h
4 Si C. PLINII NATUR HISTOR.
7 vastis comibus a * gladiorumque vaginis : in haec se librant, ut tormento aliquo i'0^ _ti in petras, potissumim e monte aliquo in alium transilire quaerentes; 9 atque recU
reci
Gallia montibus, ibicem Plinii elfe le Chamois , genus inVapincensi Delphinatus agro frequentiffimum : quamvisD. cie Boiflieu , ei generi quod louquetin nominatur - rupi—caprasque elfe diximus , ibicum nomen attribuit : & Bo-chartus item, parte i. lib. de animal, cap. 23. pag. jjo.' Sed perperam : Harum enim Ferarum, quas chamois voca-mus , proprium ac singulare eile , neque commune cum iisquas bouquetins appellitant, id quod de ibicibus Plinius re-fert , testis est oculatus Nie. Chorier, lib. de bist. Delphin,primo, pag. 64. Ut e rupe nimirum una editissima, in a-liam haud exiguo dissitam intervallo se librent, ceu tor-mento aliquo acta: ac rotata:: neque in pedes quidem , utcetera: , sed in cornua ipsa, quibus affixa: petris adharres-curft primo , tum inde revulsa: sponte , incredibili vi qua-dam , quo libuit, demum exsiliunt.
7. Fafhs cornibus. ] Hoc est, latis , quanquam exiguis :neque sunt ea ibicibus, ut rupicapris, 111 dorsum rejecta:sed in adversum, hoc est, anteriorem partem projecta, &adunca : qua aduncitate affigunt se petris , in quas insiliunt.
3. Gladiorumque vaginis. ] Sic M S S. omnes incre ibiliconsensu : nequicquam refingere hac verba aliter conten-dente Rhenano. Gladiorum vagina: ea cornua vocitantur,quoniam vaginarum similitudinem referant, intus cava, inmucrone concreta.
9 - Atque recujlu. ] Inde se ipsi revellentes, unde cornibusadhxscratit.
io. Sum V" oryges. ] Herodotum transscribere Plinius nuncvidetur, de Libya hxc prodentem, lib. 4 . Melpom. pag.285. hominum ibi silvestrium genera multa conspici, fera-rumque pariter in hoc orbe penitus ignotarum : quales sunt
' 1 L \ \ n /., V " r
Tti/yap^i , k, Cepi&cete , Kj jix'oaTnt; . . . . iu optn; . . . .fit-j-eg©- j tÖ Jyjßcev räö F} ߣt isu , &c. Orygum Libyco-rum picturam exhibet Bochartus, lib. 3. animal, pag. 9;5.quam fecum communicatam ait a Viro Cl. Dan Huetio.Africanam esse feram , tum hoc loco , tum lib. 1 o. sect. 94.Plinius admonet. Fallitur Bellonius, qui orygem veterumputat esse, quam vulgo Galliam vocant. Nam Gazelltebina sunt cornua in se recurrentia : oryx vero unicornisest , auctore Plinio , lib. xi. sect. 106. & Arist. a nobisibi laudando. ’
I I. Soli quihuflam difli. ] Cum alii tauros silvestres asse-verent in zEthiopia esse pilo similiter in contrarium verso,ut dictum est sect. 30.
12. Sunt <s- damx.] Africana: nimirum Herodo-
ti , a nostris, quas Galli Daims nuncupante longe diversis-(imr. Describit illas Aißontac hpuddetc Hiantis, lib. 14.hist. animal, cap. i 4 .
13. Et pygargi. ] A clunibus albis nomen. E caprearumLibycarum genere.
14. Strepficerotes. ] Vide qua: dicturi fumus , lib. XI. sect.
45- *
15. Illa Alpis.] Capreas, rupicapras , ibices.
1 6- Hxc. ] Oryges , damas , ceteraquc , qua: gignunt trans-marina: regiones, hoc est, Africa, Libyaque.
Sefl. LXXX. I. Hominis figura. ] Ut Ennius , inquit Ci-cero , lib. 1. de Nat. Deor. pag. 42.
Simia quan smilis, turpissima beflia , nohis.
De eo argumento prolixius tota sect. 100. libri undecimi.
moribus mqwetcs.
Sefl. L X X X I. I. Et hporum. ] Sicuti caprarum Imiarum , inquit, ita & leporum.
St
Ii'
pernicius, quo libuerit, exsiiltant. ,0 Sunt & oryges, 11 soli quibusdam dicti contrario P 1vestiri, & ad caput verso. 12 Sunt & damae, 13 & pygargi, & 14 strepsicerotes, mukaque a 15 haud dissimilia. Sed IS illa Alpes, 16 haec transmarini situs mittunt.
