i68 C. PLINII NATUR. HI S T.
si, Atrani , 1 JEcani , 2 Alfellani, Attinates,) Arpani, Borcani, Collatini, Corinenses, & no-biles clade Romana + Cannenses, Lirini, s Forentani , 6 Genusini ,7 Herdonienfes , 8 Hy-rini, Larinates, cognomine 9 Frenrani, i° Merinates, ex Gargano: Mateolani, 11 Ne-tini, 11 Rubustini, n Silvini: Strabellini, Turmentini, ! + Vibinates, Venusini, Ulurtim.
5 Calabrorum mediterranei: ^Egetini , 16 Apamestini, Argentini, »7 Butuntinenses, Deciani,18 Grumbestini, Norbanenses, jPaltonenles, J 9 Sturnini, Tutini . 20 Salentinorum: Aletini,11 Basterbini, 22 Neretini, Valentini, 2 5 Veterini.
Ca p. x 11 . XVII. Sequir ur regio quarta gentium vel 2 + fortissimarum Italice. In ora, h Frentano-
rum, a Tiferno: flumen 16 Trinium portuosum. Oppida: 2 7 Histonium , 28 Buca, Ortona:io 2 9 Aternus amnis. Intus Anxani 3 ° cognomine Frentani, n Carentini supernates, & inferna-tes , Lanuenfes : Marrucinorum n-Teatini: Pelignorum 33 Corfinienses, h Superequani,Sulmonenses: 3 « Marsorum 37 Anxantini, 5 S Atinates, 39 Fucentes, 40 Lucenses, 4 -Maruvii:
f
N O T JE.
i. JEcani .] Gruter. p. 444. Reif. AEcanorum. Oppidum,JE-cx, aEthico, pag. 16. nunc Troja, in Capitanata. De hoc oppi-do vide Holsten, pag. 19.
i. Alfellani . ] Forte Ajjilani, ab Affile oppido, de quo Frontinus. J. de Colon, pag. 58.
3. Arpani. ] Apud Frontinum , Arpanus ager, & Conlatinus,in Prov. Apulia, pag. 91. Ab Arpis oppido, de quo supra. VetusPignorii nummus apud Holften. pag. 280. APnANflN.
4. Cannenjes. ] Canna: *ternuni imperii vulnus : rudera modo,Canna , ad ripam Aufidi amnis, quem Römanörüm c*de aiuntibi decolorem factum. Livius , l- 21. p. 223.
5. Vorent ani. ] Ubi nunc Vcrtnta, in Basilicata, supra Acheron-tiam , qua: Cirenica dicitur.
6. Genusini. ] In provincia Calabri* GenusinUS ager, apudFrontin. lib. de Colon, pag exi.
7. Herdonienfes. j ' t p&yia Ptolem*o, lib. ;. c. r. in Apulis Dau-niis. Erdonias habet Antoninus prope Canusium, u.p.sivi.Ardonam Frontinus, in Apulia , p. rio. Et nunc Ardona dici-tur , inter CervaroSc Caropelle fluvios.
8. Hyrini. Ab Uria, ut viditur, oppido superius memorato:nam id T'g/,c» Ptolemams , loc. cit. & Dionys. v. 380. nun-cupant.
9. F rentani. ] A Frentone amne, de quo proxime ante, quemilli accoluere : unde & urbs primaiia Frentanorum Larinum di-citur apud Caton. in Excerpt. Orig. p. i;6.Nunc Lama, in Co-mitatu Mohsii, confinioque Capitanaf*.
10. Merinates ] Ad extremum Gargani montis promontoriumcivitas Episcopalis sita est , vulgo Vtefte dicta. Crevit ea ex rui-nis oppidi Merini, sive Mirini, Episcopali dignitate olim quo-que clari. Ita fere Holsten. pag 278. Prxpostera interpunctio,non Merinates, sed Mateolanos Gargano in libris ante nos editisaffigebat.
