JEap.XXI- 5

£ GAP. 10

> £XIL

rz

ZZ% C. PLINII NATUR. HISTDR. v

supra Gallaecia. Flumen, 1 Limia : 2 Durius amnis ex maximis Hispaniae ortus in Pele^donibus, St juxta Numantiam lapsus , dein per Arevacos Vaccaeofque , disterminatis a .Asturia Vettonibus, a Lusitania Gallaecis , ibi quoque Turdulos a Bracaris arcens.nisque dicta regio a Pyrenaeo metallis referta, auri, argenti, ferri, plumbi nigri albique.

XXXV . 3 A Durio Lusitania incipit: 4 Turduli veteres, s Paesuri: flumen 6 Vacca. OPjpidum Talabrica. Oppidum, & flumen 1 iEminium. Oppida: * Conimbrica, 9 Collis'po, lo Eburobritium. Excurrit deinde in altum vasto cornu 11 promontorium, quod alArtabrum appellavere, alii Magnum, multi Olisiponense, ab oppido , 12 terras, mana*caelum disterminans. Illo finitur 13 Hispania; latus, & a circuitu ejus 14 incipit fto nS '* Septemtrio hinc, 15 oceanusque Gallicus, occasus illinc , St oceanus Atlanticus. P r °'montorii excursum lx. M. prodidere , alii xc. M. pass. Ad Pyrenaeum inde non pau ci16 xii: quinquaginta millia , St ibi gentem Artabrum, quae numquam fuit, 17 manifest 0errore. Arrotrebas enim , quos ante Celticum diximus promontorium , hoc in l° c °postiere litteris permutatis. ,

Erratum & in amnibus inclytis. Ab Minio, J * quem supra diximus , c c. M. paff (auctor est Varro ) abest 19 tE minius , 20 quem alibi quidam intelligunt , St 21 Lim#^

vocant, Oblivionis antiquis dictus, multumque 22 fabulosus. Ab Durio Tagus c c.passuum., interveniente 23 Munda. 24 Tagus auriferis arenis celebratur. Ab eo ctx.

A

Af

20

passuum promontorium. 2S Sacrum e media prope Hispaniae fronte prosilit: 25 x rv- a*»pafs. Inde ad Pyrenaeum, medium colligi Varro tradit. 27 . Ad Anam vero, quo Lusi#'niam a Baetica 2 ’ discrevimus , cxxvi. M. passuum a Gadibus 29 c i i. M. pass ada 1 'tis, 3 ° Gentes: Celtici , Turduli, St 31 circa Tagum Vettones. Ab Ana ad SacriU 11 <

Notj.

1. Limia. ] KiuUi Ptolemaeo, lib. 2. cap. 6. juxta Miniiämnis ostia. Mela,lib. 3. cap. 1. Et cui oblivionis cognomen estMini*. Sed falli Melam , quod ad oblivionis cognomen atti-net , infra discemus ex Plinio. Hodie Lima.

2. Durius. ] Accolis Dauro. De his, qui mox appellantur,populis, quos Durius alluit, ac disterminat, egimus superio-re libro. Praeter Numantiam labi auctor est etiam Strabo,lib. 3-pag. 133.

3. A Durio Lusitania incipit.'} Ubi sc m mare Durius Dauroexonerat, ad oppidum Porto : ex quo cum adverso ei ad Au-strum Cale, factum est Portucalli* nomen : quod recentioreseuphoni* causa in Portugalliam mutavere : non a Gallis , exTerra: fanct* peregrinatione appellentibus , ut sabula refert:nam neque illae ad nos ex oriente reditur 1 neque tunc Galliappellabantur - sed Franci.

4. Turduli veteres. ] Ab his prodiilse significat eos qui eodemnomine in ulteriore Hispania superius sunt appellati, 1 . z.scct.z.

3 • Pafiri. ] Gruteri inscriptio, pag. 162. P A E S V RE S. Hicum Turdulis a Durio ad Vaccam tenuere, ubi nunc oppi-da Lamego & Arouca.

6. Vacca. ] M S S. Reg. & Colb. Vagia. Marcianus He-racl. pag. 74.0 noiafjsic. Nunc Lusitanis Vouga 8cCou-ga. Ad Alveirum oppidum , Avaro , e Talabric* ruderibusexcitatum, in mare devolvitur. T« Ta^dßpiyz Appiano, inIber. pag. 295. & Ptolcmso ,lib. 2.cap. j.

7. Aiminium. ] Hodie Agueda nomen est oppido amniquecommune. Vide Notas & Emend. num. C X 1 X.

8. Conimbrica. ] M S S. Reg. & Colb. Cinumbriga. Oppi-dum fuit, nunc dirutum : Condeja la veja , Condexa vetus. Tri-bus ab ea leucis, ex illius ruderibus excitata nova Conimbri-ca , Cdimbra : nobis Conimbre.

9. Collippo. ] Ex ejus ruinis crevit civitas Leirinensis Lei-ria , qua: Collipo nova dici potest, inter Oliliponem & Conim-bricam, in ea Lusitania: parte, quam Estremaduram vocant.Inscriptio Gruteri, pag. 323.C0LLIPPONENSIVM. Etpag. 1133. EX.LVSITANIA. MVNICIPI.CoLL IP-PONENSf.

