J 4 S C. PLINII NATUR. H I S T O R.
infestantur , respersu pennarum hostem obccecantes. 25 Ssepe Lc aquila: ipsae non toleratftes pondus apprehensum , una merguntur. 27 Halkeetus tantum implumes etiamnum p ulos suos percutieris, subinde cogit adversos intueri Solis radios, & si conniventem 2mectantemque animadvertit, praecipitat e nido , velut adulterinum atque degenerent - fillum cujus acies firma contra stetit, educat. 29 Halsieeti suum genus non habent N e, ex diverso aquilarum coitu nascuntur. Id quidem 0 quod ex iis natum est , 30 in ostutagis genus habet, e quibus vultures progenerantur minores : & ex iis magni, quiA nino non generant. Quidam adjiciunt genus aquila: , quam 31 barbatam vocant: Tussvero 32 ossifragam.
10 IV. Tribus primis , & quinto aquilarum generi 1 inaedificatur nido lapis aetites, q uel11aliqui dixere 2 gangitem: 3 ad multa remedia utilis, nihil igne deperdens. 4 Est autesltlapis iste praegnans , intus cum quatias , alio velut in utero sonante. Sed vis illa u iecUca non nisi nido direptis. 5 Nidificant in petris & arboribus : 6 patiunt & ova terna -7 excludunt pullos binos: visi sunt & tres aliquando. Alterum expellunt tactio nutrien 415 di. Quippe eo tempore ipsis cibum negavit natura, prospiciens ne omnium ferarumtus raperentur. 8 Ungues quoque earum invertuntur diebus iis, albescunt inedia penn$>ut merito partus suos oderint. 9 Sed ejectos ab his cognatum genus ossifraga excipi untJ& educant cum suis. 10 Verum adultos quoque persequitur parens, & longe fugat, Ewa-los scilicet rapina. Et alioqui unum par aquilarum magno ad populandum tractu , üt20 satietur , indiget. Determinant ergo spatia, nec in proximo pradantur. Rapta non pt° u ‘nus ferunt , sed primo deponunt : expertaque pondus , tunc demum abeunt. Oppetantnon senio , nec agritudine, sed fame , in tantum superiore accrescente rostro j ut adun-citas aperiri non queat. A meridiano autem tempore operantur , & volant: prioribushoris diei , donec impleantur hominum conventu fora , ignava sedent. 11 Aquilatuw25 penna mixtas reliquarum alitum pennas devorant. 12 Negant umquam solam hanc alitentfulmine exanimatam : ideo armigeram Jovis consuetudo judicavit.cap. i v. V. Romanis eam legionibus 1 C. Marius in secundo Consulatu suo proprie dicavit*
Not,®.
16. sapcXr aquile.'} Aristot. lib. 9. bist. anim. cap. 41.pag. 1071.
27. HalUetus.} Arist. libro citato, cap. 45. pag. 1078.iisdem ferme verbis , & Albertus M. lib. de anim. tract.
2. cap. 6 . pag. 259. Lucanus item eleganti carmine, lib.9. verf. 902.
28. HumeBantemque.} Plinius lib. XI. fest. 54.de oculis rAnieni , inquit , incenduntur , humeclant, conmvcnt. Frustra eilPintianus , qui müantem mavult. Plinius alter in Panegyr.fidimus humefientes oculos tues , demiflumque gaudio vultum ,Scc.
29. Haliaeti suum genus. ] Haliaretus, inquit, qualis pro-xime ante descriptus est, clarissima oculorum acie , non exsui generis mare & femina progeneratur: sed ex coitu cumdiversi genetis aquila : nam quod ex haliseto mare ac fe-mina gignitur , id imbecillius est, & a paterna desciscit in-dole degener : in ossifragis ideo locum habet. Igitur pa-rentibus nequior proles, mox datura etiam est progeniemvitiosiorem, vultures nempe minores , fecundos illos qui-dem , ex quibus alii magni, sed iidem steriles, gignantur.Sic auctor libri de Mirab. Auscult. pag. 1157. & AlbertusM. loc. cit. pag. 258.
