h ocnu-

57 4 C. PLINII NATUR. HISTOR.

Tiberio Casare ex Nerone gravida, cum parere virilem sexum admodum cuperetusa est: puellari augurio, ovum in sinu fovendo , atque cum deponendum haberertrici per sinum tradendo, ne intermitteretur tepor. Nec falso augurata proditur. 3per inde fortasse inventum > ut ova in calido loco impolita paleis igne modico foveten5 tut, homine versante, pariterque & stato die illinc erumperet fetus. Traditur quadamars gallinarii cujufdam , dicentis 4 quod ex quaque eilet. 5 Narrantur & mortua gall 11 ^mariti earum visi succedentes invicem, & reliqua fetae more facientes, abstinentefquea cantu. Super omnia est s anatum ovis subditis atque exclusis admiratio , primo n01 ’plane agnoscentis fetum : mox incertos incubitus sollicite convocantis: postremo lam enio ta circa piscinas stagna, mergentibus fe pullis natura duce.

LXXVII. Gallinarum generositas spectatur crista erecta, interdum gemina: 1 P el lnis nigris, ore rubicundo, 1 digitis imparibus, aliquando & super quatuor digitos tranverso uno. Ad rem divinam, luteo rostro pedibusque, puras non videntur : ad 3 °P er 'tanea sacra , nigras. 4 Est & pumilionum genus non sterile in his , quod non in ailgenere alitum, sed quibus certa fecunditas rara, & incubatio ovis noxia. &

LXXVIII. Inimicissima autem omnium generi 1 pituita, maximeque inter meu lSvindemia: tempus. Medicina in fame , & 2 cubitus in fumo i: Utique si ex lauro , aU ^3 herba sabina fiat: penna per transversas inserta nares , & per omnes dies mota : 4 abus, allium cum farre, aut aqua perfusus , in qua s maduerit noctua, aut cum ss sll112y 6 vitis albas coctus: 7 Sc quaedam alia.

Cap. iv in. LXXIX. 1 Columbae proprio ritu osculantur ante coitum. 2 Pariunt sere bina 0V2-

ita Natura moderante , ut 3 aliis crebrior sit 4 fetus , aliis numerosior. 5 Palumbesturtures plurimum terna: nec plus 5 quam bis vere pariunt : 7 atque ita , si prior f et "corruptus est : & quamvis tria pepererint, numquam s plus duobus educunt. Tertius2Z quod irritum est , 9 urinum vocant. lo Palumbes incubat femina post meridiana in niarutinum, cetero mas. Columbae 11 marem semper & feminam pariunt, priorem maren 1 -'12 postridie feminam , 13 Incubant in eo genere ambo , interdiu mas , noctu fem IIia '14 Excludunt vicesimo die. Pariunt a coitu ,S quinto. Astate quidem interdum bin 1

Cap. lvi.

*5

Cap. lvh.

Not^.

T470. Parmensis, anni 1476. Tarvisina 1479. Veneta 1483.Brixiensis 1496. Veneta 1519- alisque: & Suetonius ipseproxime appellatus, ubi Plinium describit.

3. Nufer inde.] Haud longe disparem modum tradit Al-bertus , loc. cit.

4. Quod ex quaque. ] Qui cum ovum inspexerat, qux idgallina peperiisct, dicere solebat, uti refert de gallinariis De-liacis Cicero , lib. 4. Acad. pag. 51. & pag. 64.

7. Narrantur. ] Arist. lib. 9. hist. anim. cap. 75. pag. 1166.Ailiau. lib. 4. hist. anim. cap. 29. Guill. Brito, ord. Minor,in Vocabulario MS. laudatus a Du-Cangio in Notis ad Ni-ceph. Biyen. pag. 219. Gallmgallinaceus dicitur , qm quafi gal-lina nutrit pullos, quia mulieres solent-ei deplumare ventrem , Crfricare cum urtica , quia taliter urticatus libentißime cubat superpullos , e?* nutrit eos ficut mater , CJ" gra cillat sicut gallina. Exor-nat hunc Plinii locum paraphrasi poetica Passerarius vateshaud ignobilis , carmine de gallo :

An fobolis referam sudium , raptaque dolorem ,

Conjugis , ante suos poßit quam excludere pullos ?

Maternas funclura vices ut cura maritiSuccedat feta , defertifque mcubet ovis ?

Ecquanam est prisca major pietatis imago ?

6. Anatum ovis.] Cicero , lib. 2. de Nat. Deor. pag. 100.Quin etiam anatum ova gallinis [ape supponimus : ex quibus pulliorti primum aluntur ab iis 3 ut a matribus , deinde eas relin-quunt 3 Crc.

