602 . C. PLINII NATUR. HISTOR:
s & aviditas pastus, nimia florum satietate, verno maxime tempore: alvo cita. 6 Oleo fluidentnon apes tantum , sed omnia insecta exanimantur , praecipue si capite uncto in Sole po-nantur. Aliquando & ipsae contrahunt mortis sibi causas , cuna sensere 7 eximi mella >avide vorantes. Cetero praeparcae , & quae alioqui prodigas atque edaces , non secus acpigras atque ignavas proturbent. Nocent & sua mella ipsis, illitaeque 8 ab adversa patcSmoriuntur. Tot hostibus, tot casibus, ( & quotam portionem eorum commemoro 1)tat 11
sermo de
C a r. xx.IO
15
CAP. XXI. 2 °
lifestum
munificum animal expositum est. Remedia dicemus 9 suis locis : nunc enimnatura est.
XXII. Gaudent plausu atque tinnitu aeris, 1 eoque convocantur. 2 Quo manuest , auditus quoque inesse sensum. Effecto opere , educto fetu , 3 functae munere oayni exercitationem tum solemnem habent: spatiataeque in aperto, & in altum data:, gy riSvolatu editis, tum demum ad cibum redeunt. Vita eis longissima, ut prospere inimiciac fortuita cedant , 4 septenis annis universa. Alvos numquam 5 ultra decem annos du-rasse proditur. 6 Sunt qui mortuas , si intra tectum hieme serventur , deinde Sole ver 110torreantur, ac ficulneo cinere toto die foveantur , putent reviviscere.
XXIII. In totum vero amissas reparari 1 ventribus bubulis recentibus cum 6lN§obrutis : 2 Virgilius juvencorum corpore exanimato , sicut 3 equorum vespas atq u ®crabrones , 4 sicut asinorum scarabaios , mutante natura ex aliis quaedam in alia. shorum omnium coitus cernuntur. s Et tamen in fetu eadem prope natura, quae apib llS 'XX IV. 1 Vespae in sublimi e luto nidos faciunt , & in his ceras : 2 crabrones 1 **cavernis , aut sub terra. Et horum omnium sexangulae cellae. Cera autem 3 corticeaaraneosa. Fetus ipse inaequalis, 4 ut barbaris: s alius evolat, alius in nympha est , a ^ llSin vermiculo. Et autumno , s non verno , omnia ea. 7 Plenilunio maxime crescuN*'Vespae, quae 8 ichneumones vocantur , ( sunt autem minores, quam aliae, ) unum gf2 z nus ex araneis perimunt, phalangium appellatum , Sc in nidos suos ferunt, deinde i^'
N O T M.
eptntni , nasci Philosophus tradit.
y. Et aviditas.} Columella, libro 9. cap. 13. pag. 333.Initio veris , inquit, quo tithymali floret frutex , tyr quo same-ram ulmi promunt : Sicut novis pomis , ita bis primitivis floribusilleda avide vescuntur poß hibernam famem , nihil alioqui citrasatietatem tali nocente cibo : quo cum se ajfatim repleverint, pro-fluvio alvi , nisi celeriter succurritur intereunt. Nam G” tithyma-lus majorum quoque animalium ventrem solvit , G' proprie ulmusapium. Palladius item , lib. 4. in Martio, tit. I y. pag. 106.
6. Oleo quidem. ] Totidem verbis Atili, lib. 8. lust. amm.cap. 31. pag. 979. Sex. Empiricus , lib. 1. Pyrrhon. hypotyp.cap. 14. pag. 12. & Albertus , lib. 7. de anim. tract. 2. cap. 3.pag. 234.
7. Eximi mella. ] Alveos castrari.
8. Ab adversa parte. ] A fronte & proboscide. Non pla-cet Pintiani emendatio", ab aversa , libris omnibus resra-gantibus.
9. Suis locis. ] Libro 21. fest. 42.
Sed. XXII. I. Eoque convocantur. ] Varro, lib. 3. de reruft. cap. 16. pag. 109. quod cymbalis & plausibus revocen-tur - Musarum volucres ait appellari Virgil. lib. 4. Georg,vers 64.
Tinnitusque cie, &'matris quate cymbala circum :
Ipse consident medicatis sedibus , ipseIntima more suo se se in cunabula condent.
2. Quo manifeflum. ] Confidentior lane Plinius, quamPhilosophus , qui lib. 9. bist. anim. cap. 64. pag. 1132. apesquidem videri ait oblectari plausu, testarum strepitu ac so-nitu congregari in alveum : haud constare tamen, audiant,necne : atque utrum hoc prx voluptate, an pr® metu fa-
ciamt : ’ln sisi not ddithoi oÄa;, «TE a.x.oouci') , tint fiij , &C.
