i$<5 €. PLINII NATUR. HISTOR.

I I. In eo prima Hispania terrarum est, ulterior appellata , eadem Bntica. Mox 1 asineUrgitano citerior, eadenique Tarraconensis ad Pyrenaea juga. Ulterior in duas, per longi-tudinem , provincias dividitur. 1 Siquidem Baeticae latere septemtrionali praetenditur Lusi-> tania, artine 3 Ana discreta. Ortus hic + Laminitano agro citerioris Hispani« : & modo st5 in stagna fundens, modo in angustias resorbens, aut in totum cuniculis condens, 8c saepiusnasoi gaudens, in Atlanticum Oceanum effunditur. Tarraconensis autem hinc affixa Pyrenaeo,totbque ejus latere decurrens, & f simul ad Gallicum Oceanum Iberico a mari transver-sa se pandens, Ä Solorid monte, 8c 7 Oretanis jugis, Carpetanisque, 6c Asturum , a Baeticaatque Lusitania distinguitur.

io III. s Baetica, a flumine eam mediam secante cognominata , cunctas provinciarum di-viti cultu, & quodam fertili ac peculiari nitore procedit. 9 Juridici conventus ei quatuor,Gaditanus, Cordubensis, Astigitarius , Hispalensis. Oppida omnia 10 nuihero cxxxv.11 In iis coloni« vi 111 , municipia x vi 11 . Latio antiquitus donata xxix. libertate vi. foe-dere in. stipendiaria c xx. Ex his digna memoratu, aut Latiali sermone dictu facilia, ai'5 flumine Ana, litore Oceani, oppidum 11 Onoba, yEsturia cognominatum : Interfluentes,J 3 Luxia, & Urium. r + Arenae montes : u Baetis fluvius : 16 Litus Corense inflexo sinu ; cu-jus ex adverso Gades, u inter infulas dicendae. Promontorium 18 Junonis, portus -9 Bae-sippo. Oppida : « Belon, 11 Mellaria : fretum ex Atlantico mari. 11 Carteia, Tartesios aGraecis dicta. u Mons Calpe. Dein litore interno oppidum Barbefula cum fluvio, n Item10 Salduba : oppidum Suel: 16 Malaca cum fluvio , foederatorum. Dein 17 Maenoba cum fluvio,

No

i. A fixe Urgitano, j Ab oppido Urci, qui Bxtics finis, idem-■queTarraconensis initium, ut dicitur sect. 3. & 4. Urci, Urgi,Virgi , omnia ejusdem oppidi sunt nomina. Hodie Almacaren.Marcianus a Plinio mutuatus, lib . 6. pag. 101. Cap. de Hispania:Ab U reit ano fine , inquit, qua cuenor meat , Tarraconenjis dici~tttr , &o. Mela , lib. 2 cap. 6. Virgi in finu quem Vir git anum ajo~

, eant.

z. Siquidem. ] Marcianus, Joc. cic.

3. Ana A Nunc Maurorum lingua Guadiana, hoc esi : y fluinen'Anas. v A»«f Straboni, lib. 3. pag. 139.

4. Laminitano . J Ab oppido quod Astfünm vocat Ptolemaeusin Carpetanis, lib. z. cap. 6. Laminium Antonius in Tarraconen-si, quod a capite fluminis Ante diltare ait idem vir. pass. mill.

- Hodie oppido nomen est Montiel , & idem circumjacenti agro,Campo de Montiel: nec procul a fontibus se in diversa stagna fun-dit , ac se ipse premit subinde angustioribus alveis, mox in to-tum cuniculo se abscondit, fiepius ita nasci gaudens : quod cir-ca Metellinum oppidum, multis ab ipsius exortu millibus con-tingere falso veteres credidere.

, }■ Ad Gallicum. ] Qui Se Aquitanicus appellatur.

6. Solario. ] Solurium vocat Isidorus , üb. 14. Olig. cap. 8.qui montium Hispani« altiflimum eum prodic.Nunc vocant Sterrade los Vertientes.

7. Oretanis . ] Oretäna juga, hodie Sierra di Alcaraz .: Car-petana, Sierra di Guadalupe , Sierra di Fico -• Asturum denique,Sierra de las Asturias. Pro Asturum frustra Vettonum reponitJoan. Genes. Sepulvedä , lib. 3. ep. 45. ad Pintianum, pag. 181.

8. Btttica. J Andalusia nunc est, cum parte Granatensis regni.Unde sir autem Andalusia: factum nomen t milii fateor elfe in-compertum. A Vandalis enim , opinor, Vandalia diceretur.Orientales, quibus ignoti sunt Vandali, inquit D. D’Herbe-lot, in Bibliotheca Orientali, pag. 114. fabulantur ab Andalu-so Japheti filio , Noli nepote , Andalusiam nomen accepisse.

9. Juridici. ] Quo tempore Romani Hispanias tenuere, fubsinistis Senarus Judiciarios habebant, quos Conventus Juridicossuo nomine appellabant. Hunc finitimi, tamquam ad Coloniasjnetropolim, jus petituri, & de controversiis qu« orirentur,disceptaturi conveniebant : quemadmodum hodieque in Galliaforum juris publici ( Parlamenti Curiam vocant) Lutetia: Pari-siorum , & Tolosa:, & alibi constitutum perdurat: & in Castel-la: regno, Praetorium Vallifolctanum , & Granatenfe.

to. Numero CLX XV.] Sic Martianus, lib. 6. cap. de His-pania, pag. 103. librique omnes.