Sed. L XX VII. I. Pennis nigris.] Vide Notas & Emend.num. EXIX.

2. Digitis imparibus. ] Nec paribus angulis , inquit Colu-mella, lib. 8. cap. 2. pag. 28I .generosijpmaque creduntur, quaquinos habent digitos , ÖTC.

z • Opertanea. ] Qua Bona? Des fiebant, in operto, hocest , in abdito, non sub dio.

4- Est er pumilionum.] vide Notas & Emendationes, num.LXIX.

Seil. LXXVIII 1. Pituita.] La pepie. Palladius , lib. 1.cap. 27. pag. 21. Pituita gallinis nasci solet, qua alba pelliculalinguam vestit extremam. Hac leviter unguibus vellitur, ere.

2. Cubitus in fumo. ] Nitanda pituita pernicies erit > inquitColumella lib- 8. cap. ;. pag. 290. qua ne fiat , gallinaria

semper fumigabimus , ere.

3. Herba sabina. ] De hoc remedio iterum, lib. 24. fest- 61.

4. Cibus 3 allium. ] Palladius loc. cit. ;Item allii mica tritacum oleo faucibus inferatur. De hoc remedio iterum, lib. 20.sect. 23.

5. Maduerit.] Ita Reg. I. 2-Chiffl. &c. Editi, laverit.

C. Nitu alba. ] Uvam quoque , quam Graeci jwfAiv

dtfgst.Mi vocant, Columella in cibis misceri jubet, & ^dius , locis cit.

7. Et quadam alia. ] Quae refert Columella , loc. Cit-Sffl. LXXIX. 1. Columba.] Anst. lib. 6. hist- an-M-z.pag. 6yr.

2. Pariunt fere. ] Arist. lib. 6. cap. 7. pag. 660. _ 0

3. Altis crebrior.] Ut aliis creber tantum sit fetus:

etiam numerosus. Hoc est, quemadmodum Philolbph« s ^ganti usus Atticismo docet, alia: multum , ut columba : ^

multa , ut gallinae, pariant: aj pi-i , -res rroXtsäun , u(l y^

'cfetstfctj ‘ aj j , -ra! 7to0e.ee , aj dXtC^^sth; , lib- 6'

hist- anim. cap. i. pag. 639.

4. Fetus.] ItaMSS. omnes: non partus, ut editi-

y. Palumbes ere.] Arist. loc. cit. ,,y,

6 . Quam bis vere. ] Vide Notas & Emend. nntn. L-“. aS

7. Atque ita ] Iterum, inquit, pariunt, cum ?," 0 r .periit. Tixlj de 1 « dturtyi , Sto* Id OTÜTtgjE

9 »Arist. loc. cir. y-jg

5. Plus duobus educant.] Hoc est, excludunt fovendo-

Notas Lc Emend. num. EXXI. e0a g

9. Vrinum. ] Ougavov. Non ab agjt, quod caudam , nab tepoc quod ventum sonat: sed ab apo». quod urinam : u

& uuuöno^cf. vocantur a Philosopho ceu canis urina- ^

10. Palumbes incubat.] Palumba ab /ero diei map‘ enS ’

no flem usque ad jentandi tempus incubat : reliquum temp or,s ’ ^£,lumbus, inquit Arist. lib. 6 . hist. anim. cap. 7. pag- Q 0,dj >j fciv tsxi dtlxifc c0p%afAt>), vlid ts ^

imnUji , £ ia; dwnf.vefWn; «gocr ■ 0 oi ai 'pico , to

Xt”*- . . Arist-

ii. Marem semper.] Sape , non semper «c ictixoM, .lib. 6. cap. y. pag. 661. Albertus item, lib. 6. de amm- P 9195 .»t frequentius. ,.. lU iJl

12. Postridie feminam.] Post triduum, si Aristotelem

audimus, scribendum fuit: dj plcu/

t« mKsd , iisg. TZK/.iy sir-rj jurtpov. Frequenter die »W’jeflo alteram parit. Plinio tamen suffragatur Albertus M'

6. de animal, tract. 1. cap. 1. pag. 1 <?y. Columba -frequentius fimulpullificant marem ZJT feminam: CT quando ‘primo ut frequentius ovant, ovum masculinum, fiquenttninum : cr quando exeunt ova, ut frequentius primo die cxA jf.sylinum, ©• sequenti die femininum, vel citius, sed tamen p°P mnum, are.

13. Incubant.] Arist. & Albert, loc. cit.

14

E X XI. , . c it.

17. Quinto. ] Quinto post coitum die. Albertusseptimo tantum.

14. Excludunt vicesimo die. ] Vide Notas & EmenA n