246 C. PLINII NATUR. HISTOR.
oppido , quod 1 Hipponem dirutum vocant , 1 Diarrhytum a Grtecis dictum J proptekaquarum irrigua. Cui finitimum 3 Theudalis immune oppidum , longius a litore. D elstpromontorium Apollinis , & 4 in altero sinu J Utica civium Romanorum , 6 Catonismorte nobilis : flumen 7 Bagrada. 8 Locus, Castra Cornelia: 9 colonia 10 Carthago5 gnae in vestigiis Carthaginis : colonia IO Maxulla. Oppida: “ Carpi, 12 Misiia, &liberunt13 Clupea in promontorio I+ Mercurii. Item libera 15 Curubis , 14 Neapolis. Mox A& lC2Cipsius alia distinctio. 17 Libyphoenices vocantur, qui 18 Byzacium incolunt. Ita appehatjtfregio 19 c c l. M. pasti per circuitum , fertilitatis eximiae , 20 cum centesima fruge agrico ifenus reddente terra. Hic oppida libera, 21 Leptis , 22 Adrumetum, 23 Ruspina , 24 Thapn 1 ^j 0 25 Inde Thenx, 24 Macomades , 27 Tacape. 28 Sabrata contingens Syrtim minorem jquam Numidix & Africx ab Ampfaga longitudo dlxxx. mill. pastuum: latitudo,
cum promontorio Apollinis sinum efficit, le Golfe de funis.
1. Hipponem dirutum. ] Describit hoc oppidum eleganterPlinius alter, lib. IX. epist. x X X111. Vide Notas & Emcnd.num. IX. Plane id oppidum intercidit. Ruderum locus nuncTamaclati , vel, ut alii efferunt, Tamacrata appellatur.
2. Diarrhytum. ] Atajtjxiilt , hoc est, irriguum, propteraquarum irrigua. Paludem Hipponensem describit Plinius ju-nior , lib. p. epist. ad Caninium : ubi insignis historia - de Del-phino incolas loci dorso gestare solito.
3. Theudalis. ] Ptolemaeo, lib. 4. cap. 3. in medi-
terraneis Africae oppidis, inter Tabracam civitatem, & Bagra-dam fluvium. Vide Notas & Emend. num. X.
4. In altero sim."] Cui nomen , ut diximus, a Tuneto op-pido , le Golfe de funis..
5. Vtica.] Nunc Biferte dicitur. De ea eleganter Mela,lib. I. cap. 7. Vrbes , Vtica, & Carthago: atuba inclyta: amba a'Phoenicibus condita : illa fato Catonis infigitis: hac suo : &c. Da-tum porro Uticensibus jus civitatis ab Octavio C se fare, annoV. C. D c C x v 1 1 1 . L. Gellio , Cocceio Nerva Cois, auctor«st Dio , lib. 4p. pag. 401. '
6. Calonis. ] Uticensis ea re dicti. Vide Florum, lib. 4.cap. z. pag. 166. & Plutarch. in Catone minore, pag. 7pz.
7. Bagrada. ] Baftddu; Ptolemaeo, reliquisque sermescriptoribus: Hodie Megarada; vel, ut alii scribunt, Mage-rada.
8. Locus , Castra Cornelia. ] Locus , inquit, ubi castra Sci-
pio major Africanus, cui nomen Cornelio fuit, cum Asticampetiit, primum metatus est. ai» ■7iet.fcfcßo?fi , Cornelii
caflrametatio , Ptolemaeo , lib. 4. cap. 3. Mela, lib. r. cap. 7.Castra Cornelia : Corneliana , Casari, lib. z. de bello Civ. VideNot. & Emend. num. XI.
