5
io
Cai*. LXl.
15
Cap. lxii.
20
Caput,,
L X 11 x. >
J7« C. PLINII NATUR. HISTOR.
lios vocatur , quaternos: 45 corvus aliquando & quinos: 46 incubant totidem diebus.47 Cornicem incubantem mas pascit. 4S Pica novenos : 49 melancoryphus supra viceno, Sparit, semper numero impari: nec alia plures : tanto fecunditas s ° major parvis. 51 **rundini coeci primo pulli, & fere omnibus quibus 51 numerosior fetus. .
LXXX. 1 Irrita ova , qux hypenemia 2 diximus, aut mutua femina: inter se libinis imaginatione concipiunt, 3 aut pulvere : nec columba: tantum , sed 4 & gallina: - P erdices , pavones, anseres, chenalopeces. 5 Sunt autem sterilia - & minora - ac minus jueundi saporis , Sc magis humida. 6 Quidam Sc vento putant ea generari: qua de cauetiam 7 Zephyria appellantur. Hxc autem vere tantum fiunt , incubatione derelicta >* qux alii 9 cynosura di/ere. IO Ova aceto macerata in tantum emolliuntur, ut per anu^los transeant. 11 Servari ea in lomento, aut hieme in paleis, aestate in furfuribus , utu"mum. 11 Sale exinaniri creduntur.
LXXXI. Volucrum animal parit 1 vespertilio tantum , cui & 2 membranaceae piu slaJuni. 5 Eadem sola volucram lacte nutrit : ubera admovet. 4 Parens geminos volitat anaplexa infantes, secumque portat. Eidem 7 coxendix una traditur, Sc 4 in cibatu culict*gratistirni.
L X X X11. 1 Rursus in terrestribus ova pariunt serpentes : de quibus nondum dictosest. 2 Coeunt complexu, adeo circumvoluta: sibi ipsie, ut una existimari biceps poln •3 Viperae mas caput inserit in os , quod illa abrodit voluptatis dulcedine. 4 Terrestn uslleadem sola intra se parit ova unius coloris & mollia , ut pisces. 5 Tertia die intra uterumcatulos excludit : deinde singulos singulis diebus parit , 4 viginti fere numero. Itaque ceterae tarditatis impatientes , perrumpunt latera, 7 occisi parente. Ceterae serpentes 8 contexta ova in terra incubant , & fetum sequente excludunt anno. Crocodili vicibus incebant, mas & femina. Sed reliquorum quoque terrestrium reddatur generatio.
EXXXIIE 1 Bipedum solus homo animal gignit. 2 Homini tantum primi coitus p oCnitentia, augurium scilicet vitae a poenitenda origine. Ceteris animalibus stati per tero? 0ra anni concubitus: homini ( 3 ut dictum est ) omnibus horis dierum noctiumque. C eceris satietas in coitu, homini prope nulla. 4 Messalina Claudii Casaris conjux, regule 111
Nota
4f. Corvus aliquando.'] Arist. loc. cit. pag. 66 S-
4 6. Incubant totidem. ] Hoc est , vicenis, ut de milvo proxi-me dictum est : Arist. loc. cit. adblrsitpas.
47. Cornicem. ] Aristot. lib. 6. histor. anim. cap. 7. pag.670.
48. Pica novenos.] Arist. lib. A. bist. cap. IA. pag. 1047.
49. Melancoryphus. ] Arist. lib. 9. bist. cap. 2 2. pag. IOJ 2.
50. Major parvis. ] Quam alitibus grandioribus.
fi. Hirundini <7 c.] Arist, lib. 4. degener, anim. cap. 6 .yag. i i2A.
52. Numerosior fetus. ] Ita M S S. omnes : non, ut editi,
fartus.
Seil. LXXX. I. Irrita ova.] Aristot. lib. 6 . histor. cap.a. pag. 647. totidem plane verbis.
2. Diximus. ] - Sectione sliperiore. Helychio , pag. 9 3 6.X 'orimsfUit ad, rd diya. sf öytvblwua "si . 1 dpxpx.
3. Aut pulvere. ] Ita M S S. omnes. Pulveris apud Philo-sophum mentio nulla. Generari ova hujusmodi prodidit, sisuaviter & titillatorie attrectentur : similem titillationem,qua: maris ineuntis affert imaginem , vollitatione in pulverecreari, Plinius fortassis ipse animadvertit.
4. Et gallina. ] Arist. loc. cit. Id quoque in psittaco exper-tum se scribit Harvcus , Exerc. 4. pag. 13 . De vulturibus quo-que Basilius, in Hexaem. homil. 8. pag. iod. Majori etiammiraculo ovis illis vulturum fecundis.
