IZL

NOTy£ ET

tulum.confinxerunt, Ve miraculis terrarum : perinde quasi id fo-ret huic capiti argumentum proprium ac peculiare, non toto il-lud opere sparsum. Sed De jpiraculis terrarum scribi oportere ad-monet index - & ipsa capitis hujusce materies: nam ut Maro ce-cinit , lib. 7. jEnei'd. pro argumento sunt,

Specus horendum , A diri spiracula Vitis.

97. LXXXI. In cujus quamdam aream'non impluit ..] Sic in om-

nibus libris editis aream legitur, & in utroque Reg. cod. At inChiffl. aram , prave: tametsi Tacitus , lib. z. hiltor. pag. 34.templum Veneris Paphia; describens , sanguinem ara, inquit,effundere vetitum, precibus igne puro altaria adolentur'. nec ullisimbribus , quamquam in aperto , madescunt.

Seel.y 3 . LXXXII. Ad aras Mucias.] Ita Reg. l. z. & Colb. z.

atque editiones veteres : quod & Rhodiginus probat , lib. iS,cap. iz. pag. 841. In honorem forte Q. Mucii Scxvol*, vel abeo erecta; arx illa: suerunt , Sestiana: a Sestio , lib. 4. sect. 34.Prius Murtias legebatur.

5e£l.$$. L XX XIII. In coitu Solis pares plens.. Vadem Aquilonia ... .

mitiores. J Secuti fumus codices Reg. 1. z. Chiffl. Sic. id ipsa lociexigente sententia. Prius legebatur , m coitu Solis pares. Planeeadem, Lee. Salmasius conjiciebat, pag. 1007. In coitu Sciis pa-ret & plens.: fatis infeliciter.

Secl. 104, L XX XIV. Ideo summa squomm aqua dulciorem profundam.^Sunt critici, qui sincerum vas amant incrustare ; quique corri-gere malunt, quam intelligere ; dum hunc locum ita perturbatasententia mutant, ideo summam squorum aquam dulciorem effeprofunda: vel, summam aquorum aquam dulciorem profundit. Sed& a Plinii mente discedere , & a codicum prorsus omnium au-ctoritate deficere emendationem hujuscemodi certissimum est.Ait enim ille summam aquam ideo este salsam, quia Solis attra-ctu exhausto tenui dulcique , linquitur id quod asperius, idqueeste quod gustu tractatur. Scio recentiores plurimos in ea elfe hat-te si , qua: marinas aquas in imo salsiores este pertendit, quam insuperficie: quoniam aqua salsa > quam dulcis , ut Arist. ait, mul-to est gravior. Sed quid Plinius senserit scripscritve , id veroprius investigandum nobis incumbit, quam quid scribere eum acsentire oportuerit. Aristoteles certe , sect 2.3. probiern. 30. pag.788. Aid vt V juxdoois tza ufiv V dv rd ßdOs-i pariat /.: bqyt.

ac 3 £ dv nie q>fe «25 rdlc mripyic r« Imm/dc aXpaipdnfyt & i.cßxs;’x.xjni eds r« tytmnnpa . ßafngpv yap eXpc t£jV • H’ diln

b nxtoc E 0 £»iq civuyl äst ro t^atpgimvt idrb t vpqut ; Gaza inter-prete : Cur superius mare falsius calidius cft , quam inferius ?(f in puteis quoque potu idoneis pars Jitperna falfior quam ima Squamquam effe e contrario debuit: gravius enim quod falsum efl. Anquia Sol eff ster partem humoris leviffimam ajfidue detrahunt i Etvero scimus urinatores in vitreis vasculis e maris profundo aquamdulcem extulisse.

Ibid, L X X X V. Aut quia plurimum ex arido misceatur illi vapore, j

Gronoviana editio, Aut quia ph.rimi.m ex arido misceatur illi finevapore: qua: dictio fine preepostere addita , contra fidem omniumlibrorum , palam faci t nescisse , qui sic edi curavit, qua: vis fu-belfet apud Plinium, cptimofque Latinitatis auctores . huic vocivapor. Calorem enim significat: uti monuimus sect. 40. & aliassepe : non halitum illum frigidum humidumque , quem vulgovaporem dicimus, ex aquis exhalantem. Sed vel ipsum caloremsiderum, vel terrenum halitum, ( exhalationem vocant) eorum-dem vi in sublime tractum. Haud porro multum abludit, quodPlinius hoc loco affert, a Platonicorum sententia , existiman-tium genus aqua: dementaris effe omnino geminum: alterum exaere coactum vi frigoris, dulce: aliud, quod e terra ardoris &incendii vehementia exhalastet, falsum. Ita enim Plutarch. lib.4. de placitis Philof cap. 16. pag. 897. OJ dbn Vaktovo? I mff-aSisc vdares , ro p ii depys itp ofeivf-vf/» cvncdS/itv , yA vxv y<WJj *to S' Sot ynt xj cfetKcwa» £ dxztlpanv dtufofU&pdfiiv , dhpivgyv.

