coS C. PLINII NATUR. H I S T 0 R.
} r 0 li rvon
cum öftres abundent. Omnia autem hibernant in /Egso. 11 Intrantium Pontum 1 ^
remeant trichis. Graxis enim in plerisque nominibus uti par erit, quando aliiseosdem diversi appellavere tractus. 13 Sed hi soli Istrum amnem subeunt: ex eo 1raneis ejus venis in Adriaticum mare defluunt; IS itaque & illic descendentes, a nec ur ? ,a lir jsubeuntes e mari visuntur. 15 Thynnorum captura est a 17 Vergiliarum exortu 13 ad At , ^occasum: reliquo tempore hiberno latent in gurgitibus imis , nisi tepore aliquo evaut pleniluniis. 19 Pinguescunt & in tantum, ut dehiscant. 20 Vita longissima his bie 11 •XXI. 1 Animal est parvum, scorpionis effigie ., aranei magnitudine. Hoc se -
& ei qui gladius vocatur , crebro 3 delphini magnitudinem excedenti ^ l ’ | ^
no
cap. xvi.
io na affigit aculeo: tantoque infestat dolore , ut in naves sspenumero exsiliant.alias faciunt aliorum vim timentes, mugiles maxime, tam praecipuas velocitatis, utversa navigia interim superjactent. j 0
XXII. 1 Sunt & in hac parte naturas auguria , sunt & piscibus piarfcita. 1 1bello ambulante in litore Augusto, piscis e mari ad pedes ejus exsiliit: quo .argu^
I 5 to 3 vates respondere, Neptunum patrem 4 adoptante tum sibi Sex. Pompeio , {^tä erat navalis rei gloria ) sub pedibus Cassaris futuros , qui maria tempore iH° 1rent. on
XXIII. 1 Piscium feminas majores quam mares. 2 In quodam genere omninosunt mares, sicut in 3 erythinis 4 & chanis. Omnes epiin ovis gravidas capiuntur.
20 gantur gregatim fere cujusque generis squamosi. S Capiuntur ante Solis ortum : tum ^xime piscium fallitur visus. b s Noctibus , quies: 7 & illustribus aeque, quam & lCj
Interpretatio.
a Nec umquam. ] Nec umquam ascendentes e mari Airiatico in Ißrum cernuntur,b Notlilms. ] Nocte quiescunt: nox si illustris fuerit, «que tum, atque interdiu cernuat.
N O T A .
polytus Salvianus lib. de bist. aquatis sol. zzz. Apud Lati-nos Gallolque, uti apud Gr«cos , idem avis pii—
cilque nomen est , merula merk. Turdum appellant Galliweile , teste Rondcl. lib. 6 . cap. 6 .
i z. Intrantium. ] Arist. lib. S. bist. animal, cap. 1 6. pag.Kz^. oi J rgiyaiol ffä'iil T iffillOt , ei corTltOrrC C fäfl dxlux.0t'j ,irte y obi. i otosciq. Tricln« , inquit , soli piscium >abeuntes in Pontum, aut capiuntur , aut absumuntur, areliquis piscibus : reverti enim nulli videntur. Vide Notas& Emend. num. XXXV.
Ij. Sed in fili. ] Arist. loc. cit.
14. Subterraneis.'} Philosophus temere , loc. cit. Argonau-tarum fabula; subscripsit, qui ex Istro in Adriaticum cre-duntur navigasse. A quo flumine cum in Adriaticum marenullum duci alveum ipse Plinius agnoverit , lib. 3. cap.18. ad subterraneos meatus nunc confugit , haud sane ,credo, veriores.
15. Itaque cr illic, ] Ubi Ister in Adriaticum influere cre-debatur,
1 6 . Thynnorum. ] Arist. lib. 8. bist. animal, cap. zo. pag.SZl.
17. Vergiliarum exortu. ] Initio «statis, dic ab aequinoctioverno, XLVIII. Plinius lib. 18. sect. yjp.
r8. Ad ArTluri occasum. ] Scilicet vespertinum , qui inci-dit in diem quartum Nonas Novembris, ut auctor est Pli-nius ipse lib. 18 sect. 74. Arist. apteris pa Svinas ro
typarev , ad extremum Arcluri occajitm.
iR. Pinguescunt. ] Arist. lib. 6 . bist. anim. cap. 16. pag.
711-
zo. Vita. ] Arist. pag. 71z. Thunnus ille tamen , quemnongentarum librarum , eumque vetulum suille Plinius dixitsect. 17. provectiorem multo «täte suille necclse est.