11. Netini.] A Netio oppido prope Canusium, Hcrdoniam-quc. Njjtiov Straboni, lib. S. p- 282. Nctentinos , quos hic libriquidam addunt, expunximus : cum inferius Salentinis, ut saneoportuit, reddantur.
12. R ubustini. ] Ita MSS. non Robustini.Pt certe Rubustinusager, Frontino, 1. de Colon, pag. exi. a Rubis prope CanusiumAntonino , Horatioque , 1. x. Satyr. 3.
Inde Rubos fejfi pervenimus.
Nunc Ruvo, in agro Bariensi.
13. Stlvini. ] Ab oppido Apulorum Peucetiorum , quod Stra-bo lib. 6 . p. 283. ZiaViov vocat: nunc dicitur il Gorgoltcne, testeHolsten. in Ortel. p. 178.
14. Vtbtnates. ] Sic veteres Inscript. Holstcnio teste. Nunc op-
pidum Bovitiö 'dicitur, in Capuanäta'j ihrer Trojam & Herdo-nam. in Samnii Apuliigque confiriib. Polybius vocat.
l$: Venusini. ]A Venusia superius laudata. :
- 16. Apdmefiim. ] VUeNotäs 8cEtnehd. num.LXX,t-/. iatteniinehfes. j In Tab. Pebtihg. Rmtmti. Frontino,!, deCoiott. pag. cxt. BototitinuS aget, issCalpbria.
18. Grumbestini. J Ita plane ordb litterarum exigit: höh Erum-bestini.
19. Sturnini.] Vel potiüs detrito sibilo, quod adhxsissc huic
voci ex anteriore vocabulo videtur , T umini: nam in Calabri*mediterraneis oppidis'TiFfio«.a PctHdmjco nominantur, lib.3. c. 1.Vide Notas & Einend, ninti. £ X X f. .
20. Salentinorum. ] Subintelligc , mediterranei. QubfumprimiAlerini , ab Aletio, quod ’A Xrwri Saldntinbrum mediterraneumOppidum Ptolem*us appellat, lib. 3. cap 1. Incolis vulgo Leccie ,vel , medio ferme itinere Hydruntum inter & Brundisium.
2r. Rarsterbini. JNoii a Basta superiuS memorato oppido : idenim litorale suitsed Ä» obscuriioTe aliquo : a Baisa fortassis,quod ih Salentinorum oppidis mediterraneis Pcolemxus recen-set loc. cit.
22. Neretini. ] Nu&mr Prolem, in mediterraneis Salentinorumoppidis: hodie Nardo.
23. Vxentini. ] Nunc Vgentc. Sic Veterini, nunc §. Maria ileVereto. Ab oppidis Oiiiternv 3 i Oiifinzy , qu* Ptolcmxus locat inSalentinorum mediterraneo, haud procul Aera Iapygia , l~ üLeucarum , ut appellant, Capite. Vide Notas & Einend, num-L X X11.
24. Vortijsimarum. ] Multis adversus Romanos fortitudo est ex-plorata bellis, qu* Florus recitat lib.r.Sc Strabo lib. 5. pag. 24 1 -
23. Frentanorum. ] Subinteliige, regio , ,qu* a Tiferno amnead Aternum porrigitur. Nunc Abruzz.0 citeriore vocant.
2 6. Trinium .] Nunc Trigno.
27. Histonium. ] In Thes Goltzii,M unicipes HistO-N i e n s e s. Ts»vio, l tolem. in Frentanis , 1. 3. c. 1. Et apudFrontin. p. 109. Jstoniis colonia , in Samnio. At apud Gruter. pag-332. Hisconienses, bis. Nunc Guasto di Amone.
28. Buca, Ortona. ] "Op m,v , «j Straboni, lib. 3. p. 241-
Frentanorum quoque oppida : & quidem tmyficy navale:
nunc Ortona a mare , inter amnes Sagrum & Aternum. Buca,cujus & Mela meminit, lib. 2. cap. 4. nunc jacet.