11. In his colonia Villi. ] Vide Notas & Emend. num. III.libi eadem opera, quid coloni* sint, quid municipia, quid do-nata Latio oppida, quid denique foederata, ac stipendiaria , di-cturi fumus.

.11. Onoba JEstuaria. ] Ab asstuariis eo loci frequentibus. Suntautem asstuaria , (aectyjisi Straboni, lib. 3. pag. 140. ) locaqua: marinis aquis referta sunt ex inundationibus pelagi, perquas siepe in mediterranea fluviorum instar navigantes accedunt.Oppidum id porro Ans fluvii ostiis , ubi aestuaria fiunt acceden-te mari, proximum, nunc elfe Gibraleon Rodericus Carus rectecenset, lib. 3. Antiq. Hispal, cap. 7/. Vide Notas & Einend,num. IV-

. 13. Luxia , & Urium. ] Nunc amnes eos Odier , & Tinto vo-cant , inter A nam & Baetim fluentes.

14. Arent. ] Ab Urio amne ad Bstim perpetua sunt montium

T zL.

juga. Vide Notas & Einend, num. V.

13. Butts. ] Nunc Guadalqttivir vocant : quae vox Arabibusfluvium magnum sonat.

16. Litus Corense.] MSS. Reg. I. z. &c. Curenje. Litus id äBaeti amne ad Rio Guadalete porrigitur , ubi oppidum S. Lucar diBarameda.

ij. Inter infulas.] Libro 4. sect. 3 6.

18. Junonis. ] Nunc Capo de Trafalgar. Ptolemaeo , lib. x.Cap. 4. üy.faiTV)o/.M y cv a yae; "Vgy>S,

19. Bsjippo.] Hodie Fuerto Btges, vel Beger. Vide Notas &Emend. num. VI.

zo. Belon. ] Ptolemaeo , Toc. cit. BaiAuy jtixts 4 ymmftis,Marciano quoque Herae!, pag. 70. Stephano, BtX*», m>.is L m-rmfAs 4 SiadltvMs , &c. post Strabonem , lib. 3. pag. 140. HodieTariffa , ad fretum.

zi. Mellaria. ] MisAag/.a Marciano Haracl, pag. 70. Nunc di-ruta : loco nomen Milarefe.

zz. Carteia. ] K ctprsia Ptolemaeo . liba z. cap. 4. Nutnmujest ex aere minimo , apud P. Albaret, e Societate nostra, Tur-nonii inscriptus , carteia, quem ad nos ille inspicien-dum misit. Pictus ea parte Genius civitatis est : pars altera estusu derfira. Fabrica manifeste Hispanica. Oppidi illius hodierudera vix supersunt. Portus superest admodum capax , cunicastello , Terre di Cartegena , corrupto a vttere Carteia nomi-ne. Roder. Carus, lib; 3. Antiq. Hispal, cap. Z4. Mela, lib.z. cap. 6. Carteia (ut quidam putant ) aliquando Tartejjus. PaU-san. lib. 6. Eliae, poster, pag. 378. Se Strabo , lib. 3. pag; 151-tv;;< " 'Io-crtosct irrt vZv K cupritoui essisiscr.t Gadium insularstTartesium quoque vocitatam ditemus , lib. 4. sect. 36. Et in in-sula ad Battis ostia tertiam eo nomine urbem veteres agnovere:Strabo , pag. ^8.

23. Mons Calpe. ] Cum oppido cognomine , cujus meminereStrabo, lib. 3. pag; r4o.' Antoninus, & nummus suspectus, C. LCAERE, hoc est, Colonia Julia Calpe, apud Spanhem. pag.766. Sed eadem plane ea est cum Carteia superius dicta.

24. Li.ore interno. ] Litore interni maris, hoc est , mediter-

tanei : ibi enim oppidum Barbefula, nunc Guadajara, ad am-nem hodieque cognominem : Marcianus Heracl. ibii KapniiattifBecpQwevAes .... gsyi q HctpQyieiA&v , &C. fluvii me-

minere Ptolem. lib. z. cap. 4. Sc Tzetzes, Cluliad. 8. y. jn.

z;. Item Salduba. ] Hoc est, ut Barbefula , sic etiam Saldubaolim oppidum cum fluvio fuit cognomine : Suel non item. Sal-duba hodie Marbclla est : ad amnem olim cognominem , q ulnunc Rio Vorde dicitur. xSsA inter Märbellam Sc Malacam, iriregno Granarensi castellum est > hodie Molina. Refert hxc op-pida Mela, lib. z. cap 6 . Mtnoba, Malaca, Suel, Saldubu>Lacippo, Barbeful. Inscriptio vetus apud Reinesium, pag. 13 uMunicipio. Suelitano. Sunt qui velint eile Fuen~girolam , vicum a Malaca leucis quatuor diditum , n i hxc reper-ta erutaque inscriptio est > sed ficta eadem & recens.

z 6. Malaca.] Malaca, inquit, foederatorum oppidum est >cum fluvio. Ptolema:o , lib z. cap. 4. M*a«isk , q i vicinum am-nem XtlSux-av vocat. Oppido incohe nomen fecere Maiag* 'Galli, Malgues: amni > Guadaiquivireto: sive Tiu Grande. f- e *gio vino nobilis, in Granarensi regno.

17. Mmoba.] MaivsC«, Straboni, lib. 3. pag. 143. Etole-maro m«VjC«, mendose. Fluvio nomen est hodie Fiu Frio, r £ltFrigidus amnis: oppido, Torres , in litore regni Granaten^*-