IO

15

Cap. XXX.

20

516 C. PLINII NATUR. HISTOR.

est sufflatione viventibus. a Cetero per brachia velat ' 7 acetabulis dispersis, 8 haustudam adhxrescunt: 9 tenent supini , ut avelli non queant. 19 Vada non apprehendunt-grandibus minor tenacitas. 11 Soli mollium,in siccum exeunt, dumtaxat asperum:tatem odere. 12 Vescuntur conchyliorum carne, quorum conchas complexu b eriniu .frangunt: itaque prxjacentibus testis cubile eorum deprehenditur. I} Et cum alioqui bt ^ ■tum habeatur animal, ut quod ad manum hominis adnatat, in re quodammodo fenu ,ri callet. Omnia in domum comportat: dein putamina erosa carne egerit, adnatanteiqpisciculos ad ea venatur. 14 Colorem mutat ad similitudinem loci , & maxime in 100rU ’15 Ipsum brachia sua rodere, falsa opinio est. Id enim 14 a congris evenit ei: sed renale 1 »17 sicut colotis 18 & lacertis, caudas, haud falsum.

X L V I I. Inter prxeipua autem miracula est, qui vocatur nautilos, 1 ab aliis P 00 ^;pilos. 2 Supinus in summa aequorum pervenit, ita se paulatim subrigens , ut emissa °' 0ni per fistulam aqua, velut exoneratus sentina, facile naviget. Postea prima duo bracn ( ,retorquens, membranam inter illa mirx tenuitatis extendit. c Qua 3 velificante in a 0 ^»ceteris subremigans brachiis , 4 media cauda, ut gubernaculo , se regit. Ita vadit ait >.d 5 liburnicarum ludens imagine : & , si quid pavoris interveniat , 4 hausta se 10gens aqua. _ ■ •

XL VIII. Polyporum generis est 1 ozxna, dicta a gravi capitis odore, ob hoc ntme 2 murxnis eam consectantibus. Polypi binis mensibus 3 conduntur. 4 Ultra N 01tum non vivunt. s Pereunt autem tabe semper , 4 feminx celerius, & fere a ptu. Non sunt prxtereunda & L. Lucullo Proconsule ; Bxticx comperta de P°lyP^ ’ -qux Trebius Niger e comitibus ejus prodidit : Avidissimos esse concharum - 1ad tactum comprimi, prxeidentes brachia eorum, ultro que escam ex prxdante cä P el '

Interpretatio.

9 Cetero. ] Ceterum per tota brachia habent polypi cali- c Qua. ] Qua membrana in veli morem extenta, tiuiA 211culos sparsos, qui sunt instar acetabulorum , quibus veluti spirat. . .. £B j

hauriunt suguntque ea quibus adhsesermt. d Liburnicarum. ] Navium liburnicarum siniiht Hd

b Crinium. ] Sive brachiorum. quamdam exhibet.

N O T A.

'quam rectius fortassis, sttod pradurum , iit sufflatione viventi-bus. Firmum, inquit, ac solidum polypis est, dum vivunt,caput , distentu, flatu quodam , tumefactuque. Aristotelisverba, e loco citato, hate sunt : T W ut<p«?da>, tus «vtmXiuyly iyjiy , KsJn-tß; Caput polypus ha-

bet , quoad vixerit , durum , tamquam flatu distentum. Usus eavoce superius quoque Plinius lib. 8. fest. 58. in melium na-tura explicanda : Sufflata cutis distentu , inquit, iflus hominuntCJ" morsus canum arcent.

7. Acetabulis. ] Sunt acetabula, vascula ea, qua: oxyba-

pha Grxci dixerunt. Forma eorum rotunda , nulla margi-nis latitudine , paulatim se undique contrahens , calicis in-star , descendebat in imum. Eadem forma, sed majori ca-pacitate, cotyla suille deprehenditur : unde Grteci

denominarunt ea , qua: cavam illam decrescentis subinderotunditatis speciem aemulantur : cujusmodi sunt cavi orbes ,seu orbiculares ilis , per polyporum brachia sparsa:, quibusadhsrent, exhauriunt, sorbentque, lacunulai.

8. Haustu. ] Scct. 48 .stuflu.

9. Tenent supini.'] Philosophi verba htec sunt, pag. 404.

Ü icj rynl-ffl ntqi ns\txnu.y cu S vnrha/.s. Prehendit au-tem polypus > retinetque , brachiis sttpims > incurvati/que.

10. Vada. ] Si quid lubrici ostenderint, Hon poliunt här-tere , seu retinere : neque si quid cedentis , ac soluti, qua-lis arena est. 'Eli» ü 'eiinlod ccttftsv i sim er. , <sru i-77 iuvamqsytniprfv. Arist. loC. cit.

