3

DE SITU

Media, CEBalyhne. Gummi genus est, quod in officinis ho-die , ut plerique existimant, 1 'Amme nuncupatur.

Et lapis. Hebraice , ptf heben. Qu* vox pro-prie lapidem, aut lapideum quidlibet, non gemmam, de-signat.

Onychinas. Plinius, libro XXX VI. fest. X I I. Onycbemetiam tum m ARABIA. MONTIBUS, nec usquam aliubi.,nasci putavere nostri veteres. F.t paulo post , crateras, un-guentis adservandis aptos ex eo lapide commendat, pris-cis temporibus ex Arabia tantam advehi solitos. Cum autembdellii & onychini lapidis mentio hic fit, & auram terraillius optimam elfe pr* dicatur, non tam illius terra:, quamipsiusinet Palsstiu*, ea commendatio est, qu* sita ibi estedicitur, unde negotiatio expedita nec longi itineris in di-tissimas provincias sit. Alioquin enim quorsum Arabix &Lthiopi* tanta prxdicatio a Mose fieret, & hoc prxler-tim loco ?

§. 6 .

Explicatio versus tertii decimi: Et nomen fluvii secandi Gehon :ipse est qui circumit omnem terram Athiopia.

Prius est istud e duobus superius a Plinio memoratis flu-minibus , flamen Salsam. Quod nomen non adjectivum est,a salsitudine derivatum ; sed proprium ac barbarx origina-tionis j xque atque ille, qui est in Carmania, vicina Persidiregione, amnis Salsos , apud eumdem, libro v i. scct.xxvi 11.Unde a nobis , nihil tunc certe de Paradiso terrestri cogitan-tibus , cum hunc Plinii locum primo ederemus , majusculapriore littera scriptum est nomen illud, Salsam.

Philonis nomen occidentali alveo Tigris amnis , Gehonisorientali, tribuit cum aliis nonnullis , ex mera conjectatio-ne, Kircherus, in descriptione turris Babel, pag. 13. Sedeam opinionem jamdudum Bellarminus refellit, libro deGratia primi hominis, cap.x 1 1. & Nicolaus Abramus, li-bro de fluviis & loco Paradisi, pag. 44. ubi hanc inanem Crfutilem sententiam vocat.

Gehonem vero Nilum elfe nemo , opinor, in sacris librispaulum modo versatus suspicabitur. Nilum enim aut Nilialveum potius, flumen Aigypti ibi appellatum video, Isai.vii, 18. & alibi: flumen Aithiopi*, nusquam. Quin e-tiam Mosis xtate non fuit Nilus Hebrxis cognitus , nisi exparte exigua : alveum nimirum unum dumtaxat illi novere ;sive ostium Taniticum appellatum. Quoniam tunc & Tanisregia Pharüonis , & Taniticum Nili oltium, nondum Pelu-siaco vel exorto , vel facto, ultimam versus orientem fuit :uti cx Psalmo Lxxvii, 12,43 - haud obscure colligitur:quando quidem patrata a Mose prodigia, edita fuifle perhi-bentur, in campo Taneos : Sc ex Isai. XIX, II, 13. ubiprincipes Tancos, consiliarii Eharaonis vocantur. Neque ipsumproinde Aigypti regnum, ultra regiones , qu* orientale Niliseu Tanitici ostii litus spectarent usque ad Mare rubrum , &locum ubi se Nilus findit in Delta , saltem sub Mose , perti-nuit. Nam id nobis quidem apertiffime constare videtur, exco quod narrant secr* littera:, Exod.x, 18. 19. EgressusqueMoyses de confpeflu Eharaonis, oravit Hominum. Qui flare fecitVentum ab occidente vehementiflimum , C 3 1 arreptam locuflam proje-cit in Mare rubrum : non renianfit ne una quidem IN CINCTISFINIBFS AiGTETI. Nam ex ista narratione colligi-mus, cunctos fines Aigypti inter ostium Nili maxime orien-tale & Mare rubrum fuisse circumscriptos , & eosdem satisangustos : alioquin e finibus Aigypti, si Delta & quod magisoccidentale est, ut Alexandria, ad siEgyptum pertinuisset,non omnes locusta in Mare rubrum, sed in ipsa septem ostiaNih conjecta vi venti suissent ex parte maxima.

Deinde quoniam unicus ille Nili alveus effiet tunc notusHebrais , & idem limes Aegyptiaca sub Pharaone ditionis ;idcirco nullo nomine proprio Nilus in Pentateucho, sedtantummodo comqiuni appellatione, ac numero singulari flu-men nuncupatur, vel amnis. Quo nomine singularis numeriunicum Taniticum, ut diximus, proximum tunc Palxilinx- alveum, Moses designavit. Neque ipso etiam consequenteaevo, cum a Syene & Memphi, & loco ubi Alexandria est,atque Pelusio, fluvius ille Judais innotuit, ullum ei propte-rea peculiare nomen libri secti dederunt : sed quot fuere. ostia, totidem appellavere flumina Agypti , ut Isei, v 1 1 ,24. Ezech. xxix, 3, 4, 10. xxx, 12. &xxxii, 2.Neque in Aigypto etiam ei fluvio Nili nomen fuit, ipse Ho-meri atate, annis amplius quingentis post Mosem : sed Aigyp-tus & ipse appellatur: quod etiam Plinius adnotavit. Necdenique Nili nomen ante duodecim reges, e quibus unusPsemmetichus fuit, sub Manafle rege Juda, videtur in-. ventum.

:■ Aigypti partem illam dumtaxat, quam adsignavimus, no-tam suisse Israelitis Mosis state , nemo mirabitur , qui qui-dem meminerit, ipsis Salomonis temporibus, ultra Saba,quod mare Persicum contingit, inter Philonem ac Gehonemamnes , regiones remotiores fuifle iisdem incognitas , testeipsomet Christo Domino, qui Luc. x 1, 31. reginam SabaVentile .perhibet a finibus terra. .

Denique perangustos suisse fines Aigypti Mosis tetnp 01 ^bus, nec alios, quam quos definivimus, suadet nom-provmcia , quo ditionem illam designant filii Jacob ,

XL II, 30. Locatus efl nobis dominus terra dure, p 11 ^“'

nos exploratores esse ER 0 FI N CI /ii. Ex quo haud teineiconjicimus, Dynastias Thebsorum regum, Diopolitai’ unl *Memphitarum, Tinnitarum , & Elephantinorum, aribus otiosis fuifle confictas. Certe ( quod nunc potin^quatritur ) inter capita quatitor , seu flumina hic a M sdescripta, Nilum adnumerari non posse, ex dictis pc s fcuum est. r

Cum autem Aethiopiam ex his qu* mox dicenda ‘ un 'Jpartem Arabis esse, constare necesse sit ; quis est,quin fluvius ibi repertus ipse sit Gehon, deinde anibig^qSunt duo in eo tractu qui quxrtmtur fluvii, a Plinio cO*memorati, ut vidimus. Ibi liint, ubi este PhilonemGehonem oportet ; hoc est, non longius a Terra laf} 1 .'quam Tigris & ,Euphrates ; .iidemque tam noti Ist 3 e ~ ._cx genti, annis etiam ipsis paene supremis Antiochi Wphanis, quo tempore seriptus est liber Ecclesiastici, c ss"

ilii duo notissimi omnibus celebratiffimique amnes,sunt igitur flumina JEthiopia , de quibus Isai. x v t 1 j

Va terra cymbalo alarum, qua ejl trans 'F L P M ^

A. TUI OE IA. Et Sophon. 111, 10. Ultra FLFM 1A.T HI OE IA. Inde supplices mei, flh dispersorum t» 10deferent munus mihi. Utrobiquc enim Aithiopia est TJ’O

de qua mox dicemus. Plinio

Quod autem hic Aithiopi* , idem flumen Arabia 3 1 ^appellatur, libro xxxu.lect. iv. viliimque dub* reg>rar, & quadringentorum circiter pedum latitudinis vhaud procul mari indicat, his verbis : Juba in hisbns , quascripflt ai C. Casarem Audisti filium , de Arabia, ^diteetes ( ri r.sss j sexcentorum pedum longitudinis, C? l ’s Ce fi,rum sexagenta latitudinis in FLUMEN ARABIA- ^Ecquod enim aliud flumen Arabia visum Jubae re ß t, ß.u\o'flumen Aithiopia: Arabie* potest eile ? Nam quid jjpi* nomine intelligi in sacris libris oporteat, videam 115,enim cum constiterit, de situ Gehon & Phison nullus mP”rit ambigendi locus. ^

Qui circumit omnem terram Athiopiie. In Hebr*o , 0 ^

terram \Z/Y3 Chus. Utroque, Chus Sc A.thiopia nomine - ,sacris libris Veteris Testamenti pars Arabi* designaqu* Persico sinu alluitur, ab ortu xquinoctiali 0pp^,„.intimo fere recessui sinus Arabici, ipsique terr* M? ‘ rHabac. 111, 7- Ero iniquitate vidi tentoria A.thiopia, ^habmtur p.lles terra Madi an. Ubi Aithiopia HebraicepIGD : tentoria vero, cx.yuoyg.ra t, Arabes Scenitas (nant, uti appellantur a Plinio, libro v. sect.enim exitus tentoria e pellibus. H*c Aithiopia estSaba, qu* pars est Arabi* Felicis, Isei. XL111, r

propitiationem tuam Agyptum } Athiopiam Cf Saba pro te.- ^autem Sabsi, inquit Plinius, Arabum propter thura clmU^iidemque ad utraque maria , hoc est, ad Arabicum ^Persicumque ,porreslis gentibus. Praeterea, 2. Parahp- ' ^1 6. Suscitavit Dominus contra Joram spiritum Ehihfthi >,0 s ,l!,! ’ ü iArabum , qui confines sunt Aithiopibus. Sic ubicu> 1Chus, vel Aithiopia, in libris Veteris Testamenti otrit, Aithiopiah*c Arabica est. , cl i-

Hinc Mosis uxor altera Atbicpijsa Chiifith 0 * r ,

patur, Num. xn, 1. Alteram enim hanc uxorem, $

fani a Sephora Madianitide fuisse, non Vulgatus taI aU ]oInterpres , sed & Hebraica oratio, qu* est eo loco Pfusior, aperte demonstrat his verbis : Locutaque est ‘ $

Cf Aaron contra Moysen , propter uxorem Athiopiflam , l^,ceperat, quia uxorem A.thiopißam acceperat, ubi etiam 1 ,

bt*o est articulus demonstrativus N pr*fixus no ,

W

ri 'Hachusith : quemadmodum in Gr*co

no 1

ist

hctrloers : qui nimirum articulus alteram hanc a Sep^fuisse conjugem Mosis etiam ipse suadet. Demq uC ^jjsium Manich*um ita sentientem Augustinus, libvo ^ ^cap. 1 v. ne verbo quidem uno refellit ; quamvis n peo , quod quidem vel tenui reprehensione dignum m? jjhdtermitrat- Aithiopia igitur, sive tLfp, cujusmeminere, hoc situ collocanda est , qui a nobis e |ttur : c regione quidem Madian illius civitatis, i jjforientali latere maris Rubri ; sed longo terrarumjuncta ab altera cognomine Madian regione, qu* c"Moab. ... . nO0 iF

Egregie sane peritos in Hebnea lingua, & m e jicbus ex ea derivandis , oportet eos eile , qui Q p„j4t'Susianam putant: cum ex U7P chus, deduci V&Yfcerte non possit, quod nomen est Susorum , uno- ^fe-na , apud Estherem, Nchemiam, Danielem. Joses 11lib. I. Antiq. cap. v 1 I. ut Agyptios , inquit ,num vocamus , sic Athiopes , quibus Chus prafuit , ,ntn stam a fiipfls, quam ab Afiams omnibus Chusai Xuisai j jr>'nantur. Non igitur Chusei Susiani sunt, de JoW ßcfi"sius sententia ; qui Susian* nomen, quod est u)I i c 11 '”lis ejus xtate vetustius, ac proinde tun c notilbufnibus , negat Chusieis convenire, cum eosdem a lChufeorufn nomine negat agnosci. Nedum ye }°CoiiTorum huc pertinet, qui sunt Susianis mag 1 *