v 4 8 C. PLINII NATUR. HISTQR.

Ad hunc finem 1 Africa a fluvio Ampsaga 2 populos xxvi. habet j qui Romaflflparent imperio. In his 3 colonias vi. praeter jam iupradictas, 4 Uthinam, s Tuburbist-Oppida civium Romanorum x v. ex quibus in mediterraneo dicenda 6 Azuritanuiu >Abutuceuse , 7 Aboriense, S Canopicum , 9 Chilnianenie , 10 Simittuense , 11 Thunuh'5 dense, 12 Tuburnicenfe , 13 Tynidrumenfe , 14 Tibigense , IS Ucitana duo , anajus i ^minus : 16 Vagense. Oppidum Latinum unum 17 Ulalitanum. Oppidum stipendiatiu 111unum , 18 Castris Corneliis. Oppida libera triginta: ex quibus dicenda intus - 19 Aeolii'num , 20 Acharitanum , 21 Avinenfe , 22 Abziritanum , 23 Canopitanum , 24 Melzitanuiu >25 Muterenfe , 25 Salaphitanum , 27 Tufdntanum , 28 Tiphicense , 29 Tunicense, 30 The 11 '10 dense j 31 Tagestense , 32 T igense, 33 Ulusubritanum, 34 Vagense aliud, 35 Visen se , 30mense. Ex reliquo numero non civitates tantum , sed pleraque etiam nationes jure <h'ci possunt: ut 37 Natabudes , 38 Capsitani , 39 Misulani , 4 ° Sabarbares , 41 Maflyh ’

N O T JE.

1. Africa ] Non ea jam quas proprie dicta , sed quaelatius sumpta , Numidiam quoque complectitur : quo planemodo Africae proprie appellatae nomen a Mela accipitur ,lib. 1. cap. 7. a promontorio Metagonio ad Philxnorumaras.

2. Populos X XVI. ] At codices omnes M S S. Reg. 1.2.Colb. 1. 2. Paris. Chiffl. &c. habent populos DXFl. quinumerus fidem omnem superat.

3. Colonias FI. ] In quibus sunt Uthina - & Tuburbis ,inquit, pratter jam supra dictas quatuor , Cirtam, Sic-cam , Carthaginem , & Maxullam.

4. Fthinam. ] oilSivu Ptolenixo , lib. 4. cap. 3. intermediterraneas Africe civitates - inter Tabracam oppidum,& Bagradam amnem, Proconsularis provincia:. In Coliat.Carthag. pag. 119. Ifaac Episcopus plebis Ftinenfis. Et in Cone.

S. Cypriani > de hxrct. baptiz. Felix ab Fihina.

3. Tubmbin. ] In eadem Zeugitana seu Proconsulari ,Tuburlo minus, a Carthagine M. P. X L V I. '-)x£>sp£a , Pto-lcmxo, loc. cit. Inter episcopos Prov. Proconsularis, apud.Victorem Viteus. Benenatus Tuburbitensts.

6■ Aymianum] In Reg. 1. 2. Colb. I. 2. & Paris. Ab-(uritanuni, Eli hccc 'Aosupoc Ptolenixi , lib. 4. cap. 2. in-ter mediterraneas civitates Numidia: nova.-, prope SiccamVeneriam.

7. Aboriense. ] In Coliat. Carthag. pag. 121. Trisolius

episcopus plebis Aborensis. Huc forte Suidx illud pertinet ,’’ Asuog. tostu.

8. Canopicum. ] KKyvaOTM’sq Ptolemaeo, lib. 4. cap. 3.oppidum eli mediterraneum Africa: proprie dicte , inter Ta-bracam civitatem, & Bagradam fluvium. Stephanus : tti LAloujjs stssroc Kcloasoc.

9. Chilmanenfe. ] K !xua mediterraneum Africa: propria:oppidum, post Bagradam amnem, sub Carthagine, auctorePtolenixo, lib. 4. cap. 3.

io 1 . Simittuense. ] Sik/A-s oppidum mediterraneum Numi-dia: nova:, inter Ampsagam st. & Tabracam oppidum, Pto-lcni.ro , loc. cit. Simittu colonia est in Numidia Antonino ,a Bulla Regia, de qua supra, Vi l. mill. pass.

XI. 'Ihunufider.se. ] ©ssvairA* Ptolcmro loc. cit. propeMadauram.

12. Tuburnicenfe ] Osfafiyogo jyyavtst Ptolemso, loc. cit.Sed idenx Turbusicam ab ea diversam facit , quod vereorut jure faciat.

13. Tymdrumenfi. ] Ptolcmro rursum inter oppida Numi-dia: novx mediterranea , ©Kyad'foyö» ujAana, hb. 4. cap. 3.

14. Tibigensc. ] Ita libri omnes, etiam MSS. ex quibusPtoleinams est emendandus, qui loc. cit. permutatis sylla-bis , pro Tiilyi , scribit 1 - 5 iy.su

13. Vcitana duo. ] Horum alterum odxisi Ptolcmro ,loc. cit. In Coliat. Carthag. pag. 131. Oüavianus episcopusplebis Fcraiaius.

id. Fagenje. ] Oödy» Ptolemxo, lib. 4. cap. 3. propeCirtam.

17. Ffahtamim. ] Diversa ab istaUzala est , unde EvodiusU/aienlis Episcopus, Augustino perfamiliaris, Epist. 147.&'Serm. 33. dc diver/is. Et inter episcopos provincia: Pro-consularis in Notitia Africa: Sacconius Fypilenfis. ColoniamUtica: vicinam vocat Augustinus lib. 22. de Civit, cap. 8.