p. Colonia Carthago. J Nunc populi Romani colonia, inquitMela, lib. I. cap. 7. olirn imperii ejus pertinax amula : jam qui-dem iterum opulenta : etiamnunc tamen priorum excidio rerum ,quam ope prafentium clarior. Deductam a Casare Dictatore,altero suo Consulatu, auctor est Dio , lib. 43. pag. 23p.Vide &Plutarch. in Caffare, pag. 734. Appia«. in Libye.pag. 85. & Strab. lib. 17. pag. 8zz. Etiam prius a C. Gracchodeductos colonos, led mox majore fama a C affare, scribitSolinus,cap. Z7.pag. 4p, Sumpsit a Livio , lib. 60. Cartha-ginis portum etiamnunc Marsa vocant: ex urbis ruderibusTunetum juxta conditum. Nummus est ex auro & argentoin familia Fufia & Mucia ab Ursino, Patino & aliis , led ma-le collocatus. Est idem argenteus in Museo nostro. Partepriore capita duo exhibet, alterum alteri applicitum: hinc HO.
Honos . inde VI*R. Virtus: infra, * KAI E NI. Stellula hic prxfixapriorem hanc este nummi aream & epigraphen admonet, po-steriorem alteram. KAleni autem sic interpretare : Kartha-go Astica Libera Edicto Noro»« Imperatoris. Karthaginem Asticascribi oportuit, uti a Plinio appellatur, libro XXXVI. sect.X L V 11 1. ne Carthago Elispaniae, ut ab eodem alibi vocatur»hic intelligerctur. Sic in nummo inscripto HIPPO NE LIBE-R.A legendum esse proxime monuimus, HIP P O Noro»« Eff~jio civitas t IB ERA. Vide & nummum inscriptum PAVLL IN.de quo diximus ad librum III. sect. X..)(. In hujus vero num-mi adversa superficie , dextro latere stat Italia , qua: sinistrobrachio cornu copia: tenet : retro caduceus est : sinistroRoma stat, qua: sinistra sceptrum gerit, dextro pede calcat
orbem Romanum. Hinc I A-. Italia : inde R O. Roma. Infra,CORDI: Hoc est, Concordia Orbis Romani, Decus Italia.Cusus hic nummus est temporibus Vitellii & Galba:. Est apudPlinium, libro X X V II I. sect. 1 v. Olenus Calenus: at ex pa-tria, nyn ex cognomine gentilitio novimus sic eile appel-latum. ...
10. 'Maxulla. ] Etiam Antonino colonia Maxulla, in Zeu-gitana. Ptolemaeus , lib. 4. cap. 3. Malet. a ., pro Malii.a.In Notitia Africa: inter episcopos provincia: Proconsularis,Carcadius Maxulitanus. Tuneto proxima fuit.
I 1.Carpi.] Post Maxulam Kap-jrit sequitur apud Ptolemaeum.•Hinc Fehx Carpitanus , inter episcopos Provincia: proconsularis,
in Notitia Africa:. Secundims a Carpis , in Cone. S. Cypo 3 '" 1 ''
11. Mifua. ] In Graeco Ptolemaei codice , K apuis »scribe, Micxa. Apud Victorem Vitensem, inter cpist^HProv. Proconsularis , Hirundmus Mijfuenfis. Et in Cone. Gthag. Bonifacii, Servus-Dei Mifiuenfis.
13. Clupea. ] Civitas Clypea, Floro, lib. 2. cap. »•pea Livio, lib. 27. pag. 310. Inter episcopos provincias j®,laudatae, Aurelius Clypienfis. Nunc Zafuran, ut recte Marfl'rlius. Vide Notas & Emend. num. X 11 .
14. Mercurii. ] Capo Bona, ut lüpra monuimus. ,
1;. Curulis. ] Ptolemaeo, lib. 4. cap. 3. Ktsooßis . inter Gfr
peam & Neapolim, exsilio S. Cypriani clara : cujus in ACivitas Curubitana dicitur. Curubim Antoninus pariter in Agitana locat, a Clypea, XXX. M. passuum : a NeapoliX
16 . Neapolis. ] NofiroAu vat.mla. Ptolemaeo , loc. cit.