Sefl. XXL I. Amnmal est. J Totidem verbis Ariil. lib. 8.bist. anim. cap. z;. pag. 953. Oppianus lib. z. Halieut. v.;»6. Athen«us , lib. 7. pag. 30z. Asilus id animal dicitur,Gr«cis oifpo; , quem Rondeletius avrdrrlm depingit, lib.de insectis, cap. 8.
z. Et ei qm gladius. ] Gr«cis %nplct 4 . A mucronato rostronomen accepit, ut tradit Aslianus lib. iz. hist. anim. cap.64- Hippolytus Salvianus , lib. de bist. aquatis sol. iz 7 .eum este piscem ait qui a Liguribus Emperador - Rom xpejcespaia , vocatur : quanquam hoc postremum nomyn & adalios prstcrea pisces transfertur.
3. Delphini magnitudinem. ] Etsi magnitudinem delphini,inquit, gladius interdum excedat, minimo tamen vermi-culo infestatur ita, ut in naves sepe exsiliat, evictus dolo-ris acerbitate. Vide Notas & Emend. num. X.XXVT.
Sett. XXII. 1. Sunt in hac.'] Vide Notas & Emendatio-nes , num. XXXVII.
z. Sicut bello. ] Suetonius in Augusto , cap. p 6 . Pridiequam Siciliensem pugnam claße committeret t deambulanti in Utere,fiscis e mari exsiluit , C? 4 ad pedes jacuit.
3. Vates respondere.] Sicuti piscis, inquit, ltlJr l 3 pol*'ac partus , ad Augusti pedes exsilierat : ira St s> jq c ptU'peium , qui propter insignem rei navalis Sl° rial jjbus e j tisnum patrem libi tunc aflerere videbatur, sub Pj" d*'mox futurum , vates responderunt. Vide Notas N
tiones, num. XXXVIII. .. c^x/po 1 * 1 '
4. Adoptante.] Neptuni certe filium appella" * s scilicet,peius IListinuit , tamquam a Neptuno adoptatu^ ^ [j C ll.ei ccrotit'iApoC axf. n oeddän , inquit Appiuuus naV^Givil. pag. 7 zp. Cum victus scilicet Octavius
pr«lio, Sicili« potiuud« spem abjecisset, N e A f tjif ‘ rSex. Pompeius se elfe credidit, R-q' 'S rt ant qquU S >
rue i711'rtcu cT/cq. Testatur hoc etiam numlU^ 3 delpbt^in quo caput Sexti Pompeii nudum pingitur, ca ^
St tridente : epigraphe , N E 1 ' T V N I. hoc est > j ^j e£ iaitt' S 3peritiam rei navalis: quemadmodum postea ^ esC ul>] j J
prudentia Jovius , a fortitudine bellica Maxiiniauu^est cognominatus. Est hic nummus apud Patinum , ^ clta os>pag. ztp. & in Museo nostro. Porro , ut id oblt f!r ne in cX'in cladem hanc Augusti , ludendique simul sibi 1 jj e #a;stat Ikt elegans Epigramma, inter cetera a PitheoP a S- 7 8 -
Pos quam bis classe vicius naves perdidit ,
Aliquando ut vincat , ludit ajpdue aleam. p,
Ratum suille nihilominus illud vatum omen, seu 0 fjcp'lo Siculo , testantur ipsius Augusti nummi : i’ 1 S 111tun i expressa effigies , qui sinistra tridente«palmam porrigat, orbem pede dextro premat
bel'
. >r
tum expreila effigies , qui sinistra tridentem teneat
- „ . . dextro premat, e« 111 sca-
phe , CAESAR Divi F. al ique cum tropisvah. 1 •
XXIII. 1. Pisiium femina. ] Arist. Ub. 5 - hist ’ *mas. cap. 5. pag. 5 z 7 . ^g.
z. In quodam.] Anst. bb. 6. bist. anim. cap. ir - ? i °‘iisdem fere verbis. . . ß.
3. Enthinis. ] Aristoteli, k>S^,„T. rubellio Pl 11 '^’ \ r3z. sect. 4A. a rubore. Item Apicio, lib- 10. cap- 7 ; ‘fi'n °r’ r< Waiicut ' v -, 97 - £>tNobis rubestus>l-isiensibus, Ro uget , communi aliis quoque piscibus vocItalli' l } hragcUno. ' /ji
j. Et chams. j Aristoteli quasi hiatula , f o'
quia semper sit ore hiante. Massiliensibus ,,
cari, scribit Salvianus , & post illum Aldrovandus,Pde pisc cap. 10. pag. 51. De channe rursum ex O ** 0 ’32 - scct -54- . . - oag’
5. Capumtur.] Sic etiam Arist. lib 8. anim. cap- 2 ’
§ 54 - „ist
6 . NcfHbus, quies. ] Opportunum , inquit , ,1 0'
cium tempus, ante Solis ortum est : quoniam obR" j„(iJctibus , nusquam vagi, quiescant: illustribus, n jhJj , „uit 1,quam interdiu cernant. Vide Notas & EmendatioUCS,'XXXIX, ' r t ust"’
7. Et illußribus. ] Hoc est, serenis. in quibus iuE^ic.