i 4 0 C, PLINII NATUR. HI STÖR.
Turobrica , 1 Lastigi, Alp esa , Sxpone, Serippo. Altera Bceturia, quam diximus Turdu-lorum, &c conventus Cordubensis, habet oppida non ignobilia : 1 3 4 * Arsam, ; Mellariam,Mirobricam ; regionis Osintiadis, 4 Sisaponem.
Gaditani conventus : civium Romanorum r Regina : Latinorum, Regia 6 7 Carisia,j cognomine Aurelia : Vrgia cognominata Castrum Julium : 7 irem Ca:laris. Salutariensis.Stipendiaria : 8 9 Besaro, Belippo, Barbesula, Lacippo, Bxsippo, Callet, Cappagum, Olea-stro ,. Itucci, s Brana, Lacibi, Saguntia, Andorisie.
Porro longitudinem universam ejus prodidit M. Agrippa cccclxv. M. passuum : la-titudinem cclvii. M. 10 sed cum termini Carthaginem usque procederent: qux causaio magnos errores computatione mensura: siepius parit, alibi mutato provinciarum modo,alibi itinerum auctis aut diminutis paffibus. Incubuere maria tam longo xvo, alibi pro-cellere litora, torsere se fluminum aut correxere flexus. 11 * Praterea aliunde aliis exordium* Cap.ii. mensurx est, &: alia meatus: ita fit, ut nulli duo concinant. * Bxticx longitudo nunc 11 aCastulonis oppidi fine Gades, ccl. M. & a Murgi maritima ora xxv. M. pass amplior,ij Latitudo a Carteiana ora n ccxxxvi. M. pass. Agrippam quidem in tanta viri diligentia ,prxterque in hoc opere cura, cum orbem terrarum h orbi spectandum propositurus esset,errasse quis credat, cum eo Divum Augustum ? Is namque complexam eum porticum exdestinatione commentariis M. Agrippx a sorore ejus inchoatam peregit.
Cap. In. I V. Citerioris Hispanix , sicut complurium provinciarum, aliquantum vetus forma mu-ro tata est : utpote cum Pompeius Magnus trophxis suis , qux statuebat in Pyreiixo*n DCCdxxvr. oppida ab Alpibus ad fines Hispanix ulterioris in ditionem a se redactatestatus sit. 16 Nunc universa provincia dividitur in conventus septem : Carthaginiensem,Tarraconensem, Cxsaraugustanum, Cluniensem , Asturum , Lucensem, Bracarum. Acce-dunt insui x, quarum mentione seposita, prxter civitates contributas aliis ccxciv. pro-, i5 vincia ipsa continet u oppida clxxix. Iniis colonias xii. oppida civium Romanorumxiii. Latinorum veterum xv-fii. foederatorum unum , stipendiaria cxxxv.
Primi in ora 18 B astu Ii: post eos, quo dicetur ordine, intus recedentes Mentesiini, Ore-tani, & ad Tagum Carpetani: juxta eos Vaccxi ^ Vectones, &: Celtiberi Arevaci. Op-pida orx proxima : uUrci, adscriptumque Bxticx 10 Barea : regio 11 Mavitania , mox Dei-3° tania, dein Contestania : 11 Carthago nova, colonia : cujus a promontorio quod 2 3 Satur-ni vocatur, Cxsaream Mauritanix urbem ccxxxvi i. M. pass trajectus. Reliqua in ora :
N o T JE.
I. Lastigi.] In nummo vetcre, quem exhibet Rodcr. Carus,lib- cap. 6 1, pag. 186. Lastigi. Et cap. 6 v. Ordo Mu-ni c i p I. FlavI. Saipensani, in inscriptione quamUtrere ultra Hispalim, versus fretum, repertam ait: Sed noncontinuo ejus loci nomen Salpefam fuisse recte colligit : quamin Celtica Bxturia fuisse, hoc est, inter Baetim & Anarn Pliniusalleverat.
i. Arsam. ] v Apvk Stephano , St Ptolemxo , lib. i. cap. 4.& Appiano in Iber. pag. 1574. Tamayus in Martyr. Hisp. 8. Julii,Estremadura suille ait, nunc Argaden , dici, leucis duabus aZalamea della Serena .
3. Mellariam. ] Hodie Luente de la Ovejuna, a Corduba leu-cis xiv. versus Emeritam. Reperta: ibi inscriptiones , apudGruter. pag. 39t. Ordo. Mellariensis. Ncc proculinde pagus est Villa de Camilla , veteribus Mirobrica , ut doceteruta ibi inscriptio vetus, apud eumdem Gruter. pag. 157. exAnt. Augustini schedis , Mirobricensium. M u-n i c.
4. Sisaponem. J Ubi nunc Almaden , inAndalusia supra His-palim. Sure«?»» Straboni dicitur, lib. 3. pag. 141. Vide NotasSc. Emend. num. XVI.