11. Soli mollium.] Arist. lib. 9. hist. cap. 59. pag. 10-17.& 1098.

12. Vescuntur. ] Arist. lib. 8. hist. cap. 4. pag. 871. O!

Si nroXvTroile ovSttpynei , tstxs pgynti

na. avc^xla , Tfttpoyntq munus' ito nui oigsttyts ol Jnptoov-ms nde JzcXuyg.s aonäy.

13. £1 cum alioqui. ] Arist. lib. 9. hist. pag. 1094. Lc 1095.Albertus , lib. 8. de animal, tract. 3. pag. 263.

14. Colorem. ] Arist. & Alb. laudati. Basii, in Hexaem. ho-rni!. 7. pag. 9 4. Vide Plutarchum, in quadi, natur, pag. 916.

Cur colorem mutet polypus.

Is. Ipfum brachia. ] Inde parcemia apud Hefych. pag. 777.II o^oTroiti iixbo , atlnos iaOnoy xanu<pa.yjy, In ea fuere ha:-resi, JElianus , lib. 1. hist. animal, cap. 27. Oppianus , lib.

2. Halieut. vers. 250. ut existimarent , quemadmodumUrsi , dum hibernis mensibus latent , ac pedum suctu vi-vunt, ut Plinius ait lib. 8. fest. 54. ita etiam polypos hi-berno tempore , dum in specubus maris conduntur, pedumarrosionc ali. Refellit hoc Arist. lib. 8. hist. cap. 4. pag.S71- k Plutarchus, lib. de solert. animal, pag. 978.

< , t ■ ftt

id. A congris.] Arist. pag. 871. vzro “ Jstra sint, qui legi a cancris, aut aliter, malint.

17. Sicut coletis.] Colotes , live galcotes, steh 10 .

eorum est, ut dicetur lib. 29. fest. 28. Sicut c0 . 0 jypi*quit, & lacertis caudas abscissas renasci, sic brachia Pcorrosa, certum est. p ag.

18. Et lacertis. ] Arist. lib. 2. hist. anim. cap.

278. K tfi(yl it 'Sbnntfii/cfAfiai T ne ozcufuy xj T<pdov^). Tum lacertorum , tum serpentium cauda abseist i rtgrantur. Qr

Se fi. X L V 11. I. Ab altis pompilos. ] Recte , an s cCl1 , y0 ,tientibus , non decernit. Interim vide Notas & Eme°. t0 >nes, num. L X X. auctor Indicis hujus libri , ISIa vl & g,rem Polypum vocat. Philosophus lib. 9. hist.

' ' ."" """ ^

»a"

1099. hunc polypum ait, tum natura, tum astionib us

sit, st

a ceteris ejus generis differre : ita ut polypus nonconcham habet : neque concha sit, quia polypus c» ^vigat autem , id quod neque concha, neque polypus.Iconem exhibet Rondelet. lib. 17. cap. 9. pag. si7-gumento Galli Triremem piscem eum vocant, l a ^ y y

2. Supinus. ] Vide Notas & Emendationes, num- T

3. Velificante in aura. ] Infra fest. 5 1. Per summaVelificant : hoc est, ceu velis passis, navigant.

4. Media cauda.] Medio cirro. 'flirirfl'

s. Liburnicarum. ] Liburnica, genus est navis veloci

a Liburnis inventoribus cognominata, ut alibi dixnnu s y^,6 . Hausta. ] Mari testam implens. TamiiwV i 9 *** _ a g.pst aöoea ro o . Arist. lib. 6 . hist. anim. cap.

1100. •

Seil. X L V 111. l- r O^ena. ] Est pusillus polypus ^

o^oXis , öcfiohlct , & ex odoris argumento cog (

natus. Julius Pollux, lib. 2. cap. 4. 'Qcftostia

i nroXkay 'ot^aiya KUXUfityrt ‘ 7 rtX 07 ioics i t ti‘> ecitf ’

2. Mtiranis. ] Harum pugnam cum polypis defcrivi v .

gie Oppianus , lib., 2. Halieut. vers. 260. Objectis Prum carnibus attrahi murtenas olfactu, & facile capi,prodidit, lib. 3. vers 198. t etH'

3. Conduntur. ] Latent in profundis pelagi receflivu >

peltatum metu. Oppianus, lib. 2. Halieut. veri. 24 1-nteus lib. 7. pag. 317. ex Aristotele. pag-

4. Vitra bimatum. ] Arist. lib. 9. hist. anim. eap-1095.

s. Pereunt. ] Arist loc. cit. & Athenatus. - illa?

6 . Femina. ] Arist. Oppianus expressius vix annuti ^spatium excedere contestatur, lib. 1. Haliedt. v. f? 1 'sanus, lib. 6 . hist. aaim. cap. 28.

/