Seff.106. LXXXVI. TJt inpucino lacu invdtus amnis.] Sic R. z. cc-terique codices M S S. Mirari porro hoc loco subit cur hujus am-nis nomen prmtcreat silentio , qui ceteros suo quemque proprionomine indigitat: sed quod modo nomen distimulat, id alibi ipseaperit, nempe lib. 31. sect. 14. ubi Piconuiii vel Pitonium vocat.Vibius Sequester , pag. 333. Pitornium appellat , qui per mediumlacum Piicmum Marjorum ita decurrit, ut aqua ejus non miscean-tur ftagno.

Ibid. L X X X V 11 . Et in Rubro mari olea. virentefque frutices enas-cuntur- ] Tota hxc clausula, de oleis fruticibusque Rubri maris,expungenda est , ceu spuria : cum nulli eam libri manu scriptihabeant : atque huc translata temere ex lib. 13. sect. 48. videa-tur.

ibid. L XX XVIII. f ovis Hammonis flagnum.] Ingentes tenebrasoffudere rei Chorographic*, qui neglecta omnium codicum,Reg. 1. z. Chifflet. Lee. verere ac sincera scriptura , edi curave-runt , Hammonis fons , pro voce Stagnum. Inde nata eruditorumconquestio , abire a ceteris scriptoribus Plinium , qui geminumfontem inducat, ubi ceteri unum agnoscant.

Ibid, L X X X IX. In Ealifco omnis aqua pota candidos boves facit.] ItaRcg. i.z.&c. Labem intulere huic loco eruditi, qui cum apud Vir-gilium lcgissenr, Hinc albi , Clitumne, greges, Lee. vocem hancomnis aqua in Clitumni aquam, neglecta librorum M S S. aucto-ritate , mutare ausi sunt: sic enim in editione Parmensi , aliisquevetustioribus legitur. Quis tam ignarum locorum , Latio confi-nium, Plinium putaverit, ut nesciret Clitumnum amnem esse in

EMENDATIONES

Umbria , Faliscum vero agrum in Etruria , ut notat ipse lib. psect. 8. Etiamnum hodie totus hic Faliscorum tractus, inter Ci-minium montem , Montagna di Viterbo , & Tiberim amnem, circa

Soractem montem boves albas habet. Hunc ab aqua: potu-circumea loca fluentis trahi colorem Plinius arbitratur; haud teniere-X C • Scyrium lapidem , quamvis grandem innatare , eumdetnq 11 *comminutum mergi. ] Cum in libris editis omnibus legatur Trft-reum, in Rcg. 1. z. Colb. z. Lee. Tyreum: nos ex certiflimacon-jectura Scyrium rescripsimus. Illud enim natura: miraculum a Ph'nio nunc refertur , cujus est iterum mentio lib. 3 6. sect. z6. Re-ihn initio , his verbis : Lapidem e Scyro insula integrum fluctu***tradunt , eumdem comminutum mergi.

XCI. Maltham vocant. ] Naphtham vocat Xiphilinus exDione ingestis Pompeii, pag. 1. edit. Hcnr. Steph. ubi Lucullimilites ait, dum Tigranocerta is obsideret, eo limo flagrantepessime fuisse vexatos: esse illud genus bituminis , quod rebusomnibus adha:rescat, nec humidis extingui possit : T« Tips«*'voxipm inzXtcpr.i E ävaiv ->! -r!j ti niti« , rjj vd<p8« < 9 ?

T porgeu/m yqculv/. dmd; di.dxAim* «cpahiudis fi r« ipdpfytjyi iHV,

£ did-mioyv i tu; ut r 9 ’ ims dv ee&isfiiin , ndyru; dvnt uffg.x.iucyiS’ dcnaQlnvraf -Jzr äßt la; bpgff sudius. Simile quiddam accidistcSeveri Imp. principatu , idem Dio refert, lib. 73. pag. 833. ap 1 '-^Xiphilinum. * |i

X C 11 . Astacenis Parthia. ] Quoniam Astacenos Ponti cap- "103. nominarät , hos alterius juris , Parthici nimirum imperii eltesignificat. 'AfMiwiiij regio nominatur ab Iiidoro Characeno , e»C&Qföts II upßinsU.

