C. PLINII NATUR. HISTOR.

nfic contermini': 1 * Tnsconi, Tarusconienses , 1 UmbraniciVocontiorum ? civitatis foede-rata: duo capita, -4 Vatio, & s Lucus Augusti. Oppida vero ignobilia x i x. sicut x x i v. Ne-mausiensibus attributa. Adjecit 6 7 8 * formula: Galba Imperator ex Inalpinis Avanticos, atquPBodionticos-: qiidrum oppidum Dinia. Longitudinem provincia: Narbonensis 7 cclxx.

5; Mi pass Agrippa tradit, latitudinem ccxlvi i i.

Cak-i V. r VI. s Italia dehinc,'primique ejus Ligures: mox Etruria, Umbria, Latium, ubi ? Ti-berina ostia, &: Roma tertarum caput, xvi. M. passi intervallo a mari. Volscorum postealitus, Campania:: Picentinum inde, ac Lucanum,' Brutiumque , quo longissime in me-ridiem , 10 ab Alpium fine, lunatis jugis in maria excurrit Italia. Ab eo Graecia: ora, mox10 Salentini , Pediculi , Apuli, Peligni, Frentani, Marrucini, Vestini,, Sabini, Picentes, 1Galli, Umbri, Etrusci, Veneti, Carni, Iapides, Istri, Liburni. Nec ignoro, ingratiaesegnis animi existimari posse merito, si breviter atque in transcursu ad hunc mödum dica-tur terra , omnium terrarum alumna, eadem &c parens': numine Deum electa, qux cadumipsum clarius faceret, sparta congregaret imperia, ritusque molliret, Le tot populorum dis15 cordes serasque Iin-guas, termonis commercio contraheret: colloquia, & humanitatem ho-mini daret: breviterque, una cunctarum gentium in toto orbe patria fieret. Sed quid agam <Taftta nobilitas omnium locorum, ( 11 quos quis attigerit ?) tanta rerum singularum populo-rumque claritas tenet. Urbs Roma, vel sola in ea, & digna 11 tam festa cervice facies, quotandem narrari debet opere ? Qualiter Campania: ora n per fq, felixque illa ac beata amcc-io nitas ? ut palam sit, uno in loco gaudentis opus este natura:. Jam vero tanta ea vitalis acperennis salubritatis cxli temperies , tam fertiles campi, tam aprici colles, tam innoxii sal-tus, tam opaca nemora, tam munifica silvarum genera, tot ^ montium afilatus, tanta fru-gum Sc vitium , olearumque fertilitas, tam nobilia pecori vellera , tot opima tauris colla itot lacus, tot amnium fontiumque ubertas, totam eam perfundens, tot maria , portus,’15 gremiumque terrarum commercio n patens undique: Lc tamquam ad juvandos mortales, ipsa:avide in maria procurrens. Neque ingenia, ritusque , 16 ac viros, & lingua manuque tupQratas commemoro gentes. Ipsi de ea judicavere Gncci, genus in gloriam suam .effusissimum;quotam partem ex ea appellando Grxciam magnam ? Nimirum id, quod in mentione cassifecimus, hac quoque in parte faciendum est, ut quasdam notas ac pauca sidera attingamur-'3 ° Legentes tantum , quasso , meminerint, ad singula toto orbe edillerenda festinari. q

r 7 Est ergo folio maxime querno assimilata, multo proceritate amplior, quam latitudine*-18 in labva se flectens cacumine , Lc *9 Amazonicx figura desinens parma:, ubi a medio excur-^fuq° Cocinthos vocatur, per sinus lunatos duo cornua emittens, Leucopetram dextera, Issi-

N o T

i. Tasconi a TAmfidhicnfes. j Priores incola: sunt, ut arbitra-mur , Montis Aureoli, cui nunc Monti Albano factum nomenect , Mcntauban , oppido celebri, prope Tolosam ; ejuod amnisalluit Tosco appellatus : inde Tejctmi accola: numcupati, sive Ta-stend Auctor vita S. Theodardi Archiepiscopi Narbonensis, dieI. Maii , cap. vi. In Catitrcenfi territorio, in monte qui Aureolusnuncupatur . ad cujus montis radicem fluvius quidam decurrit .quemindigens, regionis ipfius Tefionem vocant. Hic suo decursu confiniaTolosam Caturcenfisque ruris liquido dirimit patenter influxu : quiaprsdiäo monte recedenspofl modicum tirrs jpatium Tarno immer-gitur flumini-. Nondum erat Mons Albanüs Episcopatus tituloinsignitus -> postea Caturccnsi dioecesi est avulsus. Posteriores aTaruscone Salyum oppido nomen habuere , Ptole-

mxo, lib. 1. cap. io. Nunc Tarajcon , ad Rhodanum. . Vide No-tas & Emend. num. XXX.

