Band 
Tomus primus.
Seite
501
JPEG-Download
 

LIBER NONUS.

char nC ^° mno ^ ocus - Praeterea 9 bullantium aquarum sufflatio , 10 Lunaeque eitectu conPisci !} 111 ^oquo corpora augescentia. Super omnia est, quod esse auditum 11 & odoratum^fest US J Ilnon erit stibium : ex aeris utrumque materia. Odorem quidem non aliud, quam,c hi$ Um aora 2 possit. Quamobrem de his opinetur, ut cuique libitum erit . 13 Bran-

ni0l 11011 ^ unt balaenis , nec delphinis. 14 Hxc duo genera fistulis spirant , qute ad pul- zpj lQ Cl11 pertinent, balxnis a fronte, delphinis a dorso. 15 Et vituli marini, quos vocanty as 3 %irant ac dormiunt in terra. Item testudines, de quibus 14 mox plura.

D 1 Velociffimum omnium animalium , non solum marinorum, est delphinus : CAI ,tie ' r V °^ UCLe3 2 acrior telo : 3 ac nisi multum infra rostrum os illi foret, medio pae-^ 111 Ventrc , nullus piscium celeritatem ejus evaderet. 4 Sed affert moram providentia iotäte ;/ 2 5 ^ Uia ni ^ S resupini atque conversi non corripiunt : quae causa praecipue veloci-Ce 1 eoru m ostendit. 6 Nam cum fame conciti, fugientem in vada ima persecuti pisiVi ^ J r f. lutlus fpirhum continuere, ut arcu emissi , ad respirandum 7 emicant : tantaquejjjj 11Unt , S ut plerumque vela navium transvolent. 9 Vagantur fere conjugia : 10 pa-ß | Catl ^° S decimo mense, aestivo tempore, 11 interim & binos: 11 nutriunt uberibus,

*!nt a $lla : atc l ue etiam 13 gestant fetus infantia infirmos. Quin & adultos diu coini-Jtia r 0 ma gna erga partum caritate. Adolescunt celeriter, decem annis putantur ad furn-is 1 ma S n hudinem pervenire: 14 vivunt & tricenis : quod cognitum 15 praecisa caudaexperimentum. 15 Abduntur tricenis diebus circa Canis ortum, occultanturque in*serrabo Ul °d° : quod eo magis mirum est , si spirare in aqua non queunt. 17 Solent in0 111 erumpere incerta de causa : IS nec statim tellure tacta moriuntur , multoqueLta S alausa. 19 Lingua est his contra naturam aquatilium mobilis , brevis atquefttn" lau d disserens suillae. 20 Pro voce gemitus humano similis, dorsum repandum, ro-Q ,. 111 Amulii. 21 Qua de causa nomen Simonis omnes miro modo agnoscunt, malunt*y lta a Ppellari.

■ Delphinus non homini tantum amicum animal, verum & musicae arti, mul-

IZ

2(3

Notj.

>u j n A bullis tamen haud recte colligas aerem

*U lp u l llls ^fle, ut sit distinctus. Efficitur inde sane, mo-rs, an,,, Cleri , & calore concepto aerescere aquam , &fhilojf L as rre. Quin & ex aquis bullantibus contrariumWsce s ■ e ® ;it - üb. de respiratione , cap. 3.;pa,g. 710.

f u ir' U Um non spirare : quod cum ea quae spirant, int)te ti«te .° eata moriuntur , bullae fiunt, spiritu vehementer*ris, v j n ,fi Uc madmodum fit, si quis testudines , aut ra-Ut> ac l lUs detineat. Longe autem disparem piscium«mnem esse, satis intelligitur.

fi am Quid porro istud ad aerem ? perinde qua-

sliti* e jr Vtenilumis commodior multo spiratio sit : autl tnt Ca ItlCient ia pertinere ad corpora nequeat , nisi spi-

11, _ io^Urn aoratu m. ] Accipi vero odorem naribus, auribus60 arsu ^ Cr a ^uam perinde atque per aerem, sunt qui ex^ , Perio r ' V!ent:o Cadere velint, quod vel e mediis aquis ad'hsldi r V1 ^ us feratur : nam xqua fere proportione ut vi-duis Ic au diendi pariter odorandique sensum obire in,12.^ suas poste.

kitm 2ud" nH 1 Idbro sequente , sect. 89. De pif-

Cj P. , dltu multa Kircherus, in Musurgia universi lib. 1.

i- 2 'k a 8/Z.

4 lib % an ^‘*' d Arist. Iib. 4. de part. animal, cap. 13.t Undu' ni •' a mm- cap. 2. Branchis sunt in piscibus se-JnheU tu ceivic em, follium instar , hiantes partes , quibus«s, ks 0 y lc ddere, ac per vices recipere existimantur. Gal-

fyo. ] Arist. lib. 1. bist. anim. cap. s. pag. 39.j n y erbis.