5. Sunt autem. ] Arist. loc. cit.
6. Quidam cr vento.] Arist. iisdem verbis.
7. Zephyria.] Ztpdpia 8c vzrLoi/aict ab aliquibus di fla , in-quit Philosophus loc. cit. quod verno tempore aves excipereauras solent, &sic vento concipere. Quod mendacium solidafide Albertus credidit, lib. 6. de animal, cap. 3. pag. 191. Sc«le Lusitanis equabus alii ausi sunt prodere.
8. Qua alii.] Reg. I. Colb. I. 1. quo alii.
ff. Cynosura. ] Egimus de ea voce, fest. sup.
10. Ova aceto. ] Experimento scimus id comprobatum.
11. Servari ea.] Varro, lib. 3. de re rust. cap. 9. pag. 104.Columella , lib. 8. cap. 6 . pag. z 9z .
12. Sale exinaniri.] Columella, loc. cit. Alii salibus inte-gris adoperiunt: alii muria tepefafla durant: sed omnis sal quem-admodum non patitur putrescere , ita minuit 0 va,nec sinit plena per-manere , &c.
Sefl. LXXXI. I. Vespertilio.] Nuxrs^V, Chauve-siuris.
1. Membranacea.] Membran.« coriacea: pennarum vice.
3. Eadem sola. ] Macrobius , lib. 7. .Saturn, cap. 1 6 . pag.
'<;8.
4. E arens geminos.] Neglectam a librariis priorem vocem
parens , ex M S S. Reg. 1. 2. Colb. 1. 1. Paris. Sa-turnius.
5. Coxendix una. ] Pes unico constat oste, sine ullo P rte , suftraginumve flexu, qualis in ceteris avibus. ^ ^
6. In cibatu culices. ]' Albertus , lib. 23. de anim. pa?' ^
Cibus ejus ( vespertilionis ) esi musia , er culices: comedit 0CT carnes , &c. .
Sefl. LXXXII. i.R ursis.] Arist.lib.hist. 5• anim. 4
2. Coeunt. ] Aristot. totidem verbis , lib. ;. hist. c3 J c0 r
pag. 526. Circumvoluta: ita serpentes, funium simul 1 •,
torum speciem exhibent, apud Charasium, lib. de t x Pmentis circa Viperam. uS ,
3. Vipera mas.] .Nicander in Theriac. pag. 28. ^
lib. 1. hist. anim. cap. 24. Prudentius in Hamartigenia, ^mine non ineleganti, versu 585. aliique : Huic tarne Qfa -bulx fidem derogant Philottratus, aliique complures • ^nesque hodie eruditi. Coitum in viperis, ut in ceterismantibus , genitalium partium opera fieri, atque em 1receptuque feminis alleverant. Qua de re vide eumdeM ,rasium in Echiosophio, pag. 216. Sc, qui eiprsivit, A*vandum, lib-1. de serpent, pag 119. _
4. Terrestrium. ] Arist. lib. 5. hist. anim. cap. rA- r
6Z5-
5- Tertia die.] Anst. loc. cit.
6. Viginti fere.] Nonnumquam & XXV. Charalio
loc. cit. pag. 37. 3 g.
7. Occisa parente.] Sic Arist. loc. cit. Herod. Lt>. j* r t
205. num 108. aliique. Creditum id scilicet veteribus:recentiorum experientia, qua de multa Charasius ,ia£sophio , pag. 21 6. Sc Aldrov. pag. 125. uin ,
8. Contexta ova. ] Vide Notas & Emendationes,
L X X V. ttistot'
Sefl. LXXXIII. I. Bipedum silus.] Aristot. lib. Qanimal, cap. 1. pag. 514^ . ... , pr o-
2. Homini tantum . ] Eo pertinet, ut arbitror, U1Ublcma undecimum sectionis quarta , pag. 703- apud
Aid 71 ot viat > oreM / 7 t%(*( 3 v ottyfoo <v 3 ^
piT.ytrzoffi , sig tL/j "srpa\ir y.irsoci v. Cur adolescentesremum concumbere incipiunt , quibufciim fuerint congrejp >perafla odio habeant.
3. Vt difium est. ] Libro 7 fest. 4. 7„ nu ,n-
4. Meffalina. ] Sextus Aurei. Victor, in Llaiioio.rnis, VALERIA MESSALINA AVoVST .tricem Augustam Juvenalis appellat, Satyra 6. veri -1
f