterraneis occukifque reeatss uSvenire Delum putabant : atque inde pares cum eo amne habeteincrementi vices. Hodie nec hujus fontis ullum, nec fluviivestigium est.