LM

NOT£ ET EMENDATIONES

AD LIBRUM

NATURALIS

QUINTUM

H I STORIAE

e PLINII SECUND

OSTE A ■* Claudio Casare > cum colo-niam faceret , appellatum Traduci a Julia. ]

Quot i« hac una sententia voces oc-currunt, tot paene scopuli sunt, ad quossumma ingenia offenderunt. A. C. I.Tasare , non a Claudio , coloniam diedeductam invitis libris omnibus legi ,praecipit , lib. i. Observat, in Melam

^dique Voffi

_ p‘ *- p y ' - - —-- • — — --- —- j

erfo stuoniam Juliae Jozx Strabo meminerit - qui Ti-

Obs 11T1 P eran te , multo ante Claudii principatum , obiit,fius C fl' e RRn *mn j ac sortallean false locutum elfe Salma-ti ca a n ever at, in. Solin. pag. 2.88. cum Traductam in Bx-

5 ’ing' 11 ^' T.^ s Augusti temporibus Julix Traductx nomenp,.„ o^anx civitati hxsisse ex nummis nro'floris

non in Mauritania fuisse constet. Patinus in Sueton.

civitati hxsisse ex nummis probat : Pliniumque

n Cmi 1S lll ^ m n^ at - Ego vero stc censeo, hujus mentem eorumo Uatn ern este assecutum : neminem non ei ctilpx affinem ,nem r 0n s ert: * n Plinium. Fuit enimvero id primum qui-“ e P concessum oppido nomen, in oppolita Hilpanix2e! lt C1 ' f l P a posito , cui, ut Strabo narrat, Tingitanis eoli £ a nilq ue transductis ex Africa, Augusti temporibus, Ju-* l0 du^ Ue Tarisductse facta ex re appellatio est. Ea post-t evo IT1 . Claudio Cxsare principe transductis iterum , seuin av - atlS ( incertum qua causa ) ex eo oppido Tingitanisni s , q- aS * e ^ es -> unde commigrarant, additisque novis colo-n °me r , a ’^P < ^ a Julia Tingis est nuncupata , prioris oppidiUi etlt nc at i°ne in Africam transvecta cum civibus. Argu-ag, l0 ?. e ft> quod Juliam Jozam , quam in Bxtica Strabotiojj C T> Lb. 3. pag, 140. Ptolemxus similitef, in descrip-s °ilic C, r S orx » &""Martianus Herad. pag. 70. vetustosrc ce r e - Uti nuctores, T&virdgum appellant, Plinius inli^Cn En ^ s al i o qui Bxticx oppidis ad fastidium prope di-te“ V g> ? r:Et:erln isit: quod nulla tum istic, prxter tenue for-itic 3 ir ! § u, ni , omnis in Africam Transductacr ‘ De Bxticx

xn

Hispanix

Julia com-Traducta Julia accipiendi

Üb j quos Patinus exhibet, loco mox cit. tum Au-

gniti’ tU *u ^ a ü Cxfaris Augusti F. nomine ac vultu insi-'PNak Us insculpta ex adversa parte racemi uva est, cum^ at imi IVL - LEA. neque ad Tingin hi pertinen

pertinent, ut

- &

a Q r J 11 ?Pposito litote ea re factum promontorio nomen

I j_ C ‘ S ■

Ces jj 0 CU. mill. paß', a Gaditano freto C ?c. ] Libri editi vo-CCf- C *° co duas inierunt, quas nulli M S S. agnoscunt :

Jjj nil d. pajj. Agrippa Lixum a Gaditano freto , &c.edito,.' ^ Senatum inde intrantibus. ] Locum hunc Pliniii. , vs contra M S S. omnium fidem , Reg. 1. 2. Colb.

nil de-

putat. Oram vini feracem hxc nota declarat: un-

Locum hunc

p’ contra M S S. omnium fidem , Reg. 1. 2.

»ui 'antis, ^ Chiffl. sic interpolaram : Et senatorii .

tionij US 1 ‘ M m luxuriam &c. quibus verbis nec falis , nec ra-1V’ R ro Nbilisve sententix, mica ulla subell.dicib u ’ S Ger vocaretur. ] Istud amnis nomen tum ex co-ftituim...S- Reg. 1. 2, & Paris, tum ex Ptolemxo re-

ltIt uim Us M ^ S - Re §-

■ ' cuni prius perperam qui Niger legeretur.

bin en leofr* 1 '

e a apo e jj • c Plinianis libris Solinus videtur, qui fluviumVölve/gj atIOne donatum putavit, quod atri coloris aquasV. d 3 c l uo uihil este aut dici abliirdius potest,i. Paris” J l ta emendavimus ex Reg. 1. 2. Colb. 1.cap, j ' 1 nus Ramrri legebatur. Apud Ptolemxum lib. 4.' ' ,Ban IOTBAI pro BANIOTTAI, utqui-

“lem merito suspicamur. ■^ 1. hem Oppi* til ' >

. .. - W&HI. uppiaimi Tucca, C 7 c. ] Prius legebatur ,

11 .*'“ c Pl’‘dim. Tucca Scc. Nos addita vocula item, ex MSS.tdl' I - -. & ceterorum admonitu, ac mutata mterpun-Igilgili coloniam fuisse indicamus, quod& Antom-io-i j 1 l tm erario admonet. Sic paulo ante, ubi prxposteiaA , ai ^ucti°, e duobus oppidis unum conflarat, m huncUll \ Ctifarca. ... a Divo Claudio coUniz jura donata , e]us-PnQi dedufHs veteranis. Oppidum novum ? C T 3 Latio aato Ti-n ° S § em ^ num latere agnovimus, locumque ita dtitni-S ' A Vi.vo Claudio coloni# jtrre donata: Ejusdem jußu de -tyfiid Veteranis > Oppidum Novum: W Latio dato Ttpafa. Namab u ,.j > ” ^d° m> m , proprium loci, colonixque nomen este ,VTt CX Etolemxo & Antonino docuimus.