XGIII. Et Sittacene. ] In libris editis hactenus , & Cefli*gente. In cod. Reg. 1. tfp m cutigente. R. z. in configente. Du®nobis felicior aliquis conjector suggerar quid reponi oporteat ,edi curavimus , Sittacene : adducti auctoritate scriptoris De mi-rabii. Auscult. pag.1133. cujus verba reddidisse fere Plinius credi-tur : E’sj 'j £ clv MijJi« , <£ dv 'P iri a asy 7vV Vtqf.hs wugjs ygyssflrt ,

•m 'j dv Ml iS/et «Aj pv- ™ 5. dv 'PifiaMtvvi , m\u. Ex Psittacene , sivCSittacene, de qua lib. 6. sect. 31. pfiiagene primum : mox Cefli*gente potuit a librariis confingi.

X C I V. Et juxta gelidum fontem semper ardens-. J Laborabathic locus interpunctione vitiosa, qua: hanc clausulam totam adsuperiora referebat, cum adNymphxi cratera pertinere ipsa ora-tionis textura declaret: Quis enim ille fons ingustabilis, de quopaulo postea agitur , pra’ter hunc gelidum fontem esse aliusqueat ?

XGV- Augetur imbribus. ] Ita Dio, lib. 41 pag. 174. SedDionis locum interpres ejus haud sane satis fideliter reddidit: quiimbribus superfusis adolescere herbas scripsit, perinde quasi idsingulare quiddam ac prodigii simile sit t cum imbribus augeri ig-jiem Gracus auctor dixerit.

XCVI. Torreniescfue solis ardoribus. ] Venit in mentem ali-

0 J

sil-

h

quando satius fore si scriberetur, solis ardoribus , quasi tantum illisha: flamma: nocerent. Sed visum est nobis potius in lectione ja®recepta acquiescere : ut sit h*c loci sententia : Solis ardoribus quiin eo tractu sunt vehementiffimi, regeri ab eo monte flammas,tamquam acceptas a Sole reddat, vel cum Sole ipso de flammatu®ardore contendar.

X C V 11 . Ostuagies quinquies centena fexaginta ocio mill. ]Martianus, lib. 6. pag. 198. huhc locum ad verbum transcribens •cujus auctoritas, Sabellici & aliorum conjecturas explodit, q®legi volunt, octoginta quinque millia fladiorum , Lee. Sed Mar-tialium ipsum jam tum in depravatos Plinii codices incidisse de-prehendimus , cum scripsit, Octuagies quinquies centena , septua-ginta ollo mill. quemadmodum in Plinii libris ad hunc diem esteditum. Nos cBuagies quinquies eenunafexaginta otio reposui-mus, sive l x x x v. ixviii. ( sic enim scribebant veteres) prol x x v 11, detracta unica , qua: redundabar, denarii nota. Emen-dationis auctor fuit Artemidorus , cujus epitomen Agatheme-rus fecit , caputque integrum exscripsit, capite quarto libri pri-mi operis Geographici : cui titulus , ut Pliniano , IU es«J vAdrus s? bixHpaiv>ic. Sic igitur ille: M ings 5 ^ bixisfiivos ida

S*'

rdyi j cis m r ddetpyi , fadi'idiorum 68349.mus

Yav fivg/.dJhvr' «j dp“ ffä. Hoc est, sta'qute omnino efficiunt millia pastuum quot dixi'l x x x v. Lxvm. pra:tcr fere quingentos. Et vero hustemendationi favent etiam codices Reg. 1. z. Colb. z. Chiffl. #alii, cum paulo infra ubi totius spatii rursum mensura summaqu £colligitur, ca esse statuitur, quam diximus. Favet & Parmensi seditio, aliique veteres, in quibus 1 x v 1 1 1. legitur.

XCV 1 TI. CCCCXCI . ] Hactenus editum est dcccxci-Martianus etiam deterius, dccccxci. Nos ex Artemidoro,reponimus ccccxci, restituta priore nota centenarii, qua®in quingenarium librarii transformarunt. Artemidori verba fu®loc. cit. pag. 9. A 71C P adlip'jiv di dict iepts' dxpu iTVgsv , £ ’hqrv.-ßpa> z.i/xivos, sa 'tdut yW x'ß. A Gadibus prxtcr Sacrum promon-torium, & Artabrorum portum, stadia sunt 3931. Efficiunt eaporro ccccxci. hoc est, quadraginta & unum supra nonagin-ta millia pass cum quingentis passibus , qui pro nihilo hab® 1solent in rotundis numeris.

XCIX. Quinquagies bis centena , Xy. mill. paff. ] Iteru®hoc loco Sabellicus movet, legitque QuinquagiAta quinque n>d-lia stadionmi. Satis'audacter id quidem. Ar Plinium Marrian®est secutus, vel Artemidorum, cujus verba refert AgathemcruS,loc, cit. ‘A 7Tt p rdyfn ct.spc scoi M v&wldpss d dv 'losvcd ’

l

/