Band 
Tomus primus.
Seite
514
JPEG-Download
 

obi^

Ö-P. XXIV.

514 c. PLINII NATUR. HISTOR.

gus: contra anguillis crassius: eoque verberari solitos tradit Verrius praetextatos: &

11 multam his dici non institutam. ^

X L. Planorum piscium alterum est genus, quod pro spina cartilaginem habet -1 ra'iae - 1 pastinacae , 3 squatinae , torpedo: & quos 4 bovis , lamiae , aquilae ,

5 minibus Graeci appellant. Quo in numero sunt S squali quoque , quamvis non plani. "Graece in universum 5 appellavit Aristoteles primus, hoc nomine eis imposito - ^distinguere non possumus, nisi cartilaginea appellare libeat. Omnia autem 7 carniv 0 ^sunt talia , & supina vescuntur, ut in delphinis 8 diximus. 9 Et cum ceteri pisces 0pariant, hoc genus solum , ut ea quae cete appellant, animal parit, excepta 19 fl ua10 ranam vocant. . •,

Cap. xxv- X LI. Est parvus admodum piscis assuetus petris , 1 echeneis appellatus : hoc cari*adhaerente naves tardius ire creduntur , s inde nomine imposito : quam ob cau3 amatoriis quoque veneficiis infamis est , & judiciorum ac litium mora : quae cnMuna laude penlac, fluxus gravidarum utero sistens , partusque continens ad puerperiT 5 * in cibos tamen non admittitur. Pedes eum habere arbitratur 5 Aristoteles, ita p°* :pinnarum similitudine. Mucianus 5 muricem este , latiorem purpura , a neque alper ,neque rotundo ore, neque in angulos prodeunte , 7 sed simplice concha, utroque l are fete colligente: quibus 8 inhaerentibus , plenam ventis stetisse navem , 9 portanta Periandro , ut castrarentur 11 nobiles pueri : conchasque quae id praestiterint, a Ps_

20 Gnidiorum Venerem coli. Trebius Niger pedalem esse, & IZ crassitudine quinque

torum naves morari: praeterea hanc esse vim ejus asservati in sale, ut aurum.eiderit in altissimos puteos, admotus extrahat.

uod^

Interpretatio.

a NetVue aspero. ] Neque rugoso, neque rotundo ore, neque cante, bUut moiico merjeSto • quae latera duo cUM 11 ^anguloso aut clavato rostro , ut in purpuris, sed simplice ac admomordissent , stetit illa, quamvis plenissimis VCH 10Uvi concha - utroque latere molliter introrsus se se repli- lis, &c.

Nota

i r. Multam his dici. ] Vide Notas & Emendationes, num.LIX. Non dicebatur multa, inquit, vetere instituto prse-textatis : quoniam, cum delinquebant, anguillarum coriis ,loco multa:, verberabantur : itaque non in tere, sed in cu-te solvebant. Isidorus in Glossis : Anguilla est , qua coercenturin scholis pueri, qua vulgo scutica dicitur.

Seil. XL. i. Kai«. ] Gallis, la Kaie. Harum plura gene-ra affert Rondeletius, lib. 12. cap. 13. Nos plura de iisdicemus opportunius , lib. 32. fest- ;z. ubi quid sit Ratisaperiemus. Arist. lib. ;. bist. anim. cap. $. pag. 5 27. &528. cum Plinio facit.

2. Paftinac«.] Hanc quoque Galli Raiam vocant,prop-ter similitudinem. Describitur a Rondeletio, 1. 12. cap. 1.

3. Squatina. ] Gallis , Angelot, &i Ange de mer. De eo Ron-deletius , lib. 12. cap. 21.

4. Bovis , lamia , aquila. ] Bovem & aquilam , inter rasa-

rum genera censent Hippol. Salvianus, pag. 147. & Ron-deletius , lib. 12. cap. 8. & iz. Bovem describit egregieOppianus, lib. 2. Halieut. v. 141. Galenus, tom. 2.in Ex-plic. vocum Hippocr. pag. 89. Ekv JzeA««-;©- nXapAeti;iVlv h' ixss K'Vgb. Aquilam, idem Oppianus , lib. 1. vers642. Quod vero lamiam in galeorum censu ponit Ronde-letius , lib. iz. cap. 12. haud facile quidem ei aifentior: tumquia sunt galei longi, non plani, cujusmodi lamiam essePlinius apertiffime docet: tum quia cartilagineis postea squa-los accensens, quamvis non plani sint, lamiam his adjun-gere tum debuit, cum sit causa par. E raiarum potius ali-quo genere esse censserim. ‘ -

y. Squali quoque.'] Sive Galei, Chiensdemer. vide Notas& Emend. num. EX. De squalis seu galeis, Rondeletius,lib. iz. cap. 2.