30. Iu oflifragis.} Diosc. lib. 2. cap, 58. tplit; & i oj/ipgjs-
jsr. Aliis , qlwtj. Oßlfragus , inquit Alb. loc. cit. pag. 259.de genere efl aquilarum parvarum, comedens carnem : Cr come-sta ducit offa in altitudinem , ut cadentia super saxa frangantur :<7* tunc descendens comedit medullam : C y propter hoc vocatur ofji-fragus. In oculis autem efffragi est albedo multa permixta pupilla ,(sa ideo efl debilium oculorum acies ista. Minor est halixeto :sed ab aquila yenBc? parum distat: itnmo major ipsa diciturab Arist. lib. 8. bist. cap. 6 . pag. 883. eademque colore ci-nereo : to fttytios deris' • rd 'j curohiSts. No-
strorum aliqui , communi cum haliateto nomine , Orjrayevocant.
3 I . Barbatam. ] Hanc eamdem este cum Oppiani Harpe ,existimavit Aldrov. lib. 2. Ornithol. cap. xi. pag. 223. Verumab harpe milvum nihil discrepare auctor est Tzetzes, Chiliad.
versi 41Z-
'Ir.-nW t (Vient ittv , ovg§ Rf&l/J ,
’A(mkCav 7K vtlfha m t aMx.mgJ.lkiv.
32. Oßtfragam.] Nihil Hermolaum moror, qui Ossifra-gam ab ossifrago, nullo veterum advocato teste distinguit.Quam Plinius ossifragam , hunc Albertus olsifragum appel-lavit.
SeB. IV. I. In ediscatur.} Aliunde scilicet asportatus , ni-do inadificatur, inseritur.
2. Ga-gatm.} Vide Notas & Em emi. num. X.
3. Ad multa.} Dc his remediis dicetur, lib. 36-Plura Marbodams affert, lib. de lapid. pret. cap._ 2 7 -27. In usus magicos expetitum lapidem hunc fuisse 3net Lucanus, lib. 6. versi 676.
Qu.cque sonant feta tepefaBa sub alite saxa.
4. Est autem.} Solini paraphrasis, cap. 37. pag. 67 ' ' S
tes , inquit , alterum lapidem intrinsecus cohibet , cujussonorus est , cum movetur : quamlibet tinnitum illum, s j 3 -num scrupulum facere ,fid spiritum,scienti(fimi dicunt. Sic 1 ri '■nus in Periegesi , pag. 393. ;
Hic aitites est, sonitum cui spiritus addit
Arcanum crepitans: pragnantihus utilis agris.
5. Nidificant.} Arist. lib. 9. histor. cap. 41. , c,,
6. Pariant ova. ] Musicus apud Plutarch. in Mario j P 0
426. de aquila: ^ ^
iiV rga« /djti ■naret, S'oo chcAtrrm , *
vK“-
Excludit binos, edit terna , educat unum.
Refert hoc ipsum ex Musteo carmen Aristot. lib. 6. hin- an ‘cap. 6 . pag. 664. , , j ulS
7. Excludunt. ] Hsc totidem verbis habet Phil° 30 s J;loc. cit.Transscripsit & Albertus M. lib. 6. de animal, tra •cap. 6. pag. 196. Vide & Basii, in Hexaem. hornib 8- P 6106.
8. Hhgues quoque.} Arist. Joc. cit. «K Albertus. ,
9. Sed ejellos. J Arist. tum loc. cit. tum lib. 9. c aP’ 4
1077. Id vero Albertus loc. cit. nullo ait certo experiffl econstare : solo rumore ac fama prodi. ,y )i)
10. Ferum adultos.} Qua; deinceps sequuntur, ad ea 'V■ Aquilarum penna , &c. Aristoteles totidem verbis habet,
hist. anim. cap. 41. pag. 1072. & 1073. . ca p,
11. Aquilarum penna. ] AElianus , lib. 9. bist. an 1 ®- ^
1. Albertus quoque, lib. 8. de animal, tract. 1. cap- ?• P248. expertum se profitetur , pennas plurcs anserinasaquilina una absiimptas. Alii ceteras quidefn citiusinterire : ab aquilinis devorari negant, aut occulto 1nitoque dissidio interteri. Manuel Phile, lib. de P r0 P r j a rU nipag. 24. aquila: pennas ait etiam sagittis insertas, 3 * 13volucrum in pharetra pennas exedere :
nvepov j rrav e 4 Stiftv ij rtsrts ,
A'v 0 nrltpüinns ir ßi’häiv 3 rz%ons
Acdsttsow ctvrb/J eil paftrfM/ 1 uvuXv,. , yole
12. Negant umquam. ] Quod se supra nubes attol 3
tu , & supra fulminum sedes. o
Secl. V. 1. C. Marius. ] Bello Cimbrico , ut auctor «Justius in bello Catilinario, sub finem, paZ 4 8 -
£rac