10. Eburobritium.} Hodie Ebora de Alcobapa, haud proculXeiria,supra Olisiponem.

11. Promontorium. ] Hodie Capo di Rocca Sintra. Vide Notas& Emend. num. C XX.

12. Terras ,&c.} Ad terras certe quod pertinet, citra idpromontorium est pars Lusitania: hactenus descripta, quod estHispania latus, & Lusitania:, scptemtrionale : ultra, occi-dentalis ora. Ad cadum, hinc ipse septemtrio, inde occalus.Ad maria, Gallicus, vel si mavis, Callaicus ab eo latereoceanus: ab illo Atlanticus.

13. Hispania latus. ] A promontorio Celtico ad Artabrum,live Olisiponense.

14. Incipit sions.} Ab Qlisiponensi promontorio ad Gadita-num fretum.

13.] Oceanusque Gallicus. 3 Vide Notas & Emend. n.CXXI.

16. XII. quinquag. Hoc est, duodecies centena & quinqua-ginta millia passuum. Mensura enimhsec est adnavigationis pernnus, receslulque sinuum , a promontorio isto ad Pyren*um.

.17. Manifest» erjtrt. ] Qui tamen iero Straboni* invalue-

:rb»J

rat , ut diximus sitp. fest.

18. Quem Jupra. ] Sect- siip.’

19. JEminius. ] De quo hac fect, diximus: ad ea fers

Oppidum, ea* flumen AEminium. , ,

20. Quem alibi quidam. ] In his est Mela, ut indicavi® ■

sup. sect. ad ea verba, Elumen, Limia. Is enim Limiar» t .A.minio , qui Oblivionis amnis est appellarus, confun<“ t 'recte distinguit Appianus in Iber. pag. 293. •

21. Limaam ] Limia Meise loc. cit. Straboni, lib. 3 • P*®’

133. # <? A>)«»s , 0 ynv£s At fiulaf ttahism. Oblivionis fi* 1 ' 1quem quidam Limtam vocant. . . i

22. Fabulosus. ] Origo ea fabula: fuit. Lusitani Celt icl ’

qui Anam seu Guadianam fluvium accolebant , inita c ! i .antiquis Turdulis amicitia, copias junxere paribus in eaM^expeditionem armis. Transvecti amnem, sive Limiam,' 17Aiminium , orta ibi seditione , communem amisere duc® 1 ;'Tum vero & simultatum obliti , & soli amoenitate ifl e ~Msuas ibidem sedes posuere. Imperitum vulgus deinde cr e “dit, insita aquis illis ea virtute, & expeditionis suseept*.’& patrias oblivionem potasse. Ea vero fama in posterosinvaluit, ut annis postea volventibus, cum Decimus J linl uBrutus , Romani exercitus Imperator , ad eum a tnnCvenisset, nullo posier imperio milites Romanos adig e ! e ’ut fluvium transmitterent : cum id esset animis onn 1)U .persuasum , se patri* fu* aeterna statim oblivia subitu s0 _'Vide Florum, lib, 2. cap. 17. pag. pi. Strabon. Lpag. 153. Plutarch. in quasst. Rom. pag. 272. AppiasIber. pag. 2-4. Anno V. C. DCXVIII. Brutus ibi 1 rconsul suit. . .

23. Munda.} Inter Durium & Tagum fluens aw"is ^Mondego , Conimbricam alluit: aurifer ipse perinde ac ■* ,gus. Prolem, lib. 2. cap. 3. Mo'ti'a.

24. Tagus auriferis.} Vide quas dicemus , lib. 33. 2

23. Sacrum. ] Nunc S. Vincentii , Cabo de Sc V> ncen

De fronte Hispani* superius egimus , hac sect. ,

26. XIV. M. P. ] Hoc est , qUatuordecies c ente ^

millia pass per mediam Hilpauiam facto itinere , a P 1 ;montorio Sacro ad medium Pyrenasum. >

27. Ad Anam. ] Ab Ana fluvio, inquit , distat Sa crU ^Promontorium cxxvi. M. pass Sic M S S. R c a’Colb. &c. non, C CXXVI.

28. Discrevimus. ] Libro 3. sect. 2. . - •

r-> CII. M. passi. } Sic erunt omnino a promontorio o

cro ad Gades, C CXXVI II. M. IV . ^

30. Gentes. } Ultra Tagum posit*, versus austrum, ‘ u Pj cAlgarbi*, ut vocant, regnum : Celtici , Turduliquo • ^quibus egimus lib. 3. sect. 3. cognomines, finitimi , \ cnes. Turdulorum civitas Emerita fuit , de qua inferius,Strabone, lib. 3. pag. 131. Unde colligas Vettonum Idulos esientes suille. Celticorum, Pax Julia fuit, alixst

ut mox dicemus. ■

31. Circa Tagum. ] Nam utramque Tagi ripam, ornnque circum regionem late Vettones, sive Vectones ten ^re: oppida habuere insignia, citra Tagum Salm 3 ntl f alapud Prolem, lib. 2. cap. 3. ultra , Augustam Emerit*quasn claram Vettoma coloniam Prudentius vocat, hym B .

> Lulir ^ 12