Curubim. Inter Curubim & Clypeam , Antonino. Inter ®Pcopos provincia: Proconsularis, apud Victorem yitenl eClementmus Neapolitanus. i
17. Libyphoenices.'] AiSuipoi' ixe? , quasi ex Phoenicibus
venis, indigenisque Afris mixti. Transscripserc h xz toMfere verbis, Solmus, cap. 27. c. 49. & Martianus ,lib. d- c »'de fecundo sinu Africae, pag. 216. .
18. Byzacium. ] Unde Byzacena provincia, Ecclesiasticis stuitolibus nota. Graecis Boi^dtT.oy , & Bu^avTrv populi. rf
17. CCL. M. passt. Ita Martianus. Solinus CC. amplii 0
paß. ^^0
20. Cum ctntefima. ] Plinius ipse , lib. 17. sect. 3. Iit ^/'vAstica, illum centena quinquagena fuge fertilem campum ,
21. Leptis. ] Aenns /ux.^i, juxta Adrumetum , Prolem- ^
4. cap. 3. Leptim minorem civitatem m Byzacena locat Ant .nus, ab Adrumeto, M. p. XVIII. Apud Victorem Vi ten L.inter episcopos provincia: Byzacena, Fortunatianusnensis. ^
22. Adrumetum.] Stephano , ’ ASjo/ar,. Martiano’, A"
tus. Nunc Mahometa.' .
23. Rustnna. ] pTVotv« Dioni prope Adrumetum, lm-+
pag. 2ij. & Ptolemaeo, lib. 4. cap. 3. De ea Silius Imulib. 3.
Quaque procul cernit non equos Rufyina fiuslus.
De Ruspinensis agri fertilitate Plinius, lib. 15. sect. 21- 38est Susa.V idc Notas & Emend. num. X 111 . .„fi
24. T hapsus. ] Culstcs Ptoleinao, loc. cit. Hinc inter t.
copos Byzacenae, Vgilius Tapfitanus , qui & Tapfenfis- * ^sulsB similem ait suille Dio , lib. 43. Incolis nunc , C 001ras , in peninlula - ut olirn, sita. . ta r
2j. Inde fhena.] Nunc alterius juris , inquit, fcq uli ^ lV .oppida, Thenae, &c. Thenas coloniam in Byzacena vot^t ^toninus. Apud Grutcr. pag. 363. COI,. AEl. AVG- qffj C c-CVRIALiS. THAENIT. Inter episcopos prov.nx, apud Victorem Vitensem, Pafchafius Themtanus-ut videtur, Cafar. . i»
26. Macomades. ] Macomades Municipium Antonm >,
Byzacena. Ptolemaeo , lib. 4. cap. 3. ad Syrtim minorem,!^ta Thenas, , pro Fuit & altera ^
mada in Numidia. Unde in Notitia Africa:, inter eju^ fj0 -vinci L Episcopos , Pardahm Macomadtenfis. Fuifle vero p £0 (e-mine & alteram in Byzacena , praeter Antoninum >maetini, Plinium, docet Collat. Carthag. n, 1-7. ubi
tius hlacomagenfis legitur: & mox rogatus idem , Oe i-fsticomaiia ? Rusticiana , inquit. Nunq est oppidum iu P“munitum, Astica. -Ti-i
27. Tacape. ] T auferri Ptolenixo , loc. cit. prope ptostia. Tacapas coloniam in Tripolitana locat Antoni" ^inter episcopos prov. Tripolitanae, in Notitia, Sertxj .-pcapit anus. Nunc est Capuha, in ostiis fluvii cognominis >
ta Syitim minorem. . (V
28. Sabrata. ] Ptolemaeo, lib. 4. cap. 3. ad Syrtirn^.^ja,rem , 'Za.adipg,. Sabratam Coloniam Antoninus in Trip
~ Leo Sabratenjn•
Et inter episcopos prov. Tripolitanae,
nunc Afacus vocatur.
iy. Ad quam Numidia Crc.
] Hoc totidem verbis