15. Castris Corneliis. ] Hoc est, juxta castra Cornelia,vd appositum oppidum castris Corneliis, de quibus scct. 3.Adversatur M S S. codicibus Pintianus , orationemque Pli-nianam labefactat, cum A castris Corneliis , legi putat oportere.

It). Acolitanum .2 Iu Notitia Africa:, inter episcopos prov.Byzacena:, Restitutus Acolitanus. Straboni, lib. 17. pag. 831."’AtfXset 7töxt; In vet. itiscrip. apud Gruter. 512. A-

QVIEi.IT A NI,.cum Leptitanis, Usallinatisque junguntur.

■ Hirtio , lib. de bello Afric. pastini Acilia vocatur libera ci-vitas.

20. Acharitanum. ] In R. I. Accbaritamm. R, i, Accari »

tanum,

21. Avinenfe. ] Ita libri omnes. Id oppidum esse arbitros»quod alii Vinense vocant. Nam Fma Civitatem in ZeugNaaAntoninus agnoscit. Hermolaus mavult Avittenfe ab A-* 1mediterraneo oppido, inter Tabracam oppidum, & Ba§ rl ,dam amnem, apud Prolem, lib. 4. cap. 3.

22. Abderitanum. ] In Coli. Carth. pag. 112. FracmAbduntensis.

23. Canopitanum. ] In Coliat. Carthag. num. 13Z-

episcopus Canopitanorum. -

24. Melditanum, ] In R. I. 2. & Chiffl. Melidftamtm. 0Coliat. Carthag. pag. 99. Tutus episcopus plebis Meldst^f 1 ' ■ '

23. Materenje. ] Inter episcopos Prov. Byzacenx > ^Notitia Victoris, Adelfins Mattaricams. yide Notas & E inetlnum. XVII.

2.6. Salaphitanum. ] Vide Notas & Emendationes t oUltt'XVIII.

27. Tufiritanum. ] Nomen oppido ©t/VJ'o os apud Proh 19 "lib. 4. cap. 3. sub Adrumeto. Tusdmm Antonino, in B) 7 *cena.

28. Tiphicense. ] Vide Notas & Etnend. num. XIV>,

251. Tunicense. ] In MSS. R. I. &C. Tbunienfe. ops A

modo mediterranea censentur : quamobrem Tunetutnjralem civitatem , quam Tunis vocamus, cave hic app ea Plinio putes. T _

30. Tbeudenjc . ] Inter episcopos Prov. Byzacena:, ilttitia Victoris, Decimus Theudctanus , sive Theudnanus ■ j 13Theuza & Theuda promiscue scribitur , ut Quiza & Qf 13 , *quod ante monuimus, literis D & Z in hisce nominibus P cfmutari invicem solitis, ut vulgo creditur.

31. Tagestense. ] In MSS. omnibus R. I. 2, &c.

sense. Nec Tagasta porro, nec Tevesie, locum habere hss f^teil : tribuitur enim utraejue Numidiz Provincite :Byzacena, cujus nunc lustrantur oppida. ^

3 2. Trgenfi. ] I11 Coliat. Carthag. p. 98. Aptus epifinplebis Tigiensts , fortassis huc pertinet. '■

33. Fliisubritamrm. 3 OvA u's^t’ppu Ptolcm.xo, lib. 4 ’

3. inter oppida Africa mediterranea , in Byzacena, 1Adrumeto. r

34 - Fagcnfe aliud. ] Aliud nimirum a superiore V^Sj 1 j aquod in Numidia politum prope Cirtam diximus:Byzacena. Unicum Collatio Carthaginiensis agnoscit > f *.211- Accedente Ampe'io Fagenfi , inquit. Et mox accedentemulio epifiopo Fage aß. •£

35. Fisenfi. ] In Coliat. Carthag. pag. 17S. Dativuscopus Fifinsis. Vide Notas & Emend. num. XX. , .

36. Zamense. ] In Coliat. Carthag. pag. 101.

Zamensis. Hi’c Juba’ regia fuit , Hirtio teste , Vitru'' 10 ^Arcem regni Sallustius vocat » in bello Jugurth. p a S'^ rLivius, lib. 30. pag. 362. Zama quinque dierum iter d .thagine abest. ' -j

37. Natabudes.} Ita libri omnes, etiam MSS PtolcO 3

lib. 4. cap. 3. KaeuSxTce vocantur. ^7.

38. Capsttani. ] Sallustius , in bello Jugurth. pag-Erat inter ingentes solitudines , oppidum magnum atque V 1nomine Capsa , cujus conditor Hercules Libys memorabatur

Ibi de hujus urbis obsidione -prolixe & eleganter. vLfl-Ptolema:o , lib. 4. cap. 3. inter Bagradam & Tritonemnes. Cives Sallustio Caffinfis.

3 9. Misulani. ] In R. I. 2. Colb. 1. 2. & Chiffl- ^ ^hmi. Ptolema-o, lib. 4. cap. 3. MuncMfcoi , Cirts 3 V t j ,strum subjecti .- quibua vicini Nasäbutes proxime app c ^',Tacitus, lib. 2. Annal. pag. 57. Mujulanorum valida ^ . .

CZ" solitudinibus Africis propinqua. proR--

40. Sabarbares. ] Ita R- 1. & 2. Chiffl. Sabahares.

’ni£o, lib. 4. cap. 3. Ttaßsssuftc. , Je

41. Massyli. ] Cave hos cum Maflisylis confunq ^

,;k„o -n scct. j. Massyla Numiw* »

lib. 24. pag. 26. ■■

quibus actum est superius,altera a Livio appellatur: