Band 
Tomus primus.
Seite
460
JPEG-Download
 

CaP. xxxv.

4 6q C. PLINII NATUR. HISTOR.

L 111 . 1 Hystrices generat India & Africa 2 spina contectas, ac herinaceorumre : sed hystrici longiores aculei, & cum intendit cutem, missiles. Ora urgentium 3 »

4 Hibernis autem se mensibus condit : quae

Caput

xxxvi.

natura

sed anv

iriu nC

canum, & paulo longius jaculaturmultis , 5 & ante omnia ursis.

5 LI V. 1 Eorum coitus 2 hiemis initio : 3 nec vulgari quadrupedum morebobus cubantibus complexisque. Deinde secessus in specus separatim, in quibustrigesimo die , 4 plurimum quinos. 5 Hi sunt candida informisque caro , paulo mu flsine oculis , line pilo : ungues tantum prominent: hanc lambendo paulatm 1Nec quidquam rarius , quam parientem videre ursam. 7 Ideo mares q ua ^

majorguratit.

io genis diebus latent , 8 feminas quaternis mensibus. Specus si non habuere , ramo

fruticumque congerie aedificant , impenetrabiles imbribus , mollique fronde constn 110 ^9 Primis diebus bis septenis tam gravi somno premuntur, ut ne vulneribus quidem exCltari queant. Tunc mirum in modum veterno pinguescunt. Illi sunt adipes medicam 1bus apti - lo contraque capilli defluvium tenaces. Ab iis diebus 11 resident , ac 11 P r |.15 rum pedum suctu vivunt. Fetus rigentes apprimendo pectori fovent , a non alio in cutu , 13 quam ad ova volucres. Mirum dictu , 14 credit Theophrastus , per id tempcoctas quoque ursorum carnes , si asserventur , increscere. 15 Cibi nulla tunc argum^’nec nisi humoris minimum in alvo inveniri: 15 sanguinis exiguas circa corda ranm^guttas , reliquo corpori nihil inesse. Procedunt vere , sed mares praepingues : oujas _20 causa non prompta est : quippe nec somno quidem 17 saginatis , praeter quatuordec ^dies , 18 ut diximus. Exeuntes herbam quamdam 39 aron nomine laxandis intestinis aiqui concretis devorant, b circaque surculos 20 dentium praedomantes ora. 21 Oculi eo nlhebetantur : qua maxime causa 22 favos expetunt, ut convulneratum ab apibus os l e 'sanguine gravedinem illam. Invalidissimum urso caput , 23 quod leoni fortissimum: 1

Interpretatio.

3l Non alio. ] Credas vel eo incubatu fovere catulos suosuisas, ut volucres ova.

b Circaque surculos. ] Circa surculos arborum dentiumtremitates diuturna cessatione torpentes excitant.

Not

M.

Seft. illi. I. Hystrices.] Totum hoc caput ex verbotranfkripsit fere Solitius , cap. 30. pag. 57. Adi & Ailianuin ,lib. i. hist. anim. cap. 31. & lib. iz. cap. 16. Gratetscribunt: Forte ab de sus, & pilus , quod suis pilos ha-bet. Elegans est Claudiani de hystrice carmen X L V. Hy-stricem Galli vocant Porc-epic , sive ut quidam efferunt ,

f or-epi.

2. Spina conteflas. ] In M S S. Spinea. Forte , spinea cuteteElas. Solitius : spinis tergum hispida. Salirtasius certe minusapte , spinea cum tefla : 8c teüam dici jubet pro tergoris teg-mine.

3. Fugit.] MSS. quidam male fugit. Soltnus : AJstduis acu-leorum nimbis canes vulnerat ingruentes.

4. Hibernis.] Arist. lib. 6. hist. anim. cap. 30. pag. 775.& lib. 8. cap. zz. pag. 937.

f. Et ante omnia. ] Et ex his , inquit» praecipui sunt ursi.Sequuntur deinde mures , herinacei, Scc.

Sech LI V. I. Eorum coitus. ] Ursorum - Aristoteles , lib.6. hist. cap. 30. pag. 773. Ex Plinio Solinus, cap. 26. pag.48. Vide qux dicturi fumus lib. 10. 1'ect. 83.

z. Hiemis initio.] Circa Idus Novembres, vide Notas &Emendationes num. CII.

3. Nec vulgari. ] Solinus paraphrastes : Coeunt non itidemquo quadrupedes, alta : sed apti amplexibus mutuis , velut humanisconjugationibus copulantur.

4. Plurimum quinos. ] Hoc est , cum plurimum , quinos.

Arist. Tt 'xrd 'j 4 ii 1 4 hio ‘ 7 rrenne.