■ z. 'Vmbranici. J InTab. Pcuting. segm. i. Umbranicia legi-tur, prope Volcas Tectosagas , & Nemausum. Situs incertus.

3. civitatis. ] Hoc est, regionis, sive gentis, non oppidi.Galli Communitatem, & Status vocant.

4. Vasto. ] Vaison, in Comitatu Venascino , PontiScia: ditio-nis.

5. Lucus. ] Luc enDauphine , altero a Dia sive Dea Vocon-tiorum lapide. Luci Vocontiorum municipii Tacitus meminit,lib. 1. bist. pag. Z4.

6 . PormuU. ] Hoc est , Tabula: & indici, sive syllabo pro-vinciarum Gallia:, adjecit Galba ex genticus Inalpinis, Avanti-cos atque Bodionticos. Avanticorum pagus hodie Avancon, in-ter Vapincum , & Ebrodunum. Bndionticorum Dinia oppidum

. haud ignobile , Digne. Vide Notas & Emend. num. XXXI.

7. CCLXX.] Marcianus, lib. 6 . pag. 203. ccclxx. Delatitudine ambo concinunt. Misti Theodosi: Juxta Plinium Se-cundum > longitudinem Provincis Narbonensts , ccclxx. m.passuum Agrippa tradidit ■■ latitudinem , cccxlviii.

8. Italia dehinc. ] Transcripsit hunc locum Martianus, lib. 6 .de Italia, pag. 204. iisdem plane verbis.

' 5). Tiberina ostia.] Hoc est, litus illud maris in quod Tiberiseffunditur : non urbs ipsa Ostia, quamquam & ipsa TiberinaOstia appellata est.

10. Ab A/pium fine. J A primis Alpibus, inquit Martianus,

loc. cit. Plinius ipse paulo inferius hac sect. Patet longitudine Ita-

lia ab Alpino fine. Lunata autem juga Apennini montis intellige,

cujus dextrum coitui, ,ut ait Mela , Iis. 2. cap. 4. Siculum pe- >lagus: alterum, Ionium relpicit.

11. Quos quis attigerit > ] Quod non copiose , inquit , pf°meritis nunc de Italia agam, retineor impediorque multipIR’nobilitate locorum , ( quos quidem nemo attingere, nedum s 3 4 5 'tis prosequi valeat, ) ingentique singularum rerum ejus, iCgentium claritate.

12. Tam fefia cervice.] Hoc est 4 laxa, eximia, ut dictum e**lib. 2. sect. 4 6 . diceturque iterum lib. 14. sect. 1. Roma, inquit»qua: vehiti pro facie.est Italia?, qua: ipsä totius imperii cervi*>seu caput est , eam habet dignitatem , vix ut postit diffuso ope 1 ' 1 'explicari,-

13. Per st.] Vel si sola ea spectetur.

14. Montium afflatus. ] Venti, spirationesque emisla: e monti-bus , aura illa odorata , qua: per montium latera, ex omni fra-gum florumque genere descendens, totum inficit ac perfundiaerem. Sic Plinius noster de polypo, lib. 9. Afflatu terribili c snes agebat. Et Junior, lib. j. ep. 6. Triclinium saluberrimum A'flatum est Apcrminis vallibus. Salmasius tamen , manum ajflA l,semendat: perinde ac si maris afflatus aut salubris scmper , aUjucundus sit.

15. Patens undique. ] Solini paraphrasis, cap. 2. pag. 12. I*'

tcra portuosa , cra/que habet patentibus gremiis , commercio orbiscommodatas. , ,

1 6. Ac viros. ] Rectius forsan vires agnoscas, ex sequentmillis, est lingua manuque superatas gentes.

17. Est ergo. ] Solinus hxc a Plinio mutuatus, cap- 2 - V io

* 4 - . ■ V-

18. In Uva. ] Qua tendit ad promontorium Iapygium ,

Hydruntinum agrum, nunc Terra dOiranto, Italia: versusnium mate , & Epirum , ultimum cacumen. Capella quoffl 1lib. 6 . pag. 205. hxc ipsa Plinii repetens , L&vorjum Je fl ec!inquit.

19. Amazonics. ] Martianus loc. cit. Duobus promontoriisP e ^Amazonics formam reddit: dextro cornu Leucopetram tendens ,vo Lacinium, Pelta , auctore Servio in 1. iEneid. v. 494 - ‘ cUest brevissimum in modum Luna: jam medix.

20. Cocinthos. ] Tria , inquit, promontonatos efficiunt: ex iis duo extrema, ceu cornua quxdamfctiora emittuntur in mare : Leucopetra dextrum, ad fretum^

”■>■> naSMdrlP Armi: sinistrum Lacinium appellatur m

promontoria, duos ^^/ic-

culum, Capodell' Armi:

CW