Cap. LIV- LXXX. Simiarum quoque genera 1 hominis figurae proxima, 2 caudis inter se "U 1 ^guuntur. 3 Mira solertia: 4 visco inungi, 5 laqueisque calceari imitatione venantium trJ _dunt: Mucianus & latrunculis Insiste, 5 fictas cera icones usu distinguente • 7 Luna c atristes esse, quibus in eo genere cauda sit, novam exsultatione adorare: nam defectum10 derum & ceterae pavent quadrupedes. 3 Simiarum generi praecipua erga fetum an etGestant catulos, quae mansuefactae intra domos peperere, omnibus demonstrant, u ' a ,rique gaudent , b gratulationem intelligentibus similes. Itaque magna ex parte comp ,ctendo necant. 9 Efferatior IO cynocephalis natura 11 sicut 'sityris. Callitriches toto P 3 -’aspectu disserunt : barba est in freie , cauda late fusa primori parte. Hoc animal neg a v ,x 5 vivere in alio quam Ltthiopiae , quo gignitur , caelo. .
cap. LV. LXXXI. 1 Et leporum plura sunt genera : 2 In Alpibus candidi, quibus hib erI11
Interpretatio.
a Gladiorumque vaginis. ] Qua: sint gladiorum vaginis si- b Gratulationem. ] Videtur intelligere dum catulos fi )Strmilia. flamus - quod sibi de tam fefliva prole gratulemur. '
NOTi.
Simiarum genera indolemquc describit satis curiose Sc -Exercit. 213. pag. 679. & 680.
I. Caudis imer se.] Alise enim cauda carent , q ua Onfuisi Graeci vocant : caudatae aliae, quas cercopithecos-, ^.de apud Martialem, lib. 14. Epigr. 102. simius loq
Si mihi cauda foret 3 cercopitbecus eram.
3. Mira solertia. ] Acumen ingenii, in quibusd® 0
imitandis. , , gt-
4. Fisco.] Imitari venantes solet simiarum quod 1 “ a ^ (lt}nus : quare visco sc ipsae inungunt : calceosquc m. f ot a ,quos exuere deinde nequeant. Strabo in Indica m „| e x,lib. 15. pag. 699. H' j j»*?, s? didfi,
inquit, animalis hujus venatio est : quippe quodinstituto visi imitari, fugaque le ad arbores recip er ^xime consueverit. Quocirca venatores, cuin insident-bori simiam viderint, posito in conspectu illius cu®catino, suos oculos ea inungunt: deinde pro 3C l u3 if oC ant*catino supposito, recedentes in insidiis se procul coiAt ubi desiliens ex arbore simia, se visco inunxeritnivendoque palpebra: cohaeserint, accedentibus m istur, &c.
5. Laqueisque. ] iElianus, lib. 17. hist. anim. cap- ^ fi,
ytdcctnS 11 v a. \kttzid %tc rtoffi , 8cc. Imitatur quoqmia , inquit, si quem calceos induentem viderit : 1graves ex plumbo calceos pro his venatores i**PP {ci-tum laqueos subjiciunt, ut intrare quidem pes vale > ■
firmo interim vinculo teneatur. . e<
6. Fiflas cera icones, J Amicas ab hostilibus ’ t u,
ipsi ludi ratione , hoc est , ex ipso latrunculorum ^usu magistro distinguunt. Vide Notas Lt Emendationes, ^GLXIX. De limia cum Carolo V. Imp. latrunculudente , nota historia est. e $0'
7. Lima cava. ] Senescente ante coitum. Hsc quoqlinus, cap. 27. pag. 53.
8. Simiarum. ] Solinus loc. cit. - • st 1°'
9. Efferatior. ] Reliquum caput Solinus tranficrip"
co citato. . faß# ifl
10. Cynocephalis.] De hoc simiarum genere , clU ^
nomen a canina capitis figura, egit Arist. lib. 2- r [us >anim. cap. 13. pag. 197. aliique. Bellonius , 1 ail „ncl"ac Salmalius illud esse existimant, quod Galli tnagyt rlaut. . n iiifl-
II. Sicut Satyris.] Vide Notas & Emendationes, |j s ;C L X X. De co genere simiarum ha:c Solini
Sunt ui- quas vocant Satyros , facie admodum grata > gJ
,ctd)
<aiuui ? liiQuic, u.i ex icpLHum. . j-raCi 4 *;
2. In Alpibus candidi. ] Quales vidifle se in Alpid®qui Delphinarnm attingit , Vapincensi agro , fcrroikpietilhmns testis Nie. Chorier, lib. 1. hist. Delphi^F;. In iisdem Alpibus esitasse lepores, perdicdqi®Scaliger , Exercit. 5?. pag. 213, Scesserus Upsim n , ’ :S ;Ephemerid. Eruditorum, 1667. pag. 22. lepores, ,
femroique candidos , hieme visos ale refert.. In »
teste Th. Bartholmq , de nivis usu, C ap. 19. ursi,corvi, aquilx , milvi , aecipitresque albi. Vide V® r 'lib. 3. rei ruit. cap. i*, pag. 107.