Band 
Tomus primus.
Seite
506
JPEG-Download
 

}||k;

506 C. PLINII NATUR. HISTOR.

guekens, ad mille aliquando libras , catenato captus hamo, nec nili boum jugis eX ,tractus. Atqui hunc minimus piscis appellatus 7 clupea, venam quamdam ejus in luacwumira cupidine appetens, morsu exanimat. Silurus graflatur, ubicumque est, omne a' 11mal appetens, equos natantes sepe demergens.- 8 Praecipue in Moeno Germania; alTU ^5 r 9 protelis boum , & in Danubio 10 marris extrahitur, 11 porculo marino simillimus • ^in Borysthene memoratur praecipua . magnitudo , 11 nullis ossibus spinisve intersitis, caC .ne praedulci. In.Gange Indiae 13 platanistas vocant , rostro delphini & cauda, maguitudine autem x v. cubitorum. 14 In eodem esse Statius Sebosus haud modico miracuaffert, vermes IS branchiis binis, fex cubitorum , caeruleos , qui 15 nomen a facie t raio xerunt. 17 His tantas este vires, ut elephantos ad potum venientes , mordicus coinssL'hensa a manu eorum abstrahant.

XVIII. Thynni mares sub ventre non habent pinnam. 1 Intrant e magno mari P° n jtum verno tempore gregatim , 2 nec alibi fetificant .' 3 Cordyla appellantur partus, ss 11b fetas redeuntes in mare autumno comitantur.:. 4 Limose vere , aut e luto pelainK‘ eTZ incipiunt vocari: & cum annuum.excessere tempus, thynni. s Hi membratim caesi, cervice & abdomine commendantur, ■ atque s clidio , recenti dumtaxat, c & tum quoq liegravi ructu : cetera.parte.plenis pulpamentis file asservantur. 7 Melandrya vocantur, c$ ..sis 8 quercus assulis simillima. 9 Vilissima ex his, quae 10 caudae proxima, quia

Interpretatio.

a Manu. ] Proboscide comptos elephantos in amnem abstra-hant.

b Fetas. ] Matres. . ,

c Et ttm ..] Vel sic quoque gravem edentibus ructum cie

Noti.

latus , inquit Salvianus, in Catalogo piscium : Adilo , Ron-deletio, lib. 14. cap. ult. figurasapore/pretio , a sturionediversus: nusquam alibi quam in-Pado vrsus. ’ ' '

7. Clupea. ] Pisciculus obscuri nominis, atque adeo lon-ge diversissimus ab eo qui y.tys iyysi , KAswkj« ^Aa/i/or ,a Callisthene laudatur , lib. 3. rerum Gallicarum , dicitur-que Araris Galliarum amnis incola : qui crescente Lunaalbus sit , decrescente nigrescat; cuique alia accidant, quaeStobams narrat, serm. 142. de morbis , pag. 793. Vide No-tas & Emendationes , num. XXIV.

8. Pracipu :•. ] Vide Notas & Emend.' num. XXV.

9. Protelis boum.] Protelum eil jugatorum boum , sivearatrum, sive quid aliud trahentium, continuus uno tenore 'ac ductu conatus. Usi hac voce veteres apud Nonium , cap.4. pag. 340. Lucilius , Cato, Lucretius : Plinius ipse rur-sum lib. 18. sect. 48. Protelis binis ternisque arant. Hinc Ver-bum protelare , de quo Lexica consulenda. Vide Notas &Emendationes, num. XXVI.

•IO. Marris- extrahitur.] EIoc est , instrumento ferreo. Vi-. de Notas & Emend. num. XXVII.

- ii. Porculo marino simillimus. ] Piscis hujufce nomen , Mce-ni, Danubii, Borysthenisque incola:, quod Plinius non ad-didit , expressit Albertus M. hunc Plinii, ut quidem vide-tur , locum transscribens, lib. 3. de animal, tract. I. cap. 1.pag. 119. In animalibus quibusdam, inquit, neque os, nequespinam. habentibus , sicut est piscis Hufo vocatus , qui nullum om-nino habet os aut (pinam , nisi in capite : Cs 1 hic pifiis abundatin Danubio, V est magnus, habens rostrum magnum, sicut stu-rio. Quae Alberti oratio non modo illius piscis nomen in-dicat , qui Hufo Germanis dicitur : sed & marini porculi ap-pellatione , ob rostri suilli similitudinem, sturionem nostrumolim signasse Latinos innuit : quod & Aldrovandus appro-bat, lib. 4. de piscibus, cap. xi. pag. 533. Idem Alber-tus, lib. 24. pag. 654. Hufo est piscis non squamosus , in figurasturionis , C ?*c. Hunc piscem sturio confricando se ad cum abitat,ita quod sepe simul capiuntur. Vide quae dicturi fumus lib. 3 2.sect. 19. Quem vero Husonem illi vocant, is est fortassisquem Anchoraginem Caffiodorus appellat, lib. 12. epist.4. Destinet carpam Danubius, a Rheno veniat anchorato exor-tnis , &c.