- 5. Hi sunt candida.] Candida Plinius addidit: Aristoteleshabet cetera omnia. Pervulgata htec apud veteres opiniofuit, ursas parere tnaflam rudem , membrisque indiscretisinformem, quam postea lambendo figurarent perficerentque.Causa fabula: fuifle haic videtur: quod ursi patiunt catu-los suos, erasitstimis secundinis involutos , qui vel sic con-tecti , carnis informis speciem praeferunt. Has autem secun-dinas mater dentibus rumpere & avellere solet , fetumquesitum a sordibus lambendo purgare , quod & aliis quoqueanimalibus in more est.

6. Nec quidquam. ] Vide Notas & Emendationes, numero

CHI

7. Ideo mares. ] De his Philosophi verbis , lib. 8. hist.

anim. cap. 22. pag. 93 ^ tpaAeP aüü tet?«^'-

wne Ufit&s , disserit erudite Petavius, lib. 6. Var. Differt,in Vranol. cap. 7- pag. 238.

8. Femina quaternis.] Soliti, loc. ctt. ipseque Aristoteles,Ut dicturi fumus in Notis & Em end. num. C 11.

9. Primis diebus.] Arist. lib. 8. hist. anim. cap. 22. pag.938. Lc Solinus, cap. 2 6. pag. 48.

lo. Contraque capilli.] Ea de re dicemus, lib- 1

8 .

sed

Sic I-"-

4 6 -

11. Resident.] Hoc est, non ut antea jacent

tium speciem prrebent , in clunes ideo residentseq. Similiter resident in clunes. ...

12. Priorum pedum. ] Anteriorum. OppianUS lm- -pjJqiiC

lient, vers. 250. ALlianus lib. 6. hist. animal, cap- 3' ‘nos ab iis qui videre, didicimus. , ^ <-t.

13. Quam ad ova. J Ita MSS. omnes : editi, <Jst*Solini paraphrasis : Interdum ad feflora fovent, ut ajjl«

batu caljact.e animalem trahant spiritum. ,-u -r

Credit .Theophrastus. ] Credit & Albertus M-

14.

:ii*

de animal, tract. 2. cap. 1. pag. 608. Id tamen nuquod quidem exstet , de coctis carnibus prodidit ^ g .phrastus , sed de adipe solum in vasis condito , lib- , j^lt-nbus , pag. 196. quod & auctor libri de Mirab. Apag. IIJJ. At putri 'j ni 4 elfxrss , ora*

? T , Uff. st' a» «» jjpo'vair chceitit (puAieit ' ^„t

vtd% , t jzctfcnfiv nx aysteia. c* oie av r,. Hrsa

lneme, quo tempore somno mdulgent , frigore concretam ere , supraque vasa attolli, in quibus fuerat conditus. .1, ,}■

15. Cibi nulla. ] Sic etiam Aristoteles , lib. 8- u ^Hoc , inquit , tempore nihil eos comedere patet : nusqaaexeunt : ac fi sorte capti fuerint, cum ventre intestina 7 silnia inveniuntur. ’Ev j rtii xfdvto rurto Cpa^tfor tttf ,

f tOmtrit • ure yS iijfporros ora* y Ai ftpJHei , utt“ V 1 *r, te uyihla. , (c rd. 'irrt^g.. _ stst-

16. Sanguinis. ] Hoc iterum repetit idem lib. X '

91. Theophrasti opus, unde hiec liimpsit, intercld 1 ;,

d> rr

iiM

ctores alios , qui id pariter tradiderint , adhucmus.

17. Saginatis.] Rectius saginati. _ .

18. Hi diximus.] Proxime antea his verbis, Pnt» 11

bis septenis, &c. yjdC

19. Aron nomine. ] De ea dicemus lib. 24. sect ^„t >

Notas & Emend. num. CI V. Aron aurem idcirco v ^gsflut intestinum , quod nonnihil coaluerat, dum ciboomni abstinuere, absistat ac dilatetur. ,

20. Dentium pradomantes. ] Vide Notas & Etueu

cv. v i.

21. Oculi eorum.] Vide Notas & Emend. num

22. Favos expetunt.] Solinus cap. 26. pag. 48. , tfi

is causam , cur favos expetant, non attigit. Ne lTl r ^ c pogravedine leventur ea, quam affert copia iang uin13 .^1 i*tum maxime caput oppletum habent : emittitur aapibus os crebro pungentibus. njrtiäo

23. Quod leoni fortissimum. ] Pollicaris calvaria c

3