6. 'Ztxdp. ] "ZoJ.yn quare appellentur , nusquam nosAristoteles docuit, quamvis primus auctor ac fabricator no-minis. Galenus, lib. z. de alim. facult. cap. 36. pag. 398.fori s nxa-; , nomen accepisse ait, quod noctu cutiseorum splendeat.

7. Carnivora.] Carnivora, inquit, sunt cartilaginea om-nia. Vide Notas & Emend. num. EXI.

8. Diximus. ] Sect. 7.

9- Et cum ceteri'.] Arist. totidem verbis, lib. 6. hist. anim.cap. 8. pag. 672.

10. Quam ranam.] Marinam scilicet, sAha ßaTfx'%% , in-quit Philosophus, tum loco cit. tum lib. 2. cap. 1 6. pag.230. ut male scripsisse Gazam, fixi e . hoc est, rata, indeconstet :& ex lib. z. de generat, animal, cap. 3. ubi Phi-losophus hujusce rei causam explanat.

Seil. X I I. I. Echeneis.] Arist. Ijb. 2. hist. anim. cap. 17.pag. 237. eV( 3 ‘xV'dtot 71 T 7nT3aiuy , 9 «g.Aesl nyiS t y vt-

n'i$u, &c. Remoram Latini vocant. Oppianus, » lD 'lieut. v. 223. inter squamosos pisciculos reponit, seyporrectaque specie, cubitali longitudine , colore autrugineo, sormaque anguillis assimili.. Quibus sissl 1 * yiiipetram nostram graphice omnino descripsit, cui # e • sii!inesse ut naves remoretur, clavo adhterens , expetie» ^Cardin. Turnonius , & Pellicerius Ep. Mtmlpeliei' iis ’ 4

probarunt, Rondeletio wirl-sy referente , lib. 14-Hianus, lib. 12. hist. anim. cap. 4?. eamdem st ualpiantis, remoram describit. ... ^ V

2. Inde nomine, jj 'Arri § yiftm. LucanUS, R

67L

Non puppim retinens, Euro tendente rudentes >

In mediis Echeneis aquis. > stftU

Z. Amatoriis. ] Arist. Kecj Xf^rriq rene cainl (C lit'(plxreyt. Plinius, lib. 32. sect. jo. Venerem itn> ll>s

-Ä

neis

4. In cibos. ] Arist. loc. cit.

5- Aristoteles.] Vide Notas & Emend

:st»

, ---,.j - — num. LXl ^

6. Muricem este. ] Alterum illud echeneidos genu» y atestaceorum, seu concharum genere. Caffiod. lib-ep. 3 y. Forte incumbente austro, remigiisque juvanti1>US j

navium, echeneis morsus inter undas liquidas alligavit - ßdici maris concha fimtU potentia labiis suis navtum do T J ^runt : quarum quietus talius plus dicitur retinere , sto

tata poßint elementa compellere. Stat pigra ratis tumentiVelis, 0“ cursum non habet cui ventus arridet : tine an .

c ursum non habet cui ventus arridet : fine s nC °, sgitur > fine ancoris alligatur : 0 1 tam parva animaha p‘stunt > quam tot auxilia prosperitatis impellunt. ■ 1

7. Sed fimphee concha.] Qualem describitRondelet 1 “^

2. de testaceis, cap. 34. pag. 101. accuratiufque yjFabius Columna , lib. de purpura , cap. 20. pag- 44'Notas & Emend. num. LXII I. y j j

8. Inhxrcntibus. ] Concha: lateribus sive labris, 11

nexis. „„

9 . Portantem. ] Vide Notas & Emendationes 'LXIV.

10. A Periandro. ] Cypseli F. Corinthiorum tyraust 0 ^ js,I I. Nobiles pueri.] Trecenti primorum Corcyt^° rberi, quos ad Alyattem Sardium regem Periander *bat , ut narrat Herodotus , lib. 3. Thalia , num- 4 ' nlU lti-180.A post eum Laertius in Periandro, pag. 2 3. ahiss>

12. Craffitudine. ] Crassitudo hac quinque digitotU ’^jjjvium , non piscis ipsius crassitudo est. Ejusmodi elU uillud , Satyra 12. vers 5.9.

Digitis a morte remotusQuatuor , aut septem , si sit latißima teda.