/V Vtrm h»e Mauritania longitudo decies triginta novem

Tse L ta Re g- I. z. Colb. i. 2. Panf. ChstH. Demque1 ^ a manus, üb. 6 . ca? . d e duabus Mauntanus, pag.

216. ut mirari subeat j cur Plinii editores , oflingentorum tri*gmta novem null. tantum scripserint : cum vel ab Ampelu-sta promontorio, ad amnem Mulucham, quem Mastxs/lo*rum finem este superius diximus, stadiorum quinque milliaintereste Strabo sit auctor, lib. 17. pag. 827. cum tamennec Tingitanx fere partem ullam , nec Cxsarienlem totameo Ipatio complectatur,- Misti Theodosii: GauUa ( lege Gs-tulia ) ey Mauritania finiuntur ab oriente flumine Ampfaga :ab occidente, oceano Atlantico: a feptemtrione-, mari Africo: ameridie , mari oceano /Etluopico , i» longitudinem M. faßimmCCCCLXil. in latitudinem duodecies XXX. juxta TlfniumSecundum . Ubi mensurx longitudinis latitudinisque > exscrip-torum vitio, haud dubie sunt permutatx. Quod vero sta-tim in eodem exemplari subditur : Vtnufipe Mauritame lon-gitudo C C C C LX XX. latitudo , C C C I.X V 111 . aut vi-tiosum este , aut adjectum ac spurium arbitror , certe salsum.

VIII. Nomades , a permutandis pabulis. ] Ita. Reg. r. 2. $efl.Colb. 1. 2. Paris, librique recentius editi. At Parmensiseditio , a permutandis papilionibus , legit : qua? lectio etiamtolerabilis est. Sunt enim papiliones ra t castren-

sia tabernacula, sive tentoria , ut docet vetus Glosiar. un-de vox Gallica Pavillon. Hac usus Ailius Spartianus , in Pes-cennio , pag. 78. In omni expeditione ante omnes militarem ci^bum sumpfit ante papilionem : nec fiibi umquam vel contra Solem,

Vel contra imbres qurfivit tefti suffragium. Sic Nomadum ta-bernacula papiliones rite vocaveris.

I X. Hipponem dirutum vocant. ] Incolx , inquit, qum Grx-cenelciant, dirutum vocant , pro Diarrythnm. Hanc vocem di-rutum libri omnes miro consenlu exhibent. Zavytum vocatAntoninus in Itiner. Salmasius in Solin. pag. 321. inep-tam tautologiam affingit erudito scriptori, cum scripsi ileautumat, Quod Hipponem Diarrutum vocant , Viarrhytum aGruis dilhm. N-Cc Surita felicior in conjiciendo, cum di-lutum reponit.

X. Theuialu. ] In Notitia Africx proxime laudata, in- llid.ter episcopos provincix Proconsularis , Fiflor Enialenfis :idem ibi ac Tbeudalensis. Inscriptio vetus apud Grutcr, pag.

; 12. Tendalenfes. In Collat. Carthag. pag. IOS. Trbanusepiscopus plebis Theuialenfis.

XI. Locus, Castra Cornelia. ] Prxmissa hae Voce, locus , llift,oppidum, pagumve , aut castra, quibus de agitur, interiisse,

vix superelse rudera, ac locum dumtaxat notari, tralatitiuinloquendi genus est, & familiare Plinio. Qtiamobrem ineam mentem venio haud .xgre, ut suljncer, absorpta hxcaliquando Castra Cornelia luisse, subito terrarum hiatu :atque adeo hanc Tertulliani mentem este, lib. de Pallio ,cap. 3. pag. 113. cum ait: Haflenus Sodoma, O" nulla Go-morrha , CZ cinis omnia .... Ctinam Cy Afia secura jam Jitde soli ingluvie : Vtinam & Africa semel voraginem paverit ,unicus CASTRIS fraudatis expiata. Multa alia hujusmo-di detrimenta habitum orbis mutavere .fiiufque movere. Ita ille :quibus sane verbis GASTRA in Africa hiatu terrx ab-sorpta haud oblcurc significat, clademque similem illius ,qua duodecim in Afia civitates subversas esse diximus, lib.

2. scct. 86. Plane ut Salmasii conjectura in eum Tertullia-ni locum nulla videatur este : dum confidenter pronunciat,non poste ambigi, quin ista sint accipienda de Cambysieexercitu in Libycis Syrtibus , immensis arenarum cumuliscooperto atque obruto. Perinde quasi exempla Tertullia-nus hoc loco aliunde repetat , quam ex Romanis annali-bus : aut de hominum clade , non de terrarum jactura agat j& mutato situ: aut tam vetustam historiam, tamque a pro-posito stio alienam, cum tam recente componat; aut deni-que non lucrum feciste Africam putet, sed dispendium estepastam , hostili Cambyse exercitu arenarum vi obruto. Por-ro Castra Cornelia, quod mihi pxne exciderat , describiteleganter Lucanus , lib. 4. vers. 585. ubi de Curione ageus,in eum Asricx locum appellente , sic canit :

Inter semirutas magna Carthaginis arces ,

Et Clupeam , tenuit stationis litora nota :

Primaque castra, locat cano procul aquare , qua fiBagrada lentus agitficca sulcator arena.

Et mox, vers. 653. de Scipione.

Sed majora dedit cognomina collibus i(hs ,

Panum qui Latiis revocavit ab arcibus hostentScipio : nam fein Libyca tellure potito

2