3. Eunda munere. ] MSS. omnes, Reg. I. 2. Colb. I. 2.Paris. Chiffl. fundo, quod observatu dignum.
4. Septenis annis. ] Sic Arist. lib. 5. hist. anim. cap. 19.pag. 616. Et Virgilius,lib. 4. Georg. vers. 206.
Ergo ipsas quamvis anguflus terminus aviExcipiat ( neque enim plus septima ducitur astas : )
Et genus immortale manet , multofque per annosStat fortuna domus 3 e? 1 avi numerantur avorum.
5. Vitra decem. } Columella, lib. 9. cap. 3. pag. 319. Du-rant apes , si diligenter exculta sint , in annos uecem : nec ullumexamen hanc atatem potefl excedere , quamvis in demortuarumlocum quotannis pullos subflituant , &c.
6. Sunt qui mortuas. ] Varro ha?c totidem verbis, lib. 3.de re ruft. cap. 16. ad calcem. Columella, lib. 9. cap. 13.pag. 333. scribit Hyginum id prodidifle, majores secutumauctores: le vero , non expertum, alleverare nil audere.
Sed. XXIII. I. Ventribus bubulis. ] Modum prolixe do-cet Florentinus, in Geopon. lib. 15. cap. 2. pag. 410. & 411.Sc rElianus, lib. 2. hist. anim. cap. ult.
z. Virgilius.} Libro 4. Georg. vers. 284. Nec juvencorum
modo, sed etiam taurorum corpore apes gigni dotet " .nus vulgo appellatus , pag. 93. & Nicander mox clta ^
3. Equorum vespas. ] Recitat Archelai in eam ictUgramma Varro , lib. 3. de re ruft. cap 16.
Vrcmrr sip 0<pijx.t; yivtd, fsiqyat y fithlcscd.Nicander quoque in Theriacis, pag. 52.
Tl'rrnvt hj otynuth ptvttrt; , Taiipot j fci?slooolf.
Crabroni ortus equi ; apibus primordia tauri.Ovidius, lib. 15. Metam, vers 3 y 8.
Presius humo bellator equus crabronis origo.
Sunt autem vespa:, crabronesque congeneres. je
4. Sicut asinorum. } Scarabaeorum plura sunt genera
quibus dicemus sect. 34. Ex asinorum corpore putri“ 0 . ^quodlibet gignitur,sed quod Aristoteli 01 ^
lib. y. hist. anim. cap. 18. pag. 682. Gaza scarabsumdem interpretatur : nos rutilum, de quo dicemus sect- i
y. Sed horum. } Veiparum, crabronum , & scarab? 0 ^ ^De vesparum quidem & scarabaiorum coitu, Arist. h* 5 :gener- anim. cap. 16. pag. ioy 6. Illarum, ut sui gener 1S •mal pariant: istorum , ut vermiculos tantum. D e v , e „c-rum rursus coitu , crabronumque simul, idem lib. 3'. .ner. anim. cap. 10. pag. uro. iftodßpcu y -yissästs
. eo 7 TT£M 7 n,)JAciKis o <ruvavui?ft$s dunruv,
6. Et tamen in fetu. ] In educando fetu , quonian 1brones velpsque favos exatdificant pullis suis, inquitlosoph. lib. y. hist cap. 19. pag. 617. Ai y ds^fii>ic u ^ut; 7rctSm ictisia. rai 39»». ■ j S)
Sed- XXIV. I. Vespa in sublimi. ] Qua: velpa L 3 ■ j.Griecis «vflp sj\sj, Gallis , une Cuespe. Vide Notas & Nin»um. XX X V.
2. Crabrones. ] Gr.rcis ;(pfixe;, Gallis, des Erehns. ^
3. Corticea cn araneosa. } Ex corticea araneosaqne >
ria. Vide Notas & Einend, num. X X X V E . „e
4. Vt barbaris.} Ut ab apum nobilitate ac disciplina
deficientibus:» 3S i Sit %ios , oarrtp 70 je*®' 0i
f.i txtfläs , inquit Philosoph, lib. 3. de gener, anim. ca P'pag. u 10. MSS. tamen omnes, c?” barbarus. j„ r:
y. Alius evolat. ] Alius , inquit , perfectus est, & v ^alius formam primum induit. & tunc nympha: nowen^^bet , ut apes juniores : alius tantum in vermiculo,primum ab incubatu excluditur. . veft .
6. No« verno. ]. Ita MSS. omnes : libri publici, n0 ”^ ct f-Apes, inquit, vere : velp^ & crabrones - autumnoeant. Arist. lib. y. hist. anim. cap. 19. pag. 618.
7. Plenilunio. } Arist. loco citato. _ j n quit
8. Ichneumones. ] Ot ; yu,},dsipjoi "bronCS
Philosophus, lib. y. bist. anim. cap. xg. pag. 6°6- Cr nlll J-ichneumones appellati, sed reliquo crabronum § ene ,
to minores. Mirari subit, cur vespas appelletalias lemper crabrones appellarit, quos apud Ariquidem <*i legimus.