I- Regina . ] P r,yda Ptolemxo , lib. 1. cap. 4. Apud. Ambr.Moral. lib. 7. sol. 101. Resp. reginensxum.
6 . Carissa. ] Ptolemxo , lib. 2. cap. 4. eidemque
’Ovfia est , qux Plinio Urgia. Hodie Lis Cabccas, prope Ne-brillam : Carissa vero vetus nomen, retinere dicitur , propeBornos , ad ripam amnis Guadalete. Rod. Carus , lib. 3. cap. 29.Vide Notas & Emend. num. XVII.
7. Item Casam. ] Hoc ipsum oppidum Urgia, inquit, quodLatii quoque jure gaudet, altero etiam cognomine dignoscitur ,Cassaris nimirum Salutariensis.
8. Bcfaro, Qr>c. ] Bsfaro, & Belippo, ignota ceteris oppida.De Barbesula , Sc Bxsippone , initio sectionis hujus diximus.Aßx/77 rmni , meminit Pcolemxus, lib. 2. cap. 4. & Mela . lib.2i cap. 6 . Est & 'O.AtV,sjsov, & AaxiCir , apud Ptolem. & 2«-ynnia : cujus rudera monstrari aiunt inter Anos , Sc Xerez dellaBrontera , ad amnem Guadalete , cum vetusto nomine Cigonza.Oleastrum Mela. lib. 3. cap. 1. lucum ait suisse prope Gadita-num sinum.
9. Brana,] Forte Urbona Ou^ßdtn , de qua Ptolem. lib. 2.
cap. 4- inter Oleastrum Sc Bxsipponem. Mox ubi Andonja scrip-
simus , & statim subsequente periodo, Porro longitudinem: id
M S S. codicum sidem secuti fecimus: cum prius legeretur, An-
dorifippo. Longitudinem , &c. Sic ipse Plinius, lib. 4. sect. in-descriptis quibusdam Grxcix regionibus , Porro Epiri, inquit,Achata .... longitudo , Lee.
10. Sed cum termini. ] Sed eam longitudinem Agrippa tumprodidit, cum Bxtica Carthaginem usque pertineret.
11. Praterea. ] Non ab eodem termino, inquit, initium men-surx est omnibus, neque eadem via iter , ad eosdem etiam fineSillam mensuram ducentibus.
11. A Castulonis.] A Castulone oppido, inquit, qui BxticSfinis ac limes nunc statuitut , usque Gades, ccl. m. Castulo-nem Bxticx finem statutum fuisse, audior est etiam Strabo, lib-3. pag. 166. Nunc Caxlcna , Sc Cazcrla, in confinio CastellaNövx , & regni Granatcnsis. Vide Notas & Emendat, num-X V 111.
13. CCXXXVI. M. Pass. ] Martianus, lib. 6. cap. de Hilf-pag. 203. c c x x 1 v.
14. Orbi speclandum. ] Vide Notas & Emend. num. XIX.
ij. VCCCLXXV 1 .] Sic MSS. omnes , Reg. Colb. Paris-
Chiifi. De Pompeii ttophxis in Pyrenxo positis, Strabo, lib. 3*pag. 15 6. Tamen vetustae editiones tantum habent dcccxiv 1 ;
16. Nunc universa. ] Hxc Martianus iisdem verbis , lib. 6.cap. de Hispania , pag. 20;. Horum conventuum mentio sei' comnium in Inscript. Gruteri. Lucensis , apud Ambr. Morales,lib. 6. sol. 69.
17. Oppida CLXXIX.] Ita Reg. 2. Tolet. ChisH. Sec.Exa-ctiffime certe huic summx respondet , qui subjicitur numerusoppidorum citerioris Hispanix , seu Tarraconensis. Contributicivitates ex sunt, qux majorum jurisdictioni ac foro parent.
18. Baftuli. ] Qui & Bastetani Plinio , ut diximus sup. se&'
19. Uni. ] ojyx.11 Ptolemxo, lib. 2. cap. 6. in Bastitanorum
ora. De ea jam diximus sup. sect. ad ea verba , Mox a fine T’''gitano. _ , (
20. Barea. ] Barca etiam oppidum , inquit , Tarraconem’provincix , adseribitur a nonnullis Bxticx. Nunc Vera , pr°P eMuxacra , qux veterum Murgis , ut diximus. Bap«« in Bast u 'lis ad Ibericum pelagus , Ptolemxo, lib. 2. cap. 6.
21. Mavitania ] Ita libri omnes : non Mauritania , nt editi -
aut Bateftania , ut nonnulli volunt. Minor ea regio , ut Lc Dettania , qux sequitur, Bacestanix finibus, qux major fuit m uris partibus, continebatur. -
22. Carthago. ] Cartagena incolis : quam dux Poenorum A
drubal condidit, inquit Mela, lib. 2. cap. 6. ^
23. Saturni. ] Ptolemxo , 2«T^Nunc Capo di
fluss* eP