29. Aternus ] Aegios Straboni loc, cit Nunc Vefcara.
30. Cognomine. ] Ut ab Anxa, qu* Callipolis in Salentinis, e°cognomine discriminentur. Oppidum Anxanum , K'y'£cum Pro-lem. 1. 3. c. 1. in Frentanis : nunc Lanciana , haud procul ostiisamnis Sagri, quem Sangro vocant.
31. Canntini. jlnMS S. Careiini. Ptolemxus lib. 3. cap.i. K4-0»x*ivfcr Caracenos locat inter Frentanos Sc Samnitas.
32. Teatini .] TsrtvraMa/ifüJcii», taicriy,iis, Ptolemio , loc. cit«Frontino, p. 108. Teate , qui Aternus, quoniam eo amne allui-tur : nunc Civita di Chieti.
33. Corfinienses. ] Kopiplsuv > triMc n OJyySy fa.ealy.ics , Ptolerrl-loc. cir. nunc Pemma vicus in Abrutio citeriore. Ager Corfiniu*Frontino, 1. de Colon, p. 104. Vulgo Campi de S. Relino: Pc-lignus , nunc Valva dicitur ; & Episcopus Sulmonensis , cum sub-jectum habeat agrum integrum Pelignorum , propreren Valven -sis Episcopus appellatur.
34 . Supemquani. ] Frontino, p. 170. Superequum : Et Balbo,p. 318. Colonia Superxquana. Nunc Caftel Vecckio Sui equo, liaudprocul Aterno amne, ut recte Holsten. in Ital. p. 144.
33. Sulmonenses. ] Oppidum Pelignorum Sux/xmy Sulmo > Pro-lem, loc. cit. Frontino, p. 109. Solmona : hodie Salmona. Tertioloco a Plinio nominatur , quoniam in appellandis oppidorum no-minibus fervat elementorum ordinem. Ovinius patriam hancsuam esse gloriatur , libro 1 v. Tristium , eleg. 1 x.
Sulmo mihi patria est , gelidis uberrimus undis,
Millia qui novies distat ab urbe decem.
Propreren Sulmonenses dicuntur insignia fu* civitatis consti-tuisse scriptis in tasnia litteris S. M. P. E quibus quidam aiuntquatuor priores exprimi voces versus proxime allati, Sulmo rrd'hi patria est. Sed falsa & inani profecto conjectatione: ncqU«enim certe potest ea vox este civitatis, Sulmo mihi patria est-Sed est haud dubie hic sensiis : Sulmo Munimentum PelignorutfVst : nimirum ob angustias, quibus in agrum Sulmonensem estiter. Alibi idem Ovidius :
Pars me Sulmo tenet Peligni tertia ruris ;
Parva, sed irriguis ora salubris aquis.
36. Marsorum'. 1 Juxta lacum Fucinum nomen servat adhuetegivmcula,'Ducat 0 di Marsi, gentis Column*.
37. Anxantini.] In MSS. Anxatini. Nunc Civita d’ Ant> !> 'inter Fucinum lacum, & Lirim amnem.
38. Atinates. ] Atinatem agrum locat in Samnio Livius , lib. i°-pag. 184. cum Samnites scilicet rerum potirentur.
39. Fucentes. ] A Fucino Marsorum lacu hi nomen habent.
40. Lucenses. ] A Luco oppido, quod Fucino lacui objacet a»occasum. De hoc luco seu nemore Virgilius, lib. 7. vers. 7)9-
Te nemus Angitis., vitrea te Fucinus unda i &c,
41. Marnvii. ] Mup&tcv Straboni, lib.3. pag 141. ad orientale« 2Fucini lacus ripam, ubi nunc S. Benedicti pagus. Hinc Hat'rubia degente sacerdos , apud Yirgil. lib. 7. vers. 730.