12. Nullis ossibus. ] Solini paraphrasis, cap. 15. pag. 33.Apud Neuros nascitur Borysthenes fiumen, in quo pisces egregii sa-poris, & quibus osia nulla sunt , nec aliud quam cartilagines te-nerrima. Is est Hulo quem modo diximus. Piscis nomen nonaddidit hoc loco Plinius, nec Pomponius Mela, lib. 2. cap.I. pag- t. 6 . Alit Borysthenes, inquit, Ixtißima pabula , magnof-que pistes , quibus & optimus sapor, er nulla ost'a sunt. Quarenec illud Plinii tranilcriptor Solinus expressit. Tamen aglutino quod prasbet, ichthyocolla nominatur, lib. 32. sect.M-

13 . Platanistas.] Xlburustme.

14. In eodem. ] In Gange scilicet. Ita etiam Solinus , cap.52. .pag. 81. At Phile, pag. 118. & Llianus, lib. 5. bist.anim, cap. 3. in amne Indo : ambo Cresiam Gnidium secuti.

15. Brqnchiis binis. ] Vide Notas & Emend. num. XXVIII.

I S. Nomen a facit. ] Pisces, sunt ipsi quidem : sed a simi-

litudine vermium, vermes & ipsi appellati.: non a c0 ^ ltJ ,caerulei, ut Solinus putavit, cum hunc Plinii l° a j lT \ clvreddidit, caruleos nomine er colore. Auctor Ctesias in L*ptis apud Photium, pag. 153.

17. His tantas.] Solinus, & alii, locis citatis. . p [Q ,Seil. X V 111 . I .-Intrant e magno mari. ] Magno mati ^pontidem ipsam, ceteraque mediterranea maria nunc >S ^ri docet Arist. lib. 8. bist. animal, cap. 16. pag- £ l *j/

Ilidorus, lib. 13. Orig. cap. 16- Mare magnum est, S*? r...occasu ex occano institit , er in meridiem vergit > deinde a ^temtrionem tendit. Quod inde magnum appellatur , cptlAmaria in comparatione ejtes minora sunt. Istud est mediterrScc. Gregatim, ac veluti composita acie, modo «‘‘V,modo etiam sexdenos incedere a freto Gaditano ad 1tum usque thynnos, observant hodieque nauta: ., » on g.voluptate, ut auctor est Furnerius , lib. 4. Hydrogr. p183. Vide & Basilium in Hexaem. homil. 7. pag- 9 l ' 0

1. Nec alibi. ] Arist. lib. j. hili. anim. citante Atholib. 7. pag. 319. Solinus pariter, cap. 12. pag. 32-.

3. Cordyla. J In Indice hujus libri, Cordyle. Metri

caula CordylU Martiali, lib. 3. Epigr. 2. & lib. IZ-i. At Hesychio, juadoctos iyjsis , tn ti

Arist. lib. 6 . hilf. anim. cap. 16. pag. 712. - Q i

appellari, easdemque a Byzantinis ‘Aoildas , ex eo sidiebus paucis augentur. ^ üS)

4. Limose vere. ] Hoc est , verno tempore. T^s nll rC)S pinquit, cum primum astlatc nascitur, usque ad ver P .muni, cordyla dicitur : inde pelamis usque ad exactum i-inlcquenti vero anno, thynnus. Ita Sostratus, lib. “ e 'mal. apud Athen. lib. 7. pag. 303. Vide Notas Sc c- 11 } < $num. XXIX. Dicitur porro mAasin vel- otA«^» > ^

, id est, a luto in quo nascitur, ut ait Feist' 5 '

T5 c» -nl tojAw y.dcis , quod in cano se occuiHi membratim. ] Thynni scilicet, sive orcyni. 6^ ' ^inquit Athensus lib. 7. pag. 315. Saliuntur orcyiioturu J 0^li, m y-Acllsio.. Saliuntur £r ex iis pulpamenta , qmeeant: s! A £ 'si fsi: 01 y.t}. u v ot dou s’| «ura, •mg/.ydoosriM' jstpinguia eorum abdomina , rd -dxazylsa/a , gustus suaisdst 1 ^panibus multum antecellere judicat: magis tamen palato strgulos , m xMdla. Eadem serme repetit, Eb. 8. pag -1 Lar> 5Diphilo Siphnio Medico, libro de his qux ofteruntur s& fanis.

6 . Clidio. ] Jugulo , ut diximus. Inepte Parmensis , 1 .

7. Melandrya.] Grxci tui A«v Jpv-st appellant intinianrq •cus partem, & ipsam medullam : inde r I/.101 ?*><*•'/

ex interiore pulpa orcyni, hoc est, thynni majoris «cut ex Athemeo docuimus. Xenocrates , de alimento extilibus , apud Oribas lib. 2. cap. ; 3 . Cetera thynmp arte ^yslandrye dicuntur , propter fimilituimem quam cum nig r,cquercus radicibus habent. , c ,-J/ffl-

8. Quercus astulis.] Ita Reg. I. 2. Co!b. 1. 2. Rarih

non ut editi, quemis. Sunt autem aflulx , teste Festo,lignorum excussa securibus. sisi.

9. VAifsima. ] Quia minus pinguia, inquit Athensu > .

3. pag. 121. ^ j Jet®

10. Cauda proxima. ] Tijs Suosihe it ifodoi VO ca