1 6 ' f* ] De his dicetur sect. 1 j. Gratei tpmx.cn vocant.

j t fi7 T ? W] S3ct - I2 *

7 4. p 3 g V fi- 1. Felocijjimum.] Arist. lib. bist. anim. cap.

H64.

iri«. ] Ita Reg. I. Colb. I. 2. Parisi Chiffl. Editi3 - X ^ or ‘

^77. ^ 'st/i multum. ] Arist. lib. 8. bist. anim. cap. 5. pag.derl, lnu , s ’. eap. 12. pag. 32. Vel unus hic oris litus

V 1 V 1 Vq C arat delphinum non esse eum , quem Galli Mar-^efitio C J ceu maris suem: quanquam ita visum Ron-7 - bnp 3 m- 16. cap. 8 . & Aldrovando , lib. de cetis , cap.£ Ü^ifque.

q. p a ' “fi».] Arist. loc. cit. & lib. 4. de part. anim. cap.. 5, ^ l0 4 s. totidem verbis.

Wertes d.Arist. iVIioi, inverfi,supini. Igitur, antequamCc t, q Uo V tUl ' ii, pars ea, quas in sublime vertitur, os scili-6 , i\r a ,„ nie ^ 10 iih S pame in ventre, prona erat.

wmsame. ] Arist. lib. 9. bist. anim. cap. 74. pag.

?• Emi,

] Quod & urinatores faciunt, inquit Philo*

sbphus , fundo quanto possunt nixu, pedibus propulso : ictquod ipsi pueri tanto impetu faciunt natantes in amnibus jlacubusque , ut p*ne toto etiam a pedibus corpore exfcliant.

8. Ft plerumque. ] Arist. & Solin. loc. cit. Hiantis - lib,ir. histor. anim. cap. 12. Albertus. M. lib. 8. de animal,tract. 5. cap. 2. pag. 277.

J. Fugantur. ] Conjugia hoc loco - uti monuimus lib. 81sect. 35. sunt paria ipsa , marisque cum femina conjugatio-nes , ouas Grteci av^w, ^ appellant. Vide Notas & Einend*mim. IV.

10. Pariant catulos.'] Arist. lib. 6. bist. anim. eap. 9. pag*683. Oppianus, lib. i. Halieut. versi 660. Solinus loc. citi& Albertus M. lib. 6 . de animal, tract. 2. cap. 1. pag. 2001Delphinos viviparum animal , non oviparum esse, Pliniusobiter indicat. Dicet aperte, sect. 15.

11. Interim.] E'vum interdum. Familiaris Plinio locutio j,ut constabit ex Indice.

• 12. Nutriunt uberibus.] Auctores antea memorati, & /fi-lialius lib. 10. bist. anim. cap. 8. aliique innumeri prope tquos Bochartus aftert, lib. 1. de animal, cap. 7. pag. 46,Lt 47.

, 13. Gestant fetus. ] Arist. loc. cit. K«f' A' m

ni uva [linkst otm , gestant quoque catulos , dum parvi exfistuntkSolinus legisse nunc videtur, ore gestant : Sic enim reddit ;Teneros in faucibus receptant.

14. Fivunt O“ tricenis. ] Arist. & Solinus laudati. Sed mul-to liberalior Albertus M. scribens loc. cit. Jam expertum estdelphinum vixiste per centum C7" X X X. annos , £7* alium per cen -*tum ey X X. Et sciebatur hoc per amputationem cauda: eorum iitjuventute.

15 . Pracisa cauda.] A piscatoribus scilicet , Ut qiios itareddidissent mari, captos deinde agnoscerent, & temporisspatium eo indicio intelligerent.

16 . Abduntur.] Habent hate pariter auctores proxime äp^pellati.

17. Solent in terram.] Arist. lib. 9. bist. anim, cap. 74,pag. 1164.

18. Nec statim.] vide Notas & Eniend. iium. V,

19. Lingua est. ] Solinus , cap. 12. pag. 32.

20. Pro voce gemitus. ] Solinus loc. cit. Arist. lib. 4. bist*anim. cap.' 490. ‘AiptVi id i foxfis ■tetyuss, i“"CQdiay i ci nst oitgy.. Stridet ac <r emit , cum in aerem exit.

21. Qua de causa. ] Quam ob causam , inquit , datustlillis nornen Simonis est : quod mirtitn est ab omnibus illis ag-nosci : quoniam cum quodam cantu quo mulcentur , voxilla profertur , elata posteriore syllaba vocis , Simon , SimoniSolini paraphrasis : Certumhabent vocabulum > quo accepto vocan*tes sequuntur : nam proprie Simones